$ TEXT_EXPL_XML
DE Fortuin, of het Avontuur was by den Heidenen zonderlinge uitgebeelt: de eene
schilderde het als een uitsinnige Vrouw, die zonder onderscheidt nam en gaf, d'an-
der met vleugels en handen, doch zonder voeten, staende op een ronden bal: d'ander met
een rade, &c. Somma, 't liep hier op al te zamen uit, dat de stand der menschen niet gesta-
dig was. Doch die van Lacedemon verstonden, datmen de Fortuin niet anders als met op-
geheven handen most aenbidden: waer mede zy niet duisterlik te verstaen gaven, dat de
menschen de Goden te vergeefs aenriepen, indien zy zelve de hand niet mede aen den
ploeg sloegen. De Zee-man, in storm en onweer benart zijnde, roept wel om verlossinge
en hulp totten Heer, doch ondertusschen laet hy ook niet zijn handen te reppen, op zijn roer
en schoot te passen, ter tijd en gelukkig in de geruste haven gekomen is. De Landman heeft
van Godt geen zegen te verwachten, ten zy hy te vooren zijn land hebbe geploegt, be-
zaeit en bearbeid. De Geleerde heeft te vergeefs om de konsten en geleertheit en gebe-
woont in diepe en donkere bergen, en God heeft gewilt dat het zweet en nacht-wake daer
schiltwacht zouden houden, en die zijn daer gestelt als Moeders. De Koopman mach niet
op zijn rugge 't geluk verwachten, noch de Krijghs-man zal niet slapende de Kroon der ee-
ren daer van dragen, ten zy hy zijn vyandridderlik onder oogen zie, en verwin. Nochtans
schijnen zommige menschen 't Avontuur tot een Moeder te hebben, die in haer weelde hun
dikwils schandelik doet vergaen. Leest het Tafereel van Cebes, daer in zult ghy alles in 't
breede vinden.
DIe 't Avontuur vertrout, eerst overdenk te voren,
Dat zy lichtveerdig, als den weerhaan op den toren
Met alle winden waait, en dat hy is verleid
Die in heur zoeken wil zijn rust en vastigheid.
Ziet hoe zy staat en swiert met vleugels grauwe en vlugge,
Nu toontze 't aangezicht, en strax den gladden rugge.
Zie hoe zy, voeteloos, op eenen ronden bal,
Toont hoe den hoogmoed gaet gemeenlik voor den val.
Dees beeldenisse ontbreekt dat zy niet wispelturig
Een wankel rad omdraait, onstadigh en gedurigh,
Daar d'een om hooge rijst met eenen trotzen kop,
En d'ander in den grond valt boven van den top:
Want dit is haren lust, dat zy, in grooter waarden,
Den eenen hoog verheft, den andren werpt ter aarden.
Als ik in 't tafereel Cebetis heur aanschouw',
Zo zie ik (zo my dunkt) een dulle en blinde Vrouw',
Die voren in den hoop strooit eenen gouden regen,
Daar elk om 't meeste dringt: waar de eene heeft gekregen
Een kostelik Thresoor, versilvert, en vergult,
En d'ander om een kroon van vreugden is vervult,
Die eenen Scepter draagt, en deze heeft eene Keten,
Den andren is een Schaal vol Peerlen toegesmeten.
Maar achter deze Nimphe, eilaas! wat zie ik hier?
d'Een heeft den bedel-zak, en d'ander heeft een lier,
d'Een heeft een stok of krukke, oft van sint Jacobs schelpen,,
En d'ander steent en zucht, 't is al God wil u helpen.
Terwijl dat d'eene vast heur voor die gift bedankt,
Zucht d'ander om zijn loth, treurt, vast, ja weent en jankt.
Zy neemt den eenen 't zijne, een geeft'et an een andren,
En doet zo vreugde in rouwe, en rouwe in vreugt verwandren.
Aanmerk hoe 't Avontuur de huik hangt naar de winden,
En niet met allen vraagt naar vyanden, noch vrinden.