$ TEXT_EXPL_XML
WAt de Poëten van dit Monster Sphinx geschreven hebben, zal yegelik ge-
noegh by die zelve in 't lange vinden; maer evenwel om eenig breede ver-
klaring te doen, moet men weten, hoe zy versierden, dat dit monster ontrent The-
ben hem onthiel, zijnde van vreemde gedaente: zommige zeggen, dat het had
een maegden-hooft en lichaem, Leeuws voeten en staert, en wiekken als een vogel,
&c. andere zeggen anders: het zy zoo 't wil, 't was die van Theben zeer scha-
delik, en hiel zich in een geberchte Sphincus geheeten, viel altijd op de voor-by-
gangers, haer met looze strik-vragen en raedtzels quellende, wie diezelves niet kon
raedzel voor: welk dier in de werelt eerst op vier, daer na op twee, daer na op drie
of vier voeten wandelt? Die dit niet wisten te raden, bracht hy op een rotze, en
stietze van boven neder. Oedipus des Konings Sone van Theben, dezen weg
reizende, heeft 't zelvige raedzel ontbonden, en van den mensche uitgeleid, die een
jonk kindt wezende, op handen en voeten kruipt; volwassen, recht op gaet; oudt
zijnde; op een of twee krukken. Hier over woorde Sphinx zoo toornig, dat het
van een steile klippe af sprongh, en hem zelven den hals brak: Dit was van 't God-
lik voorschik voorzeid. &c. Leeft meer by Ovidium en andere. De Aegipte-
naers hadden dit Monster Sphinx altijdt voor hare Tempelen gestelt, willende daer
mee te kennen geven, dat hare wijsheidt van Godt heel duister was, en dat der Go-
den openbaringen raedzelen waren, die yegelik niet kon verstaen.
HEt zeldzaam Monster Sphinx (dat den Thebaners quel-
den)
Dit raadzel Oedipo op 't alderscherpst voorstelden:
Vier voeten, twee, en drie, heeft ergens eenig Dier,
Dat niet en heeft als stem, en stem verandert schier,
Dat geen Dier meer zo doet, van al wat vlieght om hooge,
Of zwemt in natte zee, oft wandelt hiet op 't drooge;
Maar als op voeten veel dit Dier begint te gaan.
Begint hem al zijn jeugd, en zijn kracht te vergaan,
Dit dier (zeght La Zoon) ik zal 't u haast ontknoopen,
Dat is de Mensche die ter wereld komt gekropen;
Die eerst op hand en voet, als op vier beenen gaat,
Zo lange tot hy recht op zijn twee voeten staat:
Maar wanneer d'ouderdom, met zuchten en stenen,
Aanbreekt, hy zwak en krank op eenen stok moet lenen,
En als drie-voetig gaan, en met zijnen doornen staf
Naa zijn engh kerckhof toe, tot dat hy valt in 't graf;
Den Rader nauwliks zwijgt, 't woord is nau vande lippen,
Oft Sphinx breekt zijnen hals, en werpt zich van de klippen.
Het listig Monster Sphinx stelt Oedipo te voren
Eenraadzel, 't welk hy raamt, dies doodt het zich van toren.