<p>DE verstandige mannen hebben altijdt den menschen, door taste-<lb/> lijcke redenen tot de deughd willen leyden, en oversulx zeiden<lb/> zy: dat een nieuwe aerden pot lange ruiken zal naer 't gene eerstmaels daer<lb/> in gedaen is; en dit bedieden zy tot de op-voedinge der kinderen, dat<lb/> die zelve ook langen tijd zullen behouden wat zy in haer jonkheid<lb/> hebben gewent en aengenomen. Hoe weinig word daer (Godt be-<lb/> tert) op gepast: de beestjens, hoe onnozel, hebben zorge over hare<lb/> jongen, maer de mensche is dikwils in 't tegendeel schuldig, ver-<lb/> midts der Ouderen zorge niet daer over strekt, maer laten die in<lb/> <pb n="embstma_10911_fac103"/> alle dertelheid en ongebondenheid heen loopen. Het moet vroegh<lb/> krommen dat een goede haek zal wezen, zeid het spreekwoort, zo <lb/> moetmen zich ook van der jeught op totter deugt gewennen, op dat<lb/> alzo uitgevoert word, waer toe de menschen geschapen zijn. Dat is om Godt<lb/> en zijnen naesten lief te hebben. De opvoedingen behooren zeer zorghvuldig te<lb/> geschieden, want zo een rijk man naerstig is om een goedt Paerd, Hond, Pa-<lb/> pegaey, &amp;c. met zorge en vlijt op te brengen, zal hy dan niet meer bekommert we-<lb/> zen zijn kinderen in Godzaligheidt op te voeden? De daedt van Lycurgi honden<lb/> is zeer leerlik, en als Diogenes zagh dat een zekeren Paedagoog een dertelen jon-<lb/> gen had, sloeg hy den meester met zijnen stok, en zeide: waerom onderwijst ghy uw<lb/> kinderen alzo? gevende den meester meer schulds als den kinderen. Om gewin te<lb/> doen, ackers te bouwen, om alles zuiver en puntig te houden, en andere verweende<lb/> dertelheytjes te gebruiken, daer is alle onze zorge en vlijt gelegen, maer op der kin-<lb/> deren zeden en onderwijsinge, en om onze eigen gebreken te beteren, daer wordt<lb/> niet op gelet. Diogenes, de hondachtige genaemt, was eens by een, die zijn huis<lb/> heel zuyver had opgeschickt, te gast: maer de Waert was een vuil en ongemaniert<lb/> mensche, en naer dat hy omgesien had, waer hy zijn spogh werpen zou, vond het<lb/> over al schoon, dies hy 't wierp op des Waerds lijf, zeggende: dat hy nergens vuiler<lb/> plaets kon vinden, bestraffende alzo de dertelheid der huizen, en d'onmanierlik-<lb/> heidt der menschen. Salomon zeid: Gelijkmen een jong kind gewent, zoo laet hy<lb/> daer niet af als hy oud word.<lb/> </p>

<p>HEt is noch hedendaaghs een algemeene spreuke,<lb/> ,,'t Vat houd na 't eerste sap doch altijdt zijne reuke.<lb/> Dit heeft Lycurgus eer natuurlik op het blootst<lb/> Met eenen ranken Wind, en Huis-hondt uitgebootst.<lb/> De wind-hond bry en pap hadde altijd in de koken,<lb/> Den Huis-hond op de jacht 't gevangen wilt geroken.<lb/> Dees bracht hy beide op 't leste in 't openbaar ten toon:<lb/> Elk koos van stonden aan het geen hy was gewoon.<lb/> De Wind-hond koos den bry, en d'ander koos het wilt-braat,<lb/> En eten t'zamen op, eer een van beiden stil staat.<lb/> ,, O Ouders! leert hier uit, eer ghy u doet te kort,<lb/> ,,'t Kind aart naar 't geen men hem van jonks heeft ingestort.<lb/> ,, Dus houdet van der jeughd in eenen goeden regel,<lb/> ,, En drukt hem in 't gemoed de deughd als eenen zegel,<lb/> ,, Want 's kinds herte is als wasch, waar in geweeg en mild<lb/> ,, De meester prent en drukt de letter die hy wild.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/vond001dewe01_01/vond001dewe01_01_0071.htm

embstma_10911

MNE

GUL

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_10911_pic102.jpg

emblempictura

embstma_10911_emblem050

49

MNE

GUL

EMBLEMS

ILL_BOOK

Two boys looking at women churning and smelling the butter

embstma10911.xml

Een algemeene leer van 't nieuwe boter-vat Dat zynen reuck behoud na 't eerste sap oft nat

embstma_10911_fac102

emblem pictura

31A233

31A33

31D11221

31D15

41A3311

41A34

41A773

41C27(PAN)

41C6411

47I2232

49A0

83(ERASMUS, Adagiorum chiliades II iv 20)

86(EEN ALGEMEENE LEER VAN 'T NIEUWE BOTER-VAT DAT ZYNEN REUCK BEHOUD NA 'T EERSTE SAP OFT NAT)

embstma_10911_emblem048

<p>Een algemeene leer van 't nieuwe boter-vat,<lb/> Dat zijnen reuk behoud na 't eerste zap oft nat.<lb/> </p>

embstma_10911_emblem049