DEze Lucius Apuleius is geweest een zeer kloek Philosooph van de Platonische na-volgers
geboren uit de stad Madaure in Africa, van een eerlikke en vrome afkomst: heeft geleeft
onder de Regeeringe des Keyzers Hadriani, en hem te Carthago in de goede konsten geoeffent.
Vele uitnemende werken zijn van hem beschreven, die door de verslindende Tijdt en der Roovers
moetwilligheidt meest alle verdenkers blijven. Onder ander heeft hy gemaekt een boek van den
gulden Ezel: waer in hy geleerdelik handelt, hoe de mensche door zijn zotte neuswijsheidts
raekt in veel gevaer en periculen, tot hy eindelik als een beest moet dolen en alles uitstaen, ter
tijdts by ter bekentenisse van zijn verleden daden; de wijsheid omhelst. Of als andere zeggen,
dat Apuleius onder het spel van den Ezel een klare beedenisse van des menschenleven heeft wil-
len uitdrukken, om te bewijzen hoe vele veranderingen de mensch is onderworpen, hoe bedriegh-
lik en onstantvastig het Avontuur zich alle tijdt zien laet, watte onzekere uitvoeringen der
raedslagen, en hoe onverwacht de uitkomsten zich dikwils tot een goed einde vertoonen. Dan
van de Dichter u eenige openinge doen zal.
DOen Apuleius zich met toover-vet besmeerde
In een Ezel hy lichamelik verkeerde,
En loopt zo naar den stalle, om eten uit de krab
Daar hy gestooten werd op zijn mag're reb
Van zijn beslagen Paard: dies vlucht hy tot Hippone
't Goddinnen Beeld, 't welk daar staat in en stal ten toone,
Op dat door middel van de roozen (zo hy waant)
Daar 't beeld mede is geçiert, zijn vorige gedaant
Hy dus bekomen mocht: maar nauw licht hy zijn voeten
Oft den stal-jongen komt hem met stok-slagen groeten,
Zoo lange tot hy hoort een wonderlik gedruisch
Van dieven, die terstond besetten 't gantsche huis,
En rooven zoo veel schats, en rooven zoo veel goeden,
Dat neffens hunnen last zy desen Ezel loeden:
En stouwen hem zo voorts met kluppel-slagen vast,
Langs eenen steilen wegh, met sulken swaren last.
Philebum dient hy nu, nu vlucht hy gauwe en wakker
Voor 't mes van eenen Kok, nu dient hy eenen Bakker,
Nu eenen Hovenier, nu draaght hy op zijn ruigh
En mager rugge-been eens Krijgers wapen-tuigh,
Nu zal den armen Muil des Ridders zadel vuren, &c.
En ondertusschen heeft zoo duizend avonthuren
In zijne beest'likheid: de kommer en d'ellend,
De slagen, 't ongemak, en honger neemt geen end'
Daar me hy werd beswaart, nu kleuntmen hem met stokken,
Nu is hy in 's doods nood, nu rot hy van de pokken,
Zoo lange dat op 't lest hem Ceres komt te baat,
En door een roosen-hoed brengt in zijn eerste staat.
,, Maar zeght my zang-Goddinne, als ik hier recht naar vorssche
,, Wat voor geheimenis schuilt onder deze schorsse?
,, Die willigh zijnen hals buight onder 't snoode jok
,, Der zonden, werd bekleed met eenen Ezels rok,
,, Verliest zijn mensch'likheid, en met veel ongemakken
,, Door 's werelds wilde wout reist met veel sware pakken:
,, Zijn vryheid is hy quijt, en maakt alzoo getrost
,, Een Ezel van zich zelfs, die om den mag'ren kost
,, Zoo grooten slaverny en dienst is onderworpen,
,, Hy dwaalt, hy rent, hy loopt door Steden en door Dorpen,
,, In duizenderley pijne, in duizenderley smert.
,, Totdat hy moe geslaaft in 't lest aandachtigh werd:
,, Bedenkende hoe hy zijn mensheidt heeft verloren,
,, Dies hy de Godheid bid om weer te zijn herboren:
,, En als hy zoo 's vleesch lust (den schoonen Roozen-hoed
,, Die m'uit de doornen plukt) verslind in zijn gemoed,
,, Hy tot zich zelven komt, en werd, naar zijnen wensche,
,, Van eenen slaafschen Muyl, weer tot een vrye mensche.
Apuleius zijn huit met toover zalf besmeert;
Des hy een Ezel word, die elk met slagen eert.