<p><seg type="adagium" lang="nl">Jonck rijs is te buygen / maer geen oude boomen.</seg><lb/> de Man (staende op de ladder) spreeckt:<lb/> NAdien ick stoffe soeck om my een huys te bouven,<lb/> Soo wil ick desen boom ter eerden neder-houwen;<lb/> Het is een keestigh hout, maer vry al wat te krom,<lb/> Dies poogh ick desen balck te buygen anders om.<lb/> Maer schoon ick dien omvangh met hondert taije wissen,<lb/> Soo moet ick evenwel mjin wit en hope missen;<lb/> <pb n="embstma_1288_fac020"/> Hy is te wonder hardt, en al te bijster steegh,<lb/> Dus blijft hy inden stant, gelijck hy eertijts pleegh.<lb/> Doch, t'wijl ick besigh stae, soo hoor ick van beneden<lb/> Een onverwachte stem, een onbekende reden;<lb/> Een (ick en weet niet wie) let op het geen ick doe,<lb/> En roept met luyder stem my dese lesse toe;<lb/> Ey! Waerom dit beslagh ontrent veroude basten?<lb/> Hoort, macker, dit gewas heeft al te steege quasten,<lb/> Daer is geen rechten aen, dus, lieve, zijdy wijs,<lb/> Verlaet den ouden tronck en buyght het jeugdigh rijs.<lb/> Maer duyt dit niet alleen op raeuwe boom-gewassen,<lb/> Het kan oock boven al op uw kinders passen;<lb/> Hoort, Vaders van het huys, de jeught, de teere jeught<lb/> Dient van den eersten af gebogen tot de deught.</p> <p><gloss target="embstma_1288_00102">Cent. 2 prov. 66 </gloss><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00101">Jonck rijs is te buygen / maer geen oude boomen.</seg><lb/> 't IEgenwoordigh spreeck-woort is<lb/> genomen uyt de Arabische spreuc-<lb/> ken onlanghs te samen vergadert ende<lb/> over gheset door den tael gheleerden<lb/> <term id="embstma_1288_00102"/>D. Erpenium ghewesen Professor inde<lb/> hooge Schole van Leyden; het selve<lb/> spreeck woordt vermaendt alle ouders<lb/> ende voogden dat niet als de jonghe ja-<lb/> ren sijn bequaem tot onderwijsinge / en-<lb/> de dat daeromme de selve tot dien eyn-<lb/> de dienen waergenomen. Hier op heeft<lb/> mede gesien <xref to="bible_kjv_">Jesus Syrach cap. 30.12<lb/> Buyget (seydt hy) u kint den hals, ter-<lb/> wijl het noch jonck is, op dat het niet<lb/> hartneckigh en worde.</xref>. Veel spreeck-<lb/> woorden onder eeuwen komen in woor-<lb/> den ofte in sin / oft oock dickwils in<lb/> <gloss target="embstma_1288_00103">Cent. 2. prov. 76</gloss> <term id="embstma_1288_00103"/>beyde / hier mede over een / de Fran-<lb/> coisen seggen (als Scaliger betuygt)<lb/> genoegsaem met de selve woorden:</p> <p>Franç. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00102" lang="fr">Vieil arbre malaisé à redresser</seg></p> <p>Hoogd. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00103" lang="de">Alte baume seind böss zu biegen</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00104" lang="de">Alte hunden böss bandig zu machen</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00105" lang="de">Erh moeth zeitlich krummen das ein gu-<lb/> ter hack sol werden.</seg></p> <p>Ital. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00106" lang="it">Fin che la pianta é tenera beso-<lb/> gno drizzarla.</seg></p> <p>Nederd. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00107" lang="nl">Terwijl het rijsje swack is / so moet=<lb/> ment buygen.</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00108" lang="nl">'t Moet vroegh krommen dat een goe-<lb/> de reep worden sal..</seg><lb/> Op den selven sin:<lb/></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00109" lang="nl">Men mach sijn oude schoenen verwer-<lb/> pen maer niet sijn oude seden.</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00110" lang="nl">De hen is / als haer wen is.</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00111" lang="nl">Gewoonte maeckt eelt</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00112">Wat heeft geleert de jonger man<lb/> Dat hangt hem al sijn leven an.</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00113" lang="nl">Quae wennis / quae schennis.</seg></p> <p>Ital.<seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00114" lang="it">Nutritura passe natura</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00115" lang="it">Della matina si cognosce il bu-<lb/> on giorno.</seg></p> <pb n="embstma_1288_fac021"/> <p>Ital. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00116" lang="it">l'Haver cura dé putti<lb/> Non è mestier dé tutti</seg></p> <p>Turcks. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00117" lang="tr">Tagyri adeth gaiet mischkhiuldur.<lb/> i. Mutare consuetudinem diffi-<lb/> cillimum.</seg></p> <p>Griecx. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00118" lang="el">Γέροντα δ᾽ ὀρθοῦν φλαῦρον, ὅς νεός.<lb/> .i. erigere durum est, qui cadit<lb/> juvenis, senem.</seg></p> <p>Lat. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00119" lang="la">Annosam arborem transplanta-<lb/> re. Eodem sensu adagium re-<lb/> fertur ab Eras.</seg></p> <p><seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00120" lang="la"> Adeo à teneris assuescere mul-<lb/> tum est.</seg></p> <p>Horat. <seg type="adagium" id="embstma_1288_ad00121" lang="la">Quo semel est imbuta recens<lb/> servabit odorem test diu</seg><lb/> ...</p> <p>Laet ons dan besluyten ende seggen /<lb/> Terwijl het rijs is jonck en swack,<lb/> En heeft niet eenen harden tack,<lb/> Terwijl het spruytje buygen kan<lb/> Soo moet een neerstigh bogert-man<lb/> Het boomken leyden metter hant,<lb/> Het boomken houden inden bant,<lb/> Ten eynde dattet sonder boght<lb/> Ter voller hooghte komen moght.<lb/> Leyt, vrient, en leert u weerde kint<lb/> Soo haest sijn eerste jeugt begint,<lb/> Want kromt het dan, en recht ghy 't niet,<lb/> Soo ist een eeuwigh huys-verdriet.</p>

1

embstma_1288

emblem pictura

emblempictura

embstma_1288_emblem002

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

A man is tying a big old tree to a pole to straighten it, like the young trees in the background; another man tells him that this is a useless effort.

embstma_1288.xml

bible_kjv_

embstma_1288_fac019

<p>Rami correcti rectificantur, trabs minimè.</p>

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

25G3(+361)

25G3(+363)

31A2512(+931)

33A35

41A343

47I7(+57)

47I872(+54)

54BB2(+4)

49A0

86(RAMI CORRECTI RECTIFICANTUR, TRABS MINIME)

embstma_1288_pic019.jpg

embstma_1288_emblem001

Rami correcti rectificantur, trabs minime