$
TEXT_EXPL_XML <p>Een lelijcke vrouwe, wiens kleed roest-<lb/>
        achtig sal zijn, geheel met tongen en<lb/>
        messen, houdende met beyde handen een<lb/>
        roer, als of zy wilde schieten: op der aerde<lb/>
        staen twee honden, die een ysere vercken<lb/>
        willen aenranden, 't welck om sich te ver-<lb/>
        weeren tegen den aenval der honden, sich<lb/>
        als in een kloot geeft, en sijn scherpe borstels<lb/>
        vertoont, waer op zy haere tanden bloedig<lb/>
        bijten.<lb/>
        Aenrandinge of beschadiginge is een on-<lb/>
        rechtvaerdig stuck, met voorweeten gedaen<lb/>
        en met opset, om den persoon aen te ran-<lb/>
        den, die daer door, tegens sijnen wille, scha-<lb/>
        de lijd. En Aristoteles verhaelt dat de bescha-<lb/>
        diginge anders niet is, als om een ander,<lb/>
        buyten 't geene de wetten bepaelen, vrywil-<lb/>
        ligh ongelijck te doen.<lb/>
        Daer zijn veele quetsingen, waer mede<lb/>
        men, soo veele 't recht aengaet, dat selve<lb/>
        overtreet: maer wy verstaen hier te spre-<lb/>
        ken van soodaenige, die een ander beleedi-<lb/>
        gen, 't zy met woorden of wercken.<lb/>
        Zy word door een vrouwe afgebeeld,<lb/>
        om eene te vertoonen, die eens anders eere<lb/>
        quetst, 't welck boven al een saecke is van<lb/>
        seer grooten gewichte.<lb/>
        Lelijck isse gemaelt, om datter geene le-<lb/>
        lijckheyt is, die daer by is te vergelijcken,<lb/>
        alsoo zy doet tegen 't geene dat recht en<lb/>
        eerlijck is. Het roestige kleed druckt uyt,<lb/>
        het quaed en schandelijck voornemen van<lb/>
        den beschadiger, dat den roest gelijck is,<lb/>
        't welck over al, waer men 't by leyt, schade<lb/>
        doet, en andere dingen verteert.<lb/>
        De tongen en messen op 't kleed, bedie-<lb/>
        den dat de lasteraer, niet alleene met woor-<lb/>
        den, maer oock metter daed beschadight:<lb/>
        <pb n="embstma_1450_fac024"/>
        dan alles wat niet nae het recht is, wordt<lb/>
        onrecht geheeten, 't zy dat het met woor-<lb/>
        den of wercken geschiet. Diogenes vergelijckt<lb/>
        de tongen by messen: want als hy eenen<lb/>
        Iongeling oneerlijck hoorde snappen, seyde<lb/>
        tot hem, schaemdy u niet, dat ghy uyt een yvoren<lb/>
        scheede, een mes van loot treckt. David seght: haer<lb/>
        tonge is een scherpsnijdend swaerd. Zy houd met<lb/>
        beyde handen een roer om een ander te be-<lb/>
        schadigen: Want men moet daer by ver-<lb/>
        staen, die geene, die daer vrywilligh bescha-<lb/>
        dight, en niet by geval. Want by de onge-<lb/>
        rechte werckinge word de wille gebruyckt,<lb/>
        die op 't eynde siet, doende vrywilligh lee-<lb/>
        lijcke en quaede dingen. Dies Augustinus seyt:<lb/>
        Men moet daer of niet sien wat de mensche doet, maer<lb/>
        uyt wat gemoed en wille sulx heerkomt. De aenran-<lb/>
        dinge die de honden op 't ysere vercken<lb/>
        doen, als geseyt is, vertoont dat de schaede,<lb/>
        diemen door de gramschap doet, niet is de<lb/>
        oorsaecke noch aenvangh van 't gene ye-<lb/>
        mand door gramschap doet, maer die gee-<lb/>
        ne, die een ander tot gramschap terght. En<lb/>
        daerom kan men daer van seggen:<lb/>
        Wie wil quetsen, word gequetst.<lb/>
       </p>
      
LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac023
PARENT embstma_1450
IIHIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
; ARTTHEORY
TYPE emblem pictura
MOTTO_IT_NORM Offesa
TIPE emblempictura
NEXT embstma_1450_emblem007g
MOTTO_IT OFFESA
CAPTION_EN Offesa (unillustrated)
SOURCE_FILE embstma_1450.dmp
MOTTO_NL_NORM Aanranding, beschadiging, ongelijk
HIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
; ARTTHEORY
PREV embstma_1450_emblem007e
MOTTO_NL Aenrandinge, beschadinge, ongelijck
ID embstma_1450_emblem007f
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0