$ TEXT_EXPL_XML

Een mager Ionghman uyten geelen, met een wreed opsicht, wesende bynae naeckt, houdende in de rechter hand een bloot geweer, vaerdigh staende om te vech- ten. Van de eene syde sal een schild op der aerde staen, alwaer een vlamme viers in 't midden geschildert is, en van d'ander syde een wreede Leeuwe. Mager wort hy geschildert, om dat Gale- nus in sijne grondstellingen seyt, dat de hette in hem d'overhand heeft, diewelcke oor- saecke wesende van sijne drooghte, soo wortse door de viervlamme uytgedruckt. De geelachtige verwe, bediet, dat de heerschappie van de vochtigheyt des li- chaems, sich dickwijls aen den huyd open- baert. Waer uyt het komt dat de witte ver- we het Phlegma of slijm bediet, de geele het Colera of de galle, dat is de korsele. Het roo- de, met het wit vermenght, de Sanguine of blygeestige, en het doncker bruyn, de Melan- colie of swaermoedige aert, nae dat Galenus verklaert. Met een wreet gesicht wort hy gemaelt, wesende dit de eygen aert van Colera: 't welck Ovidius in sijne Minnekonst aldus aerdigh uytdruckt: Van boosheyd swelt hy om den kop, En 't swarte bloed stijght d'aders op: Sijn oogen flickren als een vier, Soo fel als Stangh of Tygher dier. 't selve seght Persius mede. Het bloote swaerd, en de vaerdigheyd om te vechten, druckt niet alleen uyt dat de Cholerique genegen is tot twist, maer oock tot alle andere wercken, gelijck oock door de viervlammen wort te kennen gegeven, wesende dit het vier eygen, alles te vernie- len en te versmelten. Een Iongelingh by nae naeckt, wort hy gemaelt met een schild ter syden, overmits hy gedreven zijnde door een geweldige drift van 't gemoed, hy niet eens let op sijne bescherminge, maer geeft sich sonder oor- deel en overlegh in alle gevaer. Daerom seght Seneca: Het is een gebreck in de jonge luyden, datse haere tochten niet konnen breydelen. En daerom seght Avicenna seer wel, wanneer de daeden werden overgeleyt met rijpheyd des ver- stands, soo zijn 't teyckenen van een vol- maeckte natuere: maer als zy met een barst of geweld, sonder overlegh, geschieden, soo is 't een teycken van groote hette of brand. De Leeuwe worter gestelt om de wreed- heyt en moedigheyt van 't gemoed uyt te drucken, voortkomende door de oorsaec- ken alreede geseyt, daerom wort geseyt dat de Cholerique den verstoorden Leeuwe ge- lijck is, als Alciatus mede verhaelt. Boven dat, is de Leeuwe van Natuere grootmoe- digh en mild: van gelijcken wanneer dese de middelpaelen overtreden, soo worden zy verquistende, gelijck de Schole van Salerne in haere dichten te kennen geeft: De korsele Natuer wil yder een verheeren, Sijn vraeten, langh gestreckt, en geestigh in het leeren: Verquistend en seer groots, loos, schalck, oock stout en licht, Bedrieghlijck, snel en heet, en geel in 't aengesicht.

URL_WEBPAGE http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0106.htm PARENT embstma_1450 IIHIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY HIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY MOTTO_NL Colerico of d'oploopende Natuere door 't vier afgebeelt MOTTO_IT_NORM Collerico TIPE emblempictura NEXT embstma_1450_emblem023 SEQ 22 MOTTO_IT COLERICO CAPTION_EN Complessioni: collerico per il fuoco: a meagre youth and a running lion SOURCE_FILE embstma_1450.dmp MOTTO_NL_NORM Colerico of de oplopende natuur door het vuur afgebeeld LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac074 TYPE emblem pictura IC 21C ; 25F23(LION) ; 31A141 ; 31A539 ; 31D12 ; 32A110:5(+122) ; 41D91 ; 45C13(SWORD) ; 45C19(SHIELD) ; 86(COLERICO PER IL FUOCO) PREV embstma_1450_emblem021 URL_IMAGE embstma_1450_pic074.jpg ID embstma_1450_emblem022 CHILDREN CHILDREN_SQRT 0