| TEXT_EXPL_XML |
<p>Een mager Ionghman uyten geelen, met<lb/> een wreed opsicht, wesende bynae<lb/> naeckt, houdende in de rechter hand een<lb/> bloot geweer, vaerdigh staende om te vech-<lb/> ten. Van de eene syde sal een schild op der<lb/> aerde staen, alwaer een vlamme viers in 't<lb/> <pb n="embstma_1450_fac075"/> midden geschildert is, en van d'ander syde<lb/> een wreede Leeuwe.<lb/> Mager wort hy geschildert, om dat Gale-<lb/> nus in sijne grondstellingen seyt, dat de hette<lb/> in hem d'overhand heeft, diewelcke oor-<lb/> saecke wesende van sijne drooghte, soo<lb/> wortse door de viervlamme uytgedruckt.<lb/> De geelachtige verwe, bediet, dat de<lb/> heerschappie van de vochtigheyt des li-<lb/> chaems, sich dickwijls aen den huyd open-<lb/> baert. Waer uyt het komt dat de witte ver-<lb/> we het Phlegma of slijm bediet, de geele het<lb/> Colera of de galle, dat is de korsele. Het roo-<lb/> de, met het wit vermenght, de Sanguine of<lb/> blygeestige, en het doncker bruyn, de Melan-<lb/> colie of swaermoedige aert, nae dat Galenus<lb/> verklaert.<lb/> Met een wreet gesicht wort hy gemaelt,<lb/> wesende dit de eygen aert van Colera: 't welck<lb/> Ovidius in sijne Minnekonst aldus aerdigh<lb/> uytdruckt:<lb/> Van boosheyd swelt hy om den kop,<lb/> En 't swarte bloed stijght d'aders op:<lb/> Sijn oogen flickren als een vier,<lb/> Soo fel als Stangh of Tygher dier.<lb/> 't selve seght Persius mede.<lb/> Het bloote swaerd, en de vaerdigheyd<lb/> om te vechten, druckt niet alleen uyt dat de<lb/> Cholerique genegen is tot twist, maer oock<lb/> tot alle andere wercken, gelijck oock door<lb/> de viervlammen wort te kennen gegeven,<lb/> wesende dit het vier eygen, alles te vernie-<lb/> len en te versmelten.<lb/> Een Iongelingh by nae naeckt, wort hy<lb/> gemaelt met een schild ter syden, overmits<lb/> hy gedreven zijnde door een geweldige<lb/> drift van 't gemoed, hy niet eens let op sijne<lb/> bescherminge, maer geeft sich sonder oor-<lb/> deel en overlegh in alle gevaer. Daerom<lb/> seght Seneca: Het is een gebreck in de jonge luyden,<lb/> datse haere tochten niet konnen breydelen. En daerom<lb/> seght Avicenna seer wel, wanneer de daeden<lb/> werden overgeleyt met rijpheyd des ver-<lb/> stands, soo zijn 't teyckenen van een vol-<lb/> maeckte natuere: maer als zy met een barst<lb/> of geweld, sonder overlegh, geschieden, soo<lb/> is 't een teycken van groote hette of brand.<lb/> De Leeuwe worter gestelt om de wreed-<lb/> heyt en moedigheyt van 't gemoed uyt te<lb/> drucken, voortkomende door de oorsaec-<lb/> ken alreede geseyt, daerom wort geseyt dat<lb/> de Cholerique den verstoorden Leeuwe ge-<lb/> lijck is, als Alciatus mede verhaelt. Boven<lb/> dat, is de Leeuwe van Natuere grootmoe-<lb/> digh en mild: van gelijcken wanneer dese<lb/> de middelpaelen overtreden, soo worden zy<lb/> verquistende, gelijck de Schole van Salerne<lb/> in haere dichten te kennen geeft:<lb/> De korsele Natuer wil yder een verheeren,<lb/> Sijn vraeten, langh gestreckt, en geestigh in het leeren:<lb/> Verquistend en seer groots, loos, schalck, oock stout<lb/> en licht,<lb/> Bedrieghlijck, snel en heet, en geel in 't aengesicht.</p> |
| URL_WEBPAGE |
http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0106.htm |
| PARENT |
embstma_1450 |
| IIHIM |
GUL MNE EMBLEMS ILL_BOOK ARTTHEORY |
| HIM |
GUL MNE EMBLEMS ILL_BOOK ARTTHEORY |
| MOTTO_NL |
Colerico of d'oploopende Natuere door 't vier afgebeelt |
| MOTTO_IT_NORM |
Collerico |
| TIPE |
emblempictura |
| NEXT |
embstma_1450_emblem023 |
| SEQ |
22 |
| MOTTO_IT |
COLERICO |
| CAPTION_EN |
Complessioni: collerico per il fuoco: a meagre youth and a running lion |
| SOURCE_FILE |
embstma_1450.dmp |
| MOTTO_NL_NORM |
Colerico of de oplopende natuur door het vuur afgebeeld |
| LINK_FACSIMILE |
embstma_1450_fac074 |
| TYPE |
emblem pictura |
| IC |
21C 25F23(LION) 31A141 31A539 31D12 32A110:5(+122) 41D91 45C13(SWORD) 45C19(SHIELD) 86(COLERICO PER IL FUOCO) |
| PREV |
embstma_1450_emblem021 |
| URL_IMAGE |
embstma_1450_pic074.jpg |
| ID |
embstma_1450_emblem022 |