$ TEXT_EXPL_XML
Een welgemaeckt Man van lijf en leeden,
en van treflijck aensien, bedaeght van
Ouder, gekleet in goude brocade met pur-
per ondermenght, wesende gekroont met
een krans van bloemen of roode Hiacinten,
draegende aen den hals een goude keeten,
eunende mette rechter hand op de kodse
van Hercules, houdende met groote beval-
ligheyt in de slincker hand een ontsteecken
fackel.
Welgemaeckt en schoon van leeden is hy
gemaeckt, om dat de lichaemlijcke schoon-
heyt, nae de meeninge van Plato, een bewijs
is, van een dapper gemoed. En Aristoteles
seght in sijne Zeedekonst, dat de schoonheyt
des lichaems een kenteycken van de ziele
is, die in een schoon lichaem is verborgen,
over een komende met het geene uytwen-
digh vertoont wort.
Van Manlijck Ouder is hy, want die tijd
bevat al het goede dat van de Iongheydt
en van d'Ouderdom afgescheyden is, want
Ouder is 't middelst en alderbequaemst.
Met goude brocade is hy gekleet, want
het eerste metael dat sijn verwe vertoont, is
het goud, wesende uyter natuyre klaer en
doorluchtigh, en daerom wierde het gedra-
gen van luyden die uytblinckende eere had-
den verkregen, gelijck Tarquinius Priscus, die
d'eerste was, die onder de Romeynsche Ko-
ningen in triumph inreede, komende binnen
Romen met eenen gulden rock: Maer hier
wortse gemenght of met purper geweven,
om dat de triumphkleeden van soodanigen
stoffe en laecken waeren. Plinius seght datse
met goud gemenght waeren. By verschey-
den Poëten, als mede by Homerum, leestmen,
datter geschilderde kleederen waeren, waer
uyt de triumphkleederen zijn voortgeko-
men, gelijck Alexander ab Alexandro, in sijne
geboortdaegen te kennen geeft, datse van
purper en met goud waeren doorweeven:
en datmen den Triumpheerders uyt het Ca-
pitolium en uyt het Paleys geene andere plagh
te geven. De Heydenen gaeven niet alleene
een purper kleed, maer oock selve wast in de
Heylige Schrift gebruycklijck, gelijck Exodus
XXVIII te lesen is: En zy sullen goud en Hyacint
nemen, en daer nae, zy sullen den Lijfrock maecken
van Goud en Hyacint, dat is van goud en pur-
per, om dat de Hyacint ros van verwe is, ge-
lijck Ovidius verhaelt. En is 't datmen sooda-
nigh kleed aen treflijcke personagien plagh
te vereeren, soo past het seer wel totte door-
luchtigheyt van den naem. Hy is oock met
soodanige bloemen gekroont: want Hyacin-
tus wesende een seer schoon Iongelingh,
wierde van Apollo in een schoone purpre
bloeme, geheeten Hyacintus verandert: En
om dat Apollo een beschermer was van de
Zangh-Goddinnen, van 't verstand en van
de konsten, soo worter geseyt, dat dese
bloeme een beeld is van voorsichtigheyt en
wijsheyt, die een lieflijcke reuck van sich
geeft, sulx dat dese bloeme, niet buyten ons
voorstel, tot een krans bequaem is, aen
Mannen, die daer uytblincken in loflijcke
daeden, de Werreld een goede reuck, van
haer selve, naelaetende: daerom stelt Apollo
dieselve bloeme tot een roem en eere van
sijnen naeme.
De goude keeten wierde, tot een veree-
ringe, aen dappere en treffelijcke Mannen
geschoncken, op wiens naeme de Romey-
nen, dickwijls haere opschrijvingen daer
nae stelden, maeckende oock gewagh van
goude keetens, die hun wierden vereert, ge-
lijckmen insonderheyt sien kan, tot de eede-
le gedachtnisse van L. Sicinius Dentatus, gelijck-
men by A. Gellium in sijn II boeck kan lesen.
Hy leunt mette rechter hand op de kodse
van Hercules, om dat de Oude hier door
't ontwerp van alle deughden wilden uyt-
drucken. Waer over alle die daer lof en een
heerlijcke Naeme soecken, sich oock aen de
Deughd moeten leunen, verwerpende alle
gebreken die de duysternisse veroorsaecken
en de goede Naeme verdonckeren, gelijck
Cicero mede seyt in 't III boeck van de on-
derlinge plichten, soudemen wel eenige saecke of
profijt soo seer begeeren, datmen daer door de heerlijcke
glants en goede Naeme eens vromen Mans soude willen
verliesen? Wat isser doch dat geseyt magh worden, soo
veel profijts aen te brengen, als het schaede soude zijn, de
goede Naeme eens vromen Mans, sijn geloove, trouwe en
gerechtigheyt te rooven en wegh te nemen.
Hy hout mette slincker hand en met groo-
te bevalligheyt, een ontsteecken Fackel, pas-
sende op 't geene Mathaei 5 staet, Laet u licht
voor de Menschen lichten, op dat zy u goede wercken
sien, en daer over uwen Vaeder, die in de Hemelen is,
mogen prijsen. En de Oude waeren gewoon het
licht, Hierogliphischer wijse te nemen, om
een Man uyt te drucken, die door de kracht
des Verstands of des Lichaems, loflijcke en
treflijcke daeden hadde uytgerecht. En de
uytleggers druckten door soodaenige be-
teycknisse de eere en glans van de oprechte
en deughdlijcke Mannen uyt, die altijd en
by alle naekomelingen uytbloncken, nae de
spreucke der Wijsheyt cap. III, Zy sullen uyt-
blincken en daer heene vaeren als de vlamme door de
stoppelen, en dit niet alleen op dese vergangh-
lijcke aerde, maer oock in 't eeuwige leven.
Waer over de H. Mathaeus XIII seyt, De
Rechtvaerdige sullen in 't Koninghrijck haers Vaeders
uytblincken, als de Sonne. Derhalven als ick
dencke op de heldre lichten en den grooten
glans van de onsterflijcke naeme van 't door-
luchtige Huys van Salviati, dunckt my, son-
der dat ick een stip van de waerheyt afwijc-
ke, dat soo wel in 't gemeen als in 't beson-
der, in de doorluchtige Hoogheyt van den
H. Marquis Salviati, alle deughd en eere uyt-
blincken, die hem een eeuwige naeme en
salighste is voor een Man. Waer over men
seer wel dit eedel dicht van Virgilius hier op
kan passen:
V lof, u naem en eer, sal eeuvvighlijcken duyren.