$ TEXT_EXPL_XML
Een Vrouwe die een krans van Wijnranc-
ken om 't hoofd heeft gevlochten met
een Olmtack in haer hand, of aen haer borst
salse houden het Zeevogeltjen Alcion ge-
heeten.
Een yder weet hoe seer de Wijnstock den
Olm, en weder de Olm den Wijnstock be-
mint, waer van Ovidius singht:
De Wijnranck heeft den Olm bemint,
En d'Olm heeft vveer den ranck besint.
En om de Minnelijcke Goedwilligheyt en
Vereeninge, wort de Olm, den Man van den
Wijnstock geheeten, en de Wijnranck wort
Weduwe genaemt, wanneerse niet by den
Olm staet of leunt. Catullus seyt in sijn Bruy-
lofts-dichten:
Wanneerse eensaem staet op 't veld.
En noch lager seyt hy, mogelijck is de Wijn-
stock met haeren Man den Olm vereenight. En
Martialis in 't vierde boeck over de bruyloft
van Prudentius en Claudia, willende vertoo-
nen haere Vereeninge en Goedwilligheyt,
seyt hy:
De Ranck aen d'Olm niet beter voeght,
Dan als dit jonge Paer genoeght.
Columella, Horatius, Catullus, en Bembus verhae-
len 't selve.
Op dese gedancken gaet oock Tasso, wan-
neer hy seyt, de boomen beminnen malkan-
deren mede, en men kan sien, met wat gene-
gentheyt de Wijnstock haeren Man om-
armt en bemint. Dit selve doet niet alleen
de Wijnstock en Olm, maer oock de Essche
en Populier. Hier wort de Olm alleen ge-
nomen om niet al te overvloedigh te zijn,
noch de krans met al te veel tacken te ver-
warren. Maer alderbequaemst sal de Wijn-
ranck met haeren Man den Olmboom, om-
slingert zijn: tot een beeld van Goeddae-
digheyt en Houlijxe Vereeninge.
Het Vogelken Alcyon datse in de hand
heeft, is een weynig grooter als een Musch,
by nae geheel Hemels blaeu, hebbende al-
leen eenige witte en purpere pennekens, en
eenen dunnen en langen hals, swervende aen
den Oever van de Zee, klagende en ker-
mende met een beweeghlijcke stemme, al-
waer het oock sijn nest maeckt, broedende
seven dagen, diewelcke om datse geluckigh
zijn, wordense de Alcyonische dagen ge-
heeten, want in die tijd, staet de Zee gantsch
stille: gelijck Plinius en Isidorus verhaelen,
waer over verscheyden Poëten als Vngarus,
Rota, Petrarcha en andere, daer over Dich-
ten hebben gemaeckt, gelijck Zanazarus op
dese maniere mede gedaen heeft:
't Alcyon temt de Zee, en stilt de dolle vvinden,
Misschien sal 't oock den brand in mijne borst ver-
slinden.
Men seyt dat Alcyone de Vrouwe geweest
is van den blinden Koningh van Thracien,
en alsoo zy dienselven in den droom hadde
gesien, dat haer Man, die zy soo hertlijck
beminde, in een groulijcken storm schip-
breeckinge geleden en gestorven was, soo
heeft zy sich mede, uyt groote droefnis,
in de Zee geworpen. De Poëten hebben
versiert datse in soodaenigen Vogel her-
schept was, en datse in Zee op het doo-
de lichaem van haeren Man heene vloogh,
jammerlijckaen den Oever weenende. Met
groot oordeel heeft Ovidius in 't X boeck
van sijne Herscheppinge, dese Vrouwe in
een Alcyon herstelt, om dat dese Vogel, uy-
ter Natuyre, aen haeren Man soodaenige
goetgunstigheyt betoont: en dat niet voor
een wijl, maer soeckt alle tijd met haeren
Man vereenight te blijven, niet uyt geyl-
heyt of dertelheyt, maer uyt vriendlijcke
toegenegentheydt, die een Vrouw haeren
Man behoort toe te dragen, en neemt oock
geenen anderen aen, alwaer 't schoon, dat
d'Ouderdom haer de kracht, om te vlie-
gen, hadde benomen. Waer over Plutarchus
in de verhandelinge van de naerstigheyt der
Dieren, van desen Vogel Alcyon aldus seght:
Wanneer d'Ouderdom het Manneken swack maeckt en
traegh om te volgen, dan neemt zy hem op den rugge,
jae draeght, en voet hem, hem noyt verstootende noch
alleen laetende, maer ter dood by hem blijvende.
Men behoort de vriendlijcke natuyre
van dit Vogeltjen Alcione te volgen, wesende
daer mede, door de liefde en door goedda-
men eene ziele, en eenen wille, en dat d'eene
sich herscheppe in d'ander, levende vrolijck
en blijde, sich genoegende met sijn weder-
paer, die hem van God is toegevoeght. En
tot dien eynde sal ick het Dicht hier by voe-
gen dat op de Bruyloft van Baptista Garzoni en
sijn Bruyd is vereert, 't welck aldus is nae-
gevolght:
Waer hebdy doch Natuyr soo schoonen beeld gesneden,
Soo Hemels, soo volmaeckt, soo aerdighlijck van leden?
Een ziel, het wit der deugd, een richtsnoer van de Min,
Soo saligh, jae gelijck de hooghste Koningin:
Die met haer glants verheught, en met veel saligheden,
Haer Bruydegom herschept in haer volmaeckte zeden:
En leyt hem op het spoor, om dat hy 't lieve kind,
Astraea 's Hemels licht, soo vierighlijck bemint.
O onverwonnen Held! in Wijsheyt wel bedreven,
Gy zijt van 's hemels Choor, al lang haer voorgeschreven,
Van waer een vrolijck hert, het lieflijck gaet te moet,
En waer gestadigh bloeyt, het alderschoonste goet.
Door u sal Roma steets gelijck een Lente bloeyen,
En hier uyt sal dan voorts een gulden eeuwe groeyen,
Een treffelijck geslacht, en kinders nae u wensch,
Tot ciersel van dees Stad, van werreld en van mensch.
En voorwaer daer kan geen grooter ge-
lucksaligheyt tusschen twee mede-gesellen
wesen, als Eenigheyt en Goedwilligheyt,
waerdigh om gedruckt te worden in de ge-
moederen van die geene, die door den band
des Houlijx met een ander verknocht zijn.
Phocilides seght:
Waer is gevvenschter Stand, dan als getroude lieden,
De onderlinge min en gunst malkander bieden:
VVaer d'Ouderdom, noch tijd, de Liefde niet ver-
stoort,
En vvaer dat noch verschil noch tvveespalt vvord
gehoort.
Hier uyt komt het dat de Oude Romey-
nen ons veele gedachtnissen hebben naege-
laeten van die geene die lange tijd in den
Houlijcken staet geleeft hebben, en dat met
onderlinge liefde, sonder twist of geschil:
waer van verscheyden grafschriften zijn te
vinden, als van Iulius Primogenius, die van sijn
Huysvrouwe Iunia een grafschrift gestelt is,
van dat zy 15 Iaeren en 6 Maenden met
hem sonder eenigh geschil, geleeft hadde.
Flavius heeft met Flavia 45 Iaeren sonder twist
geleeft, en veel meer andere. Plinius verhaelt
aen Geminius, O, seyt hy, Onse Macrinus heeft een
diepe wonde in sijn herte gekregen, verlooren hebbende sijn
Huysvrou, van soo sonderlinge deugd, alsser oyt geweest is,
mette welcke hy 39 Iaeren sonder eenige onrust heeft ge-
leeft, andere seggen, sonder eenige quetsinge des ge-
moeds. Noch isser een ander grafschrift by
den eersten Wijnbergh buyten de Latijnsche
Poorte gevonden, alwaer hy totten Leser
seyt, Ick weet dat ghy benijt 't geen ghy hier leest, en
dat om drie oorsaecken. 1. Ick heb mijn eere gehadt
terwijl ick leefde. 2. Ick ben gesont geweest. 3. Ick
hebbe middelen gehadt terwijl ick leefde, en daerenboven
heb ick gehadt een seer lieve Huysvrouwe.
Hebben de Heydenen dese Deughd ge-
hadt om met haere Vroukens sonder eenigh
verschil, twist, aenstoot of ergernis te leven,
en haer met alle vriendlijcke goeddadigheyt
te omhelsen, hoe veel te meer behooren de
Christenen te versorgen, om heylighlijck en
vreedsaem in den band des Houlijx te leven,
en dat in alle eendrachtigheyt en goeddae-
digheyt, op datse hier nae in het ander le-
ven, 't welck is de eeuwige heerlijckheyt, in
Christo mogen blijven vereenight.