<p>Een Vrouwe in verscheyden verwen ge-<lb/> kleet, hebbende steyle hoofdhayren, en<lb/> wiexkens aen beyde hoofdslaepen, gelijck<lb/> Mercurius, en tot een kroon heeftse verschey-<lb/> den beeldekens van helder bruyn, hebbende<lb/> de oogen ten Hemel gekeert, staende in ge-<lb/> dancken, als ofse in den geest was opgeto-<lb/> gen, houdende d'eene hand boven d'ander<lb/> op de borst.<lb/> De inbeeldinge, seght Aristoteles in 't III b.<lb/> van de ziele, is een beweginge, die in der<lb/> daed, van de sinnen heerkomt: te weten een<lb/> kennisse van 't geene dat de andere sinnen,<lb/> soo wel de gemeene als oock de uytwendi-<lb/> ge hebben gehoort, en gelijck hy oock in<lb/> sijn II boeck van de ziele seyt, isse gemeen<lb/> mette Menschen en Dieren. 't Welck oock<lb/> van Themistius te gelijck in sijn III boeck van<lb/> de ziele is uytgeleyt, alwaer hy seyt dat de<lb/> inbeeldinge volmaeckt en onvolmaeckt is.<lb/> En om dit van stuck tot stuck te verklaeren<lb/> en haere beeldnisse uyt te leggen, sullen wy<lb/> <pb n="embstma_1450_fac217"/> seggen, dat het kleed met verscheyden ver-<lb/> wen, bediet, dat de inbeeldende kracht, de<lb/> fantasien of inbeeldingen, van al 't geene<lb/> haer oock vertoont wert, door de uytwen-<lb/> dige sinnen, ontfanght. Daerom bediet dese<lb/> verscheydentheyt van de verwen, het groot<lb/> onderscheyt van dese voorwerpsels.<lb/> Met steyle hoofdhayren, en met vleugels<lb/> aen de hoofdslaepen wortse geschildert, ten<lb/> aensien van de snelle en haestige werckinge<lb/> van dese kracht, in 't aenvatten van de fan-<lb/> tasien, als mede om dieselve aen 't verstand<lb/> te vertoonen: Wy sullen daer by voegen dat<lb/> dese inbeeldinge sich stadigh beweeght, soo<lb/> wel in 't slaepen als in 't waecken.<lb/> De kroone met verscheyden beeldekens<lb/> verciert, bediet, dat de inbeeldende kracht,<lb/> gelijck de Medicijns seggen, haere sitplaets<lb/> heeft in 't eerste velleken van de herssens,<lb/> 't welck in 't voorhoofd is, en dat de gemee-<lb/> ne sinnen aen de inbeeldende kracht ver-<lb/> scheyden gedaenten, of fantasien, die alsoo<lb/> van de Philosophen genaemt zijn, overleve-<lb/> ren: en door dese kracht komt de inbeel-<lb/> dinge, welcke kracht, als de aldereedelste,<lb/> alle de andere sinnen onderdanigh zijn.<lb/> Zy staet als in gedancken en afweesigh,<lb/> houdende beyde handen over den anderen,<lb/> om te betoonen, dat terwijl de andere uyt-<lb/> wendige hoedanigheden en sinnen, geene<lb/> werckingen doen, niet te min soo werckt<lb/> dese kracht dickwijls, als wy slaepen, waer<lb/> van wy veele voorbeelden hebben, die van<lb/> Valeriola, in 't 2 boeck van sijne observatien of<lb/> waernemingen, als mede van Sextus Empiricus<lb/> in 't leven van Pyrrho en veele andere zijn<lb/> beschreven. En alhoewel C. Galenus dickwijls<lb/> hadde geseyt, dat sulx niet kost geschieden:<lb/> niet te min, in sijn 2 boeck van de beweginge<lb/> der Musculen, soo bekent hy, also hy 't door<lb/> de eervaerentheyt hadde beproeft, dat het<lb/> de waerheyt was. En dit geschiet, om dat<lb/> de geseyde kracht, die fantasien, dieder zijn<lb/> ingedruckt, overbrenght aen de sinnen in<lb/> de nachtwaecken. En dat plagh veeltijts te<lb/> gebeuren, aen die geene, die vol van opstij-<lb/> gend, schuymachtigh en heet bloed zijn, en<lb/> die overvloet hebben van seer heete gee-<lb/> sten: oock aen snelle, weeck-gebacken en<lb/> kleyne persoonen, die een groote vluchtig-<lb/> heyt van geesten, en een heel wreet gemoed<lb/> hebben.<lb/> Aristoteles seght van de gemeene bewegin-<lb/> ge der Dieren: het Gesicht en de Inbeeldinge behou-<lb/> den de kracht van de werckende dingen, en door de<lb/> beginselen van 't woord, komense totte sin<lb/> van 't gesichte, als tot het eedelste, en om dat<lb/> het gesichte niet kan doen sonder licht, soo<lb/> hebben de Griecken het woort Fantasie<lb/> genomen, 't welck van <foreign>φως</foreign> het Licht, en van <foreign>φαινω</foreign><lb/> Lichten heerkomt.<lb/> De wonderlijcke werckingen die dese in-<lb/> beeldinge doet, zijn van Marcellus Donatus, in<lb/> sijne wonderlijcke Medicinale historie over-<lb/> vloedigh verhaelt.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0401.htm

embstma_1450

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Inbeeldinge

Imaginatione

emblempictura

embstma_1450_emblem084

83

IMAGINATIONE

Imaginatione: a woman with a winged crown with small statuettes

embstma_1450.dmp

Inbeelding

embstma_1450_fac216

emblem pictura

31AA221:25F(+342)

31AA25212

31D15

44B191(+0)

48C24

52A4(+113)

86(IMAGINATIONE)

embstma_1450_emblem082

embstma_1450_pic216.jpg

embstma_1450_emblem083