<p>Een Vrouwe van een jeughdigh opsicht,<lb/> gekroont met verscheyden groene blae<lb/> deren, hebbende voor de borst een kleyn<lb/> beestjen als een Vliege, Hemorobium genaemt,<lb/> of om beter te seggen, het kleed sal vol soo<lb/> danige beestjens wesen, en inde rechter hand<lb/> salse een taxken met Roosen hebben, met<lb/> dit opschrift, ipsa dies aperit, conficit ipsa dies, dat<lb/> is, dieselve dagh opent de bloeme, en die selve dagh brengt<lb/> se ten eynd; 't welck een spreuke was van den<lb/> Heere Frederico Cornaro Bisschop van Padua,<lb/> en in de slincker hand salse het Vischken<lb/> Calamoro of Seppia hebben.<lb/> De Mensch, gelijck oock alle andere die<lb/> ren, is soodanigh Lief hebber van 't leven, dat<lb/> hy dickwijls treurt, om dat het soo kort is.<lb/> Theophrastus op zijn sterven leggende, klaegde<lb/> over de nature, van datse den herten en kray<lb/> kens, daer doch niet aen gelegen is, een langh<lb/> leven hadde verleent, maer den Mensche<lb/> die soo waerdigh was, hadse een soo kort le-<lb/> ven gegeven, een tijd waer in hy wel langer<lb/> konde zijn, om alle konsten en wetenschap<lb/> pen volmaecktelijck te leeren: Maer dat hy<lb/> stierf, wanneer hy eerst kennisse begost te<lb/> krijgen. Tegens dese woorden van Theophrastus<lb/> die van Cicero in sijne Tusculaensche vraegen<lb/> zijn voortgebracht, strijd Salustius, in 't begin<lb/> van den oorlogh van Iugurta, alwaer hy seyt:<lb/> Dit Menschlijck geslachte klaegt al te onrecht over zijne<lb/> natuyre, van datse swack en kort is, maer aen de Mensch<lb/> lijcke natuyre gebreeckt veel eer de naerstigheyt, als de<lb/> sterckheyt of de tijd. Willende te kennen geven,<lb/> dat de Mensche altijd tijds genoegh heeft<lb/> om deughdigh te worden, wanneer hy maer<lb/> zijn gemoed en naerstigheyt wil aenwenden,<lb/> om de Deughd te verkrijgen. 't Welck Seneca<lb/> oock bevestight, als hy seyt, Waerom klagen wy<lb/> doch over de Natuyre der dingen? dieselve draeght sich<lb/> doch goedertieren tegen ons. Soo ghy 't leven wel weet te<lb/> gebruycken, dan isset langh. Maer het laet daerom<lb/> niet nae dat het leven niet kort soude zijn.<lb/> Wy hebben onrecht om te klagen, maer wy<lb/> behooren ons te laeten genoegen mette be<lb/> paelinge van dit leven, 't welck ons van den<lb/> Oppersten Schepper is voorgestelt, die alles<lb/> ten besten, van zijn schepsel, uytdeelt en<lb/> rijcklijck voorsiet: En van dat selve, van da<lb/> ons leven kort en onseecker is, wil God, dat<lb/> wy dit voordeel sullen trecken, dat wy altijt<lb/> tegens den Dood mogen vaerdigh staen, en<lb/> versorgen dies te meerder, in dit korte le<lb/> ven, dat wy mogen besigh zijn met gestadige<lb/> oefningen, van goede wercken, om de beloo<lb/> ninge van 't eeuwige leven te verkrijgen.<lb/> Sonder twijfel is onse leven kort. Dit aen<lb/> merckt Zeno seer wel, als hy seyde, In der waer<lb/> heyd, onse leven is kort, en wy hebben niet meer gebreck<lb/> als den tijd. Aeneas Sylvius, die daer nae Paus<lb/> Pius II genaemt wierde, vergeleeck het kor<lb/> te leven by eenen droom, want hy seyde, het<lb/> Leven des Menschen is als een snellen droom, niemant kan<lb/> hem den Morgen versckeren, wy zijn niet als een wind en<lb/> schaduw. Op dese spreuck van Pius II past dit<lb/> zeedelijck gedicht van mijn Landsman Franc:<lb/> Coperta, 't welck hy schrijft aen zijn Moeder,<lb/> wiens broeder gestorven was, en om dieselve<lb/> te troosten, sant hy haer een Sandloper, in<lb/> een kasse, die met rouwkleederen overtroc<lb/> ken was, luydende aldus:<lb/> Hy, die door konst en soet bedrogh,<lb/> 't Verdriet (dat in de VVerreld noch,<lb/> Des Menschen Leven komt bestrijden:)<lb/> Soo matight, dat hy kan den tijd.<lb/> En 't sloven, dat ons ruste slijt,<lb/> Verdeelen, en stil laeten glijden:<lb/> VViens rouvvkleed recht op droefheyd past,<lb/> Dat tot bevvijs van naere last,<lb/> Met traenen is geheel bedoven:<lb/> Die komt nu en verlicht u smert,<lb/> Die totte klachten drijft u hert,<lb/> En u de soete rust quam roven.<lb/> Hier kondy in een spiegel sien,<lb/> Dat snel en onbeschoulijck vlien,<lb/> Van die daer gaen en nimmer keeren:<lb/> En hoe ons leven is als glas,<lb/> Ons hoop, een schadu, stof en asch,<lb/> VVaer uyt ons broosheyd is te leeren.<lb/> Te recht is des Menschen hoope een broos<lb/> glas, en derhalven is oock het leven kort,<lb/> 't Welck ons doet vermaenen, dat wy niet<lb/> soo diep onse gedachten in dese verganck<lb/> lijcke en nietige dingen sullen inwicklen:<lb/> Een groote ellendigheyt van de Menschen,<lb/> die in haer gemoed een webbe van Werrelt<lb/> sche begeerlijckheyt aenvangen, dat door de<lb/> kortheyt van dit leven, doch onvolmaeckt<lb/> blijft. Sulx dat wy te gelijck met Petrarcha<lb/> seggen, de tijd is kort, maer onse begeerte is langh. Al<lb/> onse lange begeerten doet een kort leven barsten, en veele<lb/> dingen draeghtmen vergeefs en tot schaede, overmits, het<lb/> nae by is, waer nae toe men sal moeten reysen: te weeten<lb/> totte Dood, gelijck Gregorius seyt. Ick wil my<lb/> niet te verre uytstrecken om de kortheyt<lb/> des levens aen te wijsen, van het welcke niet<lb/> alleen de Griecken, Latijnen, Italianen, en<lb/> veel duysent geleerde boecken getuyghnisse<lb/> geven, maer oock onse Ouderen en lieve<lb/> Vrienden, die al te saemen in korte tijd daer<lb/> van zijn berooft geweest.<lb/> De Krans met groene blaederen, hebben<lb/> wy 't leven toegevoeght, want wy vallen in<lb/> korter tijd, als de blaeders van de boomen,<lb/> en soo haest als de kracht van 't leven ver<lb/> gaet, soo haest vergaet oock de groente van<lb/> de blaederen, die in korter tijd verwelcken<lb/> en verdorren. Simonides vergelijckt oock on<lb/> se leven by de blaeders, te weeten dat der<lb/> Menschen geboorte is als der blaederen. Dit verstaen<lb/> de Menschen vveynigh, noch drucken 't selve niet in 't<lb/> herte, hoe korte tijd van Ieughd en leven dat den<lb/> Menschen is gegeven.<lb/> Het Hemorobium is een kleyn vliegend beest<lb/> jen, grooter als een Vliege, 't heeft vleugels<lb/> en vier beenen, gelijck Plinius segt, soo wastet<lb/> <pb n="embstma_1450_fac289"/> in de vloet Hipane, diewelcke tegens 't Solsti<lb/> tium, als de Sonne op 't hooghste is, seeckere<lb/> swacke biesen voortbrenght, waer uyt het<lb/> Hemorobium voortkomt, en dat selve kan ons<lb/> dienen tot een beeldenisse van de kortheyt<lb/> des levens: Want het sterft in de selve dagh<lb/> als het wort gebooren. En alhoewel wy in<lb/> dieselve dagh niet sterven, soo is nochtans<lb/> onse leven kort, en wort geheeten het leven<lb/> van eenen dagh. En aldus noemt het Anti<lb/> phon: Onse leven is als een gevangenisse van eenen dagh,<lb/> en ick soude het geheele Menschlijcke leven, een gelijcke<lb/> tijd van een dagh mogen noemen, waer door wy slechts<lb/> in de Werld sien, en den Naekomelingen het licht en<lb/> het leven overleveren. En Petrarcha seyt in zijne<lb/> Triumph over den Tijd aldus:<lb/> Ick schick my alsoo veel ick kan,<lb/> En sie het eind' van verre an:<lb/> Ick overweegh mijn korte tijd,<lb/> Die schielijck vlieght en 't leven slijt:<lb/> 't Is 's morgens als een Ieughdigh kind:<lb/> Maer nu soo word ick oud en blind:<lb/> Ons leven is maer eenen dagh,<lb/> Vol rouw, en pijn, en naer geklagh,<lb/> Vol stormen, dampen en verdriet,<lb/> Het schijnt wel schoon, maer 't isset niet.<lb/> En om dat het leven alsoo kort is, soo<lb/> vergelijckten de Griecken dat selve, by een<lb/> vinger, span en elleboge. Van Iuno en van<lb/> Mimnermus, wort de Tijd een ellebooge ge<lb/> noemt: van Diogenes, het leven een span, en van<lb/> de Poeet Alceus de dagh by een vin<lb/> ger: om de kortheyt van 't leven uyt te<lb/> drucken: 't welck hoewel het selve sich tot<lb/> veelen uytstreckt, soo vernietight noch<lb/> tans een korte uyre dat selve. Dit is seer<lb/> wel overwogen in een oude beschrijvinge,<lb/> die in 't Paleys van den Cardinael Caesius be<lb/> waert wort, aldus luydende:<lb/> Dit's Caesius die meer als eene Eeuwe leeft,<lb/> Maer een te korte uyr, 't geluck den doodsteeck geeft.<lb/> Waer over Petrarcha in de Triumph van de Godheyt singht:<lb/> O schoone ziel! hoe vast ghy dus benout,<lb/> Waer toe gepeins en al dit naere suchten?<lb/> Een uyr verstoort, wat eeuwen was gebouwt,<lb/> Wie kan den dood en zijn geweld ontvluchten?<lb/> Dieselve singht in een ander gedicht:<lb/> De hooge rots leyt in den grond,<lb/> Ons leven dat soo heerlijck stond:<lb/> Een uyr, een morgen heeft verdaen,<lb/> Dat soo veel eeuwen had gestaen.<lb/> Van onse broose aert, is de Roose een<lb/> Hieroglyphisch beeld, want zy komt laest<lb/> onder de bloemen op, en zy vergaet eerst,<lb/> gelijck Athaneus seyt. En met groot recht<lb/> wort onse leven by een Roose vergeleeken,<lb/> die wel schoon en aengenaem is, maer zy<lb/> verslenst en verdort in dieselve dagh, gelijck<lb/> in de spreucke, die om de Roose staet, wort<lb/> uytgedruckt, en 't is een vers van Virgilius<lb/> waer in hy van de schoonheyt en broosheyt<lb/> des Rooskens aldus singht:<lb/> Soo veelderleye aert, gewas en nieuwe dingen,<lb/> Ontsluyt ons eene dagh, en kanse t'onderbringen:<lb/> Wy klagen dat Natuyr 't bevalligh Roosken dooft,<lb/> Dat in haer jonge vreugd ons schielijck wort ontrooft.<lb/> Soo lang als eene dagh, soo lang is d' eeuw der Roosen,<lb/> Dat d' Ouden even druckt als Ionge die daer bloosen.<lb/> Te recht was de Roose voor eenige Maen<lb/> den, een devijs van de kortheyt des Levens,<lb/> in den Pauslijcken stoel van Alexander Cardi<lb/> nael de Medices, daer nae Leo de XI, die altijd,<lb/> de Roose voor zijn devijs gebruyckte, met<lb/> dese spreucke, sic florui, aldus heb ick gebloeyt.<lb/> Een devijs dat nae lichaem en ziele hem nae<lb/> zijn dood best paste, als in 't leven, want hy<lb/> bloeyde opgehoopt van aengenaemheyt en<lb/> Majesteyt, en seer korte tijd, in sijnen Paus<lb/> lijcken stoel als een Roose, een seer soete<lb/> reuck van sich, aen al de Werelt, naelaetende.<lb/> De visch Seppia en Calamora, zijn van de<lb/> Griecken Theutis genaemt, en van den Latij<lb/> nen Loligo; zy worden beyde voor de korthe<lb/> yt van 't Leven genomen, want zy leven<lb/> een seer korte tijd, gelijck Aristoteles in zijn<lb/> Dierboeck te kennen geeft.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0528.htm

embstma_1450

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Leven dat kort is

Vita breve

emblempictura

embstma_1450_emblem098

97

VITA BREVE

Vita breve: a young woman holding a cuttle-fish, a bunch of roses and a scroll

embstma_1450.dmp

Leven dat kort is

embstma_1450_fac287

emblem pictura

25F711(DAY-FLY)

25F72(CUTTLE-FISH)

25G1(+27)

25G41(ROSE)

31D13

31D920:5(+113)

43A(+12)

49L73

86(VITA BREVE)

embstma_1450_emblem096

embstma_1450_pic287.jpg

embstma_1450_emblem097