$ TEXT_EXPL_XML
Een sittende Cupido, die onder zijne voe-
ten een boge, pijlkoocker en een uytge-
bluschte fackel hout, hebbende in de rechter
hand een Sandloper, en in de slincker een
mager en teeder Vogeltjen Cinclus geheeten.
Hy hout den boogh, pijlkoocker en uyt-
gebluschte fackel onder zijne Voeten, tot
een teycken dat hy is getemt. Want zijne
wapenen af te leggen, is een teyken, dat
men t'ondergebracht is en verneerdert.
Daer is ter werreld geene saecke die de
Liefde meerder kan temmen en uytblus-
schen als de Tijd en d'Armoede. De Sandlo-
per die hy in de hand heeft, is een beeld van
den Tijd, die een Leermeester is van alle
Menschlijcke hertztochten en ontsteltnissen
des gemoeds, insonderheyt van de Liefde:
ten welcken einde hy verlanght om zijne
beminde, swacke en broose schoonheyt te
genieten, maer als de schoonheyt door den
tijd is verandert, soo verkeert oock de Lief-
de in andere gedachten. Ick hebbe haer eertijts
bemint, seyt Plautus in zijne Epidicus, maer nu leyt
my een ander sorge in 't gemoed. Voorts seyt hy in
zijne Mustellaria: Ghy zijt een rechte Sottinne, dat ghy
meent, dat ghy hem geduyrich tot uwen goedgunstigen
Vriend sult hebben. Ick waerschouw u, dat hy u door
den tijd, of als hy u satt is, sal verlaeten. En noch
laeger vertoont hy, dat de gelegentheyt op-
houdende, oock de Minnekracht sal ophou-
den, wanneer de Ieughdlijcke verwe, door
den tijd sal werden verandert. Als d'Ouder
dom dit hoofd van zijne verwe hadde verwisselt, is hy
van my gegaen, en heeft my oock verlaeten, en dit sal u
oock gebeuren. Ick gelove dat dit het seggen is
geweest van Demosthenes, dat de Minnebrand
die binnen de borst is ontsteecken, niet door
naerstigheyt maer door traegheyt, en door
middel van den tijd, wort uytgebluscht en
versmolten. Mijn Landsman Coppetta, be-
danckt den Tijd, die hem had ontbonden
van de Minnestricken, als volght:
Vermits ick Grijse Tijd kan Kerck noch Autaer sticht-
en,
Voor u die vvonder vvrocht en dooft dees schoone
lichten,
Die ons in smert en rouvv en in veel quelling voen:
Vervul mijn vvedervvraeck, en vvilt mijn vvensch voldoen.
Drijf vvegh haer hooge trots en opgeblasen quicken,
En breeck der Minnen kracht en rijt van my haer stricken.
Ghy doet doch al vvat konst en reeden niet vermagh,
Iae meer als raed, gekijf of vrienden naer geklagh.
Ghy kont mijn ziel, die brand, en kil is vveer genesen,
Als die nu van 't gevaer sal gantsch ontledigt vvesen,
Soo datse gaet ter vlucht verheven nae de locht,
En streeft met u om hoog nae een veel beter tocht.
Den Tijd dan is de breydel der Liefde,
die sich ten laesten verkeert in berouw van
den verlooren tijd, die, in de ydelheyt der
Liefde, is versleten.
Het Vogeltjen Cinclus is mager en
teer, en dit bediet, dat een Vryer, die alle zijne mid-
len aen de Liefde heeft gehangen, uytteert,
en blijft daer door dor en kael, en dat door
d'armoede, honger en den ellendigen staet,
waer in hy sich bevint. Dit Vogeltjen is een
beeld van d'Armoede, gelijck Suidas seyt, het
Cinclus is een kleyn en mager Vogeltjen, en 't
spreeckwoord luyt, Hy is armer als een Cinclus.
Dit Zeevogeltjen is soo swack dat het zijn
eygen nest niet kan maecken, en daerom
broeyt het in eens anders nest. Waer over
Cinclus in de spreeckwoorden een arm Man
en Bedelaer genaemt is.
Crates de Philosooph van Theben seyde, dat-
ter drie dingen waeren, die de Liefde be-
temden, de Honger, de Tijd, en de Bast. En
om dese reeden soumen oock Cupido een
bast konnen om den hals doen, want dit is
gemeenlijck de aert van de Vryers, dat zy
uyt mistroostigheyt terstont nae den dood
verlangen, waer van oock al eenige zijn ge-
sneuvelt. Phaedra in de Hippolitus van Euripides
niet konnende het geweld van de Liefde
verdragen, vermeende sich te dooden, daer
zy seyt:
VVanneer ick eerst bestont, nae dat ick vvas gevvont,
Mijn Liefde te verheelen:
Mijn tonge dvvaes en mal, mijn droesheyt en misval,
Gingh yder mede deelen:
Ick vvon mijn sotte lust, in Zeedigheyt geblust,
Door reeden overvvinnen,
Maer als 't my oock begaf, doe vvenscht' ick na het graf
Met heel vermoeyde sinnen:
V Venus ick verstoot, ick vvil u door mijn dood,
Seyd ick, ten grond' vernielen:
Dit's my de beste raed. VVie vvederspreeckt dees daed,
De ruste mijner zielen?
Wy hebben de Liefde vertoont, die alleene,
door den tijd en door d'armoede wert ge-
temt, als dingen die meest gebeuren, naelae-
tende de twijfelmoedigheyt die selden ge-
schiet, dat sich de Vryers van kant willen
helpen: Doch yder bemint zijn eygen le-
ven: alhoewel het waer is, dat alle Min
aers mette gedachten terstont na den doot
dieselve. Hierom voert de Ridder Guarinus
zijnen Mirtillus in, die in zijne heftige Liefde
aldus klaeght: Ick vind' geen raed als door den dood.
Waer op Amarillis antwoort:
Den Dood? ey luystert 't is maer wind,
't Zijn woorden van een Venus kind,
Die door de Liefd' is aengebrant,
En wenscht sich, uyt verdriet, van kant.
En Torquato Tasso in zijn Hardersangh van
Aminta, seyt, Ick sie dat yder dieder mint, sich strax met
den dood dreygt, doch de daed volghter selden. 't Is ons
dan genoegh dat wy hebben vertoont, hoe
de Liefde voornaemlijck, van de rampsalige
Armoede, en door den Tijd, wort getemt en
t'ondergebracht.