$
TEXT_EXPL_XML <p>en Vrouwe die wacker is van opsicht,<lb/>
        houdende in de rechter hand een taxken<lb/>
        Tijm, alwaer een Bijken opvlieght, in de<lb/>
        slincker houtse een Amandel tack, die met<lb/>
        een hooge Moerbesien tack is vereenight,<lb/>
        voor haere voeten salse een Haene hebben,<lb/>
        die op de aerde staet en schrafelt daer in.<lb/>
        Diligenza of Naerstigheyt wort van eenige<lb/>
        geseyt van diligere heer te komen, 't welck<lb/>
        bediet beminnen. Want de dingen diemen<lb/>
        bemint, zijn aengenaem, waer over men<lb/>
        oock alle Naerstigheyt doet om die te be-<lb/>
        komen. Dit is wel een gelijckmatige heer-<lb/>
        komst van 't woord, maer niet de oprechte:<lb/>
        overmits Diligenza of Naerstigheydt van 't<lb/>
        woord lege of delego, dat is van 't verkiesen<lb/>
        zijn oorsprongh heeft, gelijck oock M. Cicero<lb/>
        seyt, om dat de Naerstige altijd dat geene<lb/>
        voor hem verkiest, wat best is. Sulx dat dese<lb/>
        Naerstigheyt die Vlijtigheyt is, die wy stel-<lb/>
        len in 't verkiesen en uytkeuren van 't geen<lb/>
        in alle onse handel vorderlijxt is. Van dese<lb/>
        vlijtige Naerstigheyt leesdy by Stobaeum, datse<lb/>
        noodiger is als een goed verstand. En 't is oock veel<lb/>
        <pb n="embstma_1450_fac345"/>
        prijslijcker, 't geene door Naerstigheyt en<lb/>
        Vlijt verkregen, als 't geene dat door 't geval<lb/>
        of de fortuyne wort aangebracht: Dese vlijt<lb/>
        is in alle dingen seer vorderlijck, en daer is<lb/>
        niet, dat daer door niet wert verkregen, aen-<lb/>
        gesien, door haer, alle andere dingen wor-<lb/>
        den begrepen; gelijck Cicero in zijn 2 boeck<lb/>
        van den Reedenaer verhaelt, Naerstigheyt ver-<lb/>
        magh in alle dingen seer veele: dese behooren wy altijd<lb/>
        te eeren, en altijd aen te hangen, want daer is niet of het<lb/>
        wort door haer verkregen, om dat in eene deughd alle<lb/>
        andere deughden worden begrepen.<lb/>
        De vlijtige Naerstigheyt of naerstige vlij-<lb/>
        tigheyt, in 't verkiesen, versamelen en 't be-<lb/>
        ste uyt te keuren, wort door de Bye, die<lb/>
        boven den Thym vlieght, afgebeeld: we-<lb/>
        sende dese Thym van tweederleye aert,<lb/>
        nae 't seggen van Plinius. D'eene dieder op<lb/>
        de bergen wast, is wit met een harde wor-<lb/>
        tel. En d'ander is wat swarter met een swar-<lb/>
        te bloeme. Plutarchus seyt in 't verhael van<lb/>
        de rust des gemoeds, dat de Thym een dor<lb/>
        en seer bitter kruyd is, en niet te min, soo<lb/>
        suygen de Bykens hier uyt haeren honigh:<lb/>
        En ditselve past hy op de dappere en herti-<lb/>
        ge gemoederen, die uyte wederwaerdighee-<lb/>
        den haer profijt trecken. Maer wy passen<lb/>
        het op de vlijtige Menschen, die met alle<lb/>
        Naerstigheyt uyt haere handelingen, hoe<lb/>
        hart en swaer dieselve oock zijn, weeten te<lb/>
        trecken 't geene haer nutst en profijtelijxt<lb/>
        is: even gelijck de naerstige Bye, die van<lb/>
        de bittere en dorre Tym, een soet sap ver-<lb/>
        saemelt. Dat de Tym den Byen is aen-<lb/>
        genaem, kondy by Plinium en Theophrastum<lb/>
        lesen.<lb/>
        De Naerstigheyt wordt oock genomen<lb/>
        voor de gestaedigheyt en de sorge. Want<lb/>
        D. Thomas seyt: Naerstigheyt is 't selve dat de Sor-<lb/>
        ge is: oversulx wort de Sorge in alle dingen, soo wel<lb/>
        vereyscht als de Naerstigheyt. En om dat eenige<lb/>
        om naerstigh en besorght te wesen, al te<lb/>
        voortvarende en te gestadigh aen 't blocken<lb/>
        zijn, soo wort hier mede gewaerschout, dat<lb/>
        al te overtollige Naerstigheyt schadelijck is.<lb/>
        Want den Mensche is voor al de ruste en de<lb/>
        verquickinge van 't gemoed, noodigh: om<lb/>
        dat dieselve de kracht versterckt en de moe-<lb/>
        de gedachtnisse verpoost. 't Welck Ovidius<lb/>
        oock wil te kennen geven, als hy seyt:<lb/>
        De Rust herstelt van nieuws haer macht,<lb/>
        En geeft de moede leeden kracht,<lb/>
        Ey volght Dianaas raed doch knap,<lb/>
        Of al u waepens worden slap.<lb/>
        Insonderheyt soo behoort by de studie, de<lb/>
        ruste, om dat de lome sinnen het beste niet<lb/>
        konnen onderscheiden, vermits die verstroyt<lb/>
        en ontstelt zijn. Indien Protogenes de beroem-<lb/>
        de Schilder van Rhodes, niet soo voortvae-<lb/>
        rende en al te naerstigh waere geweest, hy<lb/>
        hadde in alle deelen wel soo treflijck, en<lb/>
        Apelles gelijck geweest: diewelcke hem oock<lb/>
        daer over berispende, seyde, dat hy de hand<lb/>
        van 't penneel niet koste lichten. Waer door het ge-<lb/>
        schiet, dat al te groote vlijtigheyt schaede-<lb/>
        lijck is. En hierom behooren wy niet al te<lb/>
        voortvaerende in onsen handel en studie te<lb/>
        wesen, en ons niet laeten vervoeren om strax<lb/>
        het eynde daer van te sien: Maer wy sullen<lb/>
        bedacht, voorsichtigh, en te gelijck besorght<lb/>
        zijn, alsoo, dat de Naerstigheyt mette rijpig-<lb/>
        heit vermengt zijnde, gestelt worde tusschen<lb/>
        traegheyt en rassigheyt: Waer uyt dan een<lb/>
        prijslijcke Naerstigheyt voortkomt. Daer-<lb/>
        om seght A. Gellius seer wel, Om een saecke wel<lb/>
        uyt te voeren, moet by de snelle Naerstigheyt, de traege<lb/>
        vlijtigheyt gevoeght worden.<lb/>
        Dese soo gemaeckte Naerstigheyt beelde<lb/>
        Augustus met een Kreeft en een Mugge af:<lb/>
        hebbende dit spreeckwoord gestaedigh in<lb/>
        den mond, Festina lente, dat is, Al soetjes.<lb/>
        Titus Vespasianus maelde daer voor een Dol-<lb/>
        phijn, die om een Ancker geslingert was.<lb/>
        Paulus de derde stelde eenen traegen Cameleon,<lb/>
        die aen eenen snellen Dolphijn gebonden en<lb/>
        vast gemaeckt was.<lb/>
        De Groote Hertogh Cosmus maeckte een<lb/>
        Schildpadde met een Seyl daer boven. En<lb/>
        wy voegen een Amandel met een hooghe<lb/>
        Moerbeesien tack te saemen. Want de<lb/>
        Amandel-boom, bloeyt voor alle andere<lb/>
        boomen, oock in de Maend van Ianuarius:<lb/>
        En om dat die veel besorghder is, als d'an-<lb/>
        dere, soo schietse, als sot en te seer verhae-<lb/>
        stende, haere bloemen in den Winter uyt;<lb/>
        waer van zy, in haest, door de hardigheyt<lb/>
        van den tijd, berooft wordt. En hierom<lb/>
        is 't van noode, datmen de al te besorghde<lb/>
        Naerstigheyt, vereenige mette traegheyt:<lb/>
        waer van de Moerbeesienboom een beeld<lb/>
        is. En om dat zy de langhsaemste van allen<lb/>
        bloeyt, soo wortse de wijste van alle andere<lb/>
        boomen geheeten, gelijck oock Plinius ver-<lb/>
        haelt.<lb/>
        <pb n="embstma_1450_fac346"/>
        Alsoo wort dieselve oock wijs geacht,<lb/>
        diewelcke de vaerdigheyt mette langhsaem-<lb/>
        heyt vereenight, waer in oock de Naerstig-<lb/>
        heyt bestaet.<lb/>
        De Haen is uyter Natuyre naerstigh en<lb/>
        besorght, en in 't schrafelen en soecken ver-<lb/>
        toont hy groote naerstigheyt, ter tijd toe hy<lb/>
        vind, 't geene hem behaeghlijck is, onder-<lb/>
        scheydende alsoo de onnutte koorentjens<lb/>
        van de nutte, die hem tot zijn kost en voed-<lb/>
        sel strecken. Waer over oock de Poeet Au-<lb/>
        sonius schrijvende aen Symmachum, den Haen van<lb/>
        Euclio, tot een spreeck woord inbrenght. Wil-<lb/>
        lende daer mede te kennen geven, een uyt-<lb/>
        gesochte Naerstigheyt. En men vind dese<lb/>
        spreucke onder de spreeckwoorden, dat de<lb/>
        Haen van Euclio alles naerstigh doorsnuffelt,<lb/>
        niet laetende een sandeken ongeroert, ter<lb/>
        tijd toe, hy gevonden heeft, daer hy met<lb/>
        groote Naerstigheyt nae sochte.</p>
      
URL_WEBPAGE http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0657.htm
PARENT embstma_1450
IIHIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
; ARTTHEORY
HIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
; ARTTHEORY
MOTTO_NL Naerstigheyt, Vlijtigheyt
MOTTO_IT_NORM Diligenza
TIPE emblempictura
NEXT embstma_1450_emblem113
SEQ 112
MOTTO_IT DILIGENZA
CAPTION_EN Diligenza: a woman holding a sprig of thyme and a bundle of almond and mulberry leaves
SOURCE_FILE embstma_1450.dmp
MOTTO_NL_NORM Naarstigheid, Vlijtigheid
LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac344
TYPE emblem pictura
IC 25F711(BEE)(+5262)
; 25G3(ALMOND-TREE)(+22)
; 25G3(MULBERRY-TREE)(+22)
; 25G4(THYME)(+221)
; 31AA2223(+89)
; 31D15
; 34B232(+51)
; 41D92
; 47I244
; 54A2(+112)
; 86(DILIGENZA)
PREV embstma_1450_emblem111
URL_IMAGE embstma_1450_pic344.jpg
ID embstma_1450_emblem112
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0