$ TEXT_EXPL_XML

Een jeughdigh Man met beknopte klee- deren van verscheyden verwen, zijnde de armen naeckt, hebbende op 't hoofd een slaend' uyrwerck, en in de rechter hand een Circkel, in de slincker een Letter-rol, waer op geschreven staet Enciclopaedia, hebbende aen zijn gordel een Pater noster, en aen yder voet een vleugel: op der aerde leggen verscheyden waepenen, en aen de slincker sijde veele instrumenten of schoon- blinckende gereetschappen die totte Land- bouwerie noodigh zijn. En hier door wert te kennen gegeven, dat dieselve veel ge- bruyckt en wel geoeffent zijn. Oefninge is dieselve wercklijcke besig- heyt, die de Mensch aenneemt om totte vol- komentheyt van zijne werckinge, of ampt te geraecken: waer toe het seer swaer valt, sonder oeffeninge, te geraecken, alwaert schoon dat de Natuyre daer toe genegen waere, en de onderwijsinge dieselve onder- stutte. Aristoteles plagh te seggen, om Wijsheyt te verkrijgen, zijnder drie dingen van noo- de, de Natuyre, de Onderwijsinge en de Oefninge: Maer ten zy dat de Oefninge sich by de Natuyre en Onderwijsinge voe- ge, ghy sult van alle geene leeringe scheppen. Hy wort een Iongelingh afgebeelt, om dat de Iongelingh den arbeyt en oefninge veel beter verdragen kan, als eenigh ander Ouder, alhoewel wy, hier door, de Man- lijcke Iaeren niet uytsluyten, om dat haere oefninge met groot opmercken geschiet, als wesende nu in de volmaecktheydt, waer door hy saecken van gewichte manlijck kan oefnen. Door de verscheydentheyt van de ver- wen des kleeds, wort de verscheydenheyt van de Oefningen vertoont, en door de naeckte armen de vaerdigheyt en gauwig- heyt by de oefninge. Het uyrwerck op 't hoofd bediet, dat, ge- lijck door de oefninge van de verscheident- heyt der raeders, de tijd en uren worden onderscheyden, dat oock alsoo onse oefnin- ge der sinnen, in ons te wege brenght, dat wy ons verstand konnen leyden om het waer- achtige te konnen onderscheyden en te ken- nen, 't welck soo wy 't niet kosten doen, soo soude de lust die de Mensch totte Wijsheyt heeft, te vergeefs zijn; gelijck Dantes ver- haelt. Waer van seecker Dichter dese dich- ten daer van heeft ingestelt: In des Werrelts besigheeden, Als de Mensch wil zijn in vreeden, Heerscht de oefningh in 't gemoed: Daer meed' hy ten Hemel oopen, Komt van d'aerd nae God geloopen, En schouwt daer het hooghste goed. De goude Circkel die hy in de rechter hand heeft, bediet de volkomentheyt, we- sende onder de Mathematica of Wiskonste de beeldnisse en de forme volmaekt, gelijck mede de stoffe is, te weten het goud, onder de andere metallen: Waer over dese Circ- kel met reeden gestelt wort in de hand van de Exercitie of oefningh, om dat zy alle din- gen totte hooghste volmaecktheyt brenght. De Rolle in de slincker hand met het woord Enciclopaedia, bediet den omloop van alle Wetenschappen, sulx dat de Oefninge soo wel van de konsten als van de wapenen, gelijck wy in 't bewijs van de rechter sijde hebben gestelt, te kennen geeft, dat soo wel d'eene, als d'ander, den Mensche vermaert en onsterflijck maecken. Aen 't gordel draeght hy een Pater noster, om de geestlijcke Oefningen uyt te druc- ken, diewelcke, al is 't datse veelderleye zijn, soo nemen wy nochtans een voor alle, sulx dat ons de oefninge leyt op den wegh en plaetse van onse behoudinge, want het leven der Menschen bestaet in den Godsdienst, ge- lijck de H. Schriftuyre seyt. Hy houd aen yder voet een vleugel en geen twee, om te vertoonen, datmen de Oefninge in zijne behoorlijcke maete moet gebruycken, en niet al te geweldigh, op dat- men daer uyt, groote nuttigheyt magh trec- ken: Want gelijck de leedigheyt den Men- sche traegh en luy maeckt, en dat al te groo- te forse of geweld des gemoeds het lic- chaem te gelijck verswackt, alsoo maeckt daer en tegen de oefninge, die gematight is, sterck en gesont, gelijck Arnold. de Villa Nova seyt: De gematichde Oefninge maeckt gesont, bewaert en versterckt de natuyrlijcke hette. Aristot. seght, de Oefninge is oorsaecke van de gesontheyt, en dat in der waerheyt. De verscheydenheyt van 't Boeretuygh, dat ter slincker hand leyt, glat en niet be- roest zijnde, vertoont de oefninge en de ar- beyt, die met dese instrumenten gedaen wort, in 't bearbeyden en beploegen van 't Land en van de planten: door welcke oef- ninge het leven des Menschen wort te sae- men gevoeght. Waer over Salomon seght: Wie zijn land bouwt, sal met brood versadight worden. Men soude veele dingen over dit eedele voorwerp konnen by brengen, maer alsoo dit seer veele in sich bevat, willen wy, om geene verwarringe daer in te mengen, 't sel- ve andere laeten doen, ons vernoegende dat wy de voornaemste hebben aengewesen.

URL_WEBPAGE http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0694.htm PARENT embstma_1450 IIHIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY HIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY MOTTO_NL Oefningh MOTTO_IT_NORM Essercitio TIPE emblempictura NEXT embstma_1450_emblem118 SEQ 117 MOTTO_IT ESSERCITIO CAPTION_EN Essercitio: a young man with a clock on his head, a golden ring in one hand, a scroll in the other SOURCE_FILE embstma_1450.dmp MOTTO_NL_NORM Oefening LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac358 TYPE emblem pictura IC 11Q22 ; 23U22 ; 31A2255:25F(+342) ; 31D12 ; 45C22 ; 47I15(SCYTHE) ; 47I15(SICKLE) ; 49D36 ; 49L73 ; 54D12(+123) ; 86(ESSERCITIO) PREV embstma_1450_emblem116 URL_IMAGE embstma_1450_pic358.jpg ID embstma_1450_emblem117 CHILDREN CHILDREN_SQRT 0