<p>Men schildert een gewapent Man die op<lb/> den Helm dese spreucke heeft: aut<lb/> Marte aut Arte, dat is, door list of door macht.<lb/> Hebbende op de slincker sijde een Rapier, en<lb/> aen de slincker arm een Schild, waer in een<lb/> Kickvorsch gemaelt is, die een Riet over<lb/> dwers in den mond heeft, waer tegens een<lb/> Waeterslange, die den Vorsch soeckt op te<lb/> slocken, afgemaelt is, hebbende de rechter<lb/> hand, met een groote moedigheyt in zijne<lb/> sijde; ter sijden hem, sal een Luypert staen,<lb/> die seer vreeslijck metten hoofde opge-<lb/> streckt is, hebbende eenen Dolphijn op den<lb/> Helm.<lb/> Dese beeldnisse is regelrecht gemaeckt<lb/> tegen het goedduncken van Alexander de<lb/> Groote, diewelcke de Oorloghs-treecken<lb/> boven maeten Viand was, en oversulx als<lb/> hy van Parmenio overredet was, dat hy zijne<lb/> Vianden op 't onversienste, en by nachte,<lb/> soude overvallen, antwoorde hy, dat het een<lb/> schandlijcke saecke was voor een Capiteyn, de Overwin-<lb/> inge te steelen, en dat het Alexander toestont, voor de<lb/> vuyst te winnen; gelijck 't selve Arrianus ver-<lb/> haelt. Niet tegen-staende dese moedige<lb/> woorden, is te overwegen, dat Alexander in<lb/> zijne handlingen al te voorbarigh was, heb-<lb/> bende gemeenlijck meer reuckloosheyt en<lb/> stoutigheyt, als kracht van dapperheyt, die<lb/> altijd met wijsheyt en goede raed wil te<lb/> saemen gevoeght zijn. wy hebben dese<lb/> beeldenisse willen passen, als datse een Ca-<lb/> piteyn niet alleen nut, maer oock noodigh is:<lb/> den welcken toekomt, niet soo seer met ge-<lb/> weld en stoutigheyt zijne Vianden te be-<lb/> springen, als wel in de voorvallende nood,<lb/> tot behoudenisse des Vaderlands en van zijn<lb/> eygen Heyrkracht, door kloecke raed en<lb/> door verstand (waer in de Oorloghstreeken<lb/> bestaen) te overwinnen: Want de Oorloghs-<lb/> treck is anders niet, als een dappere Oor-<lb/> loghsdaed, die meer met raed en verstand<lb/> als met macht en geweld wort uytgevoert.<lb/> Want dit is dapperheyt wanneer iemant zijnen Vyand met<lb/> macht en sterckheyt overwint: Maer dit is kloecke raed,<lb/> wanneer iemant buyten den strijd of slagh, de Overwinninge<lb/> van zijne Vyanden wegh draeght met list of kloeck-<lb/> heyt. Poliaenus een oud Griex schrijver, die ten<lb/> tijde van de Keyseren Antoninus en Verus ge-<lb/> leeft heeft, seyt, dat dit de besondere wijs-<lb/> heyt van een Capiteyn is, dat hy de Over-<lb/> winninge sonder perijckel of gevaer, magh<lb/> verkrijgen: En 't is seer goed datmen eenige<lb/> saecke oock midden in den strijd gaet over-<lb/> wegen en bedencken, ten eynde men te voo-<lb/> ren door raed en krijghs-list magh beleyden,<lb/> dat de slagh met Overwinninge magh uyt-<lb/> vallen. Dit schijnt oock, dat Homerus haer<lb/> wil vroet maecken, wanneer hy seyt, of door list of door<lb/> macht. En dit is oock de spreucke<lb/> die wy boven 't Helmet geset hebben. Men<lb/> leest in Poliaenus het selve; 't welck van Virgilius<lb/> schijnt heergekomen te zijn, als hy seyt, Laet<lb/> ons de Schilden veranderen, en der Griecken Helmen en<lb/> Vaendels voeren, 't is alleens of wy den Vyand door geweld<lb/> of door loosheyt overwinnen. En de uytlegger van<lb/> Virgilius seyt, dat het niet schandigh is zijnen Vyand met<lb/> listige laegen te overmeesteren, en het tegenwoordige ge-<lb/> vaer behoorde dat oock geleert te hebben, als mede de<lb/> voordaed die van de Griecken was genomen. Iae 't is<lb/> oock geen schande, maer prijswaerdigh:<lb/> want het verstand en de vlijtigheyt gaen bo-<lb/> ven de sterckheyt, en de Oorloghs-treck<lb/> wijslijck beleyt zijnde, overtreft de groote<lb/> menichte der krijghsluyden. Euripides seyt in<lb/> zijne Antiope, de Raedslagh met weynigen wijslijck in-<lb/> gegaen, overwint, maer onbedachtheyt met een groot hoop<lb/> Volx, is een grooter quaed. En hy seyt voorts in<lb/> zijn Aeolus, de kleyne macht van een Man sal door de<lb/> naerstigheyt boven drijven, want ick heb min vreese voor<lb/> een grof, sterck en oneervaeren Man, als voor een loos en<lb/> swack Man. By Stobaeum leestmen veele spreuc-<lb/> ken tot voordeel van de Oorloghs-treken.<lb/> En hier uyt komt het, dat als Lisander verwe-<lb/> ten wierde, dat hy veele dingen met loos-<lb/> heyt en bedrogh uytvoerde, antwoorde hy<lb/> daer op, dat wanneer hem de Leeuwenhuyd niet konde<lb/> helpen, dat hy dan het Vossevel most aentrecken. Wil-<lb/> lende daer mede te kennen geven, waer in<lb/> de macht te swack was, dat mostmen met<lb/> loosheyt van den Oorloghs-treck vervullen.<lb/> Poliaenus verhaelt dat de eerste die by de<lb/> Griecken de Oorloghs-treecken gebruyckt<lb/> heeft, geweest is Sisyphus de soone van Aeolus,<lb/> de tweede Antolicus de soone van Mercurius,<lb/> de derde Proteus, de vierde Vlysses, die Homerus<lb/> de listige en loose heet, waer van hy selve al-<lb/> dus spreeckt:<lb/> Ick ben Vlysses, Laertis Soon,<lb/> Wiens loosheyt yder staet ten toon,<lb/> Geacht tot in den hooghsten top,<lb/> Wiens lof klimt tot de Sterren op.<lb/> Hannibal de Veldoverste van Carthago, was een<lb/> listigh Man en seer geestigh om nieuwe oor-<lb/> loghstreken te vinden, gelijck Ae. Probus in<lb/> zijn leven verhaelt. Want als hy tegens zij-<lb/> ne Vianden te swack was, dan vocht hy met<lb/> verstand en loosheydt. Maer om tot onse<lb/> beeldnisse te komen, soo beelden wy de<lb/> Oorloghs-treck met een swaerd aen de sijde<lb/> af: om dat een Capiteyn, hebbende groote<lb/> of kleyne macht by hem, evenwel moet<lb/> vechten met macht en met loosheyt, als<lb/> moetende nootwendigh gereet en op zijn<lb/> hoede wesen, waerom zy oock Omgorde, dat<lb/> is wackere en dappere Soldaeten genaemt<lb/> zijn, als zijnde in haere Wapenen gegespt,<lb/> sulx dat een yder krijghsman zijne Wapens<lb/> most neffens hem vaerdig hebben, en bereyt<lb/> staen om te strijden. Ontgorde worden die<lb/> bloets geheeten, die totten Krijgh onbe-<lb/> quaem zijn, 't welck oock Servius de uyt leg-<lb/> ger van Virgilius seght, dat het van Augustus<lb/> niet alleen als schandlijck wierde gehouden,<lb/> wanneer de Soldaeten haere Wapenen had-<lb/> den afgeleyt, haer onwaerdigh achtende de<lb/> Wapenen te dragen, maer lietse oock stren-<lb/> gelijck straffen, die willens en door traeg-<lb/> heyt of luyigheyt haere Wapenen, doch in-<lb/> sonderheyt, haer sijdgeweer, hadden afge-<lb/> leyt. Corbulus een Capiteyn van den Keyser<lb/> Claudius, liet een Soldaet, die sonder sijdge-<lb/> weer voor den dagh quam, dooden: Noch<lb/> een ander, diewelcke, terwijl hy de schantse<lb/> groef, alleen een poock op zijn sijde hadde;<lb/> 't welck Tacitus mede verhaelt: En hoewel<lb/> dees Historyschrijver, dit niet kan geloven,<lb/> maer hem al te wreed schijnt, niet te min<lb/> houd ick dat Corbulus in 't weder-oprechten<lb/> van den Krijghstucht, dit niet uyt hoofdig-<lb/> heyt of straffigheyt, maer nae de Krijghs-<lb/> wetten gedaen heeft: Naedemael het de<lb/> plicht van den Soldaeten was, wanneerse<lb/> groeven of hutten toestelden, datse 't Rapier<lb/> op haere sijde mosten hebben, wanneerse<lb/> haer schild en bagagie hadden afgeleyt, blij-<lb/> vende yder binnen zijne voet-maeten, die<lb/> voor yder bende waeren afgesteken, nae 't<lb/> verhael van Frontinus, die veele Iaeren, nae<lb/> Tacitus, van de Krijghs-konst heeft geschre-<lb/> ven. Boven dat, wierden zy door de Wet-<lb/> ten aen den hals gestraft, die haer sijdge-<lb/> weer hadden verkoft, vervreemt of verloo-<lb/> ren. Zy waeren oock gewapent, wanneerse<lb/> haer Middagh-mael hielden: en alsse daer<lb/> nae metten Veld-Overste haer Avondmael<lb/> deden, dan waerense ontwaepent, gelijck<lb/> 1. Capitolinus, in 't leven van den Keyser Solo<lb/> ninus Galienus verhaelt: ten wiens tijde, die<lb/> geene, die by den Veldoverste ten Avond-<lb/> mael genoot waeren, op zijn Soldaets be-<lb/> gosten gewapent te zijn: Want Soloninus een<lb/> kind zijnde, ontnam de genoode Soldaten,<lb/> terwijl zy het gastmael hielden, haere gor-<lb/> dels, die van goud bloncken, en om dat het<lb/> qualijck was te weeten, wie in 's Keysers<lb/> Hof de wapenen hadde wegh gedragen, soo<lb/> vedroegen de Soldaten sulx gerustlijck:<lb/> Maer van nieuws genoodight zijnde, soo<lb/> wilden zy haer sijdgeweer niet afdoen; ge-<lb/> vraeght zijnde, waerom? soo seytmen dat<lb/> zy geantwoort hadden, vraeght dat aen So-<lb/> loninum: En hier van quam dees maniere,<lb/> datse altijd metten Veld-Overste gewapent<lb/> gingen aen sitten. En voor soo veele de af-<lb/> gebeelde Dieren belanght, aleer ick totte<lb/> uytlegginge kome, sal ick te bedencken ge-<lb/> ven, dat een Capiteyn, sich, door twee mid-<lb/> delen, sal dienen van de Oorloghstreecken:<lb/> somtijts om sich alleen te redden, wanneer<lb/> hy kleyn van macht is, sonder dat hy opsicht<lb/> heeft, om zijnen Viand te overwinnen, ach-<lb/> tende dit overwinninge genoegh, dat hy sich<lb/> selve en zijn volck uyt het gevaer helpe:<lb/> ten tweeden als hy machtiger is, dat hem<lb/> dan de Oorloghslist diene, om zijnen Viand,<lb/> met een dapper gemoed, te verstroyen en<lb/> overwinner te blijven; En dese twee mid-<lb/> delen, worden door de Natuyre van dese<lb/> twee voorgestelde Dieren uytgedruckt. En<lb/> <pb n="embstma_1450_fac379"/> om tot het eerste te komen, soo verhaelt<lb/> Aelianus dat de Vorsch in Egypten met son-<lb/> derlinge Wijsheyt is begaeft, want dieselve<lb/> stelt sich tegen den Hyder of Egyptische<lb/> Waeterslange: en kennende haer eygen<lb/> swackheyt, soo neemtse in der haest een ried<lb/> in den mond, en houd dat over dwers, om<lb/> dat haer de Slange niet soude in slocken,<lb/> want zijn beck is soo wijd niet, en door de-<lb/> se listigheydt ontgaet zy de macht van de<lb/> Slange, want het een Slange is wel schoon<lb/> van opsicht, maer van doodelijck venijn.<lb/> Onder dese slagh past oock de Oorloghs-list<lb/> van de Engelsche, diewelcke sich swacker<lb/> bevindende als Caesar was, hieuwen een groot<lb/> deel boomen af, en stopten daer mede den<lb/> wegh die Caesar door 't bosch most passeeren.<lb/> Een ander list gebruyckte Pompejus in Brundu-<lb/> sium, verbaest wesende door de komste van<lb/> Caesar, en om de macht van Caesar te stutten,<lb/> dede hy de poorten toe metselen, en maeck-<lb/> te grachten dwars over den wegh, stellende<lb/> op dieselve verscheyden paelen met scherpe<lb/> pinnen, en deckte die wederom met aerde<lb/> toe. Zijn soone Sextus Pompejus by Ategua in<lb/> Hispanien, de komste van Caesar oock vree-<lb/> sende, maeckte eenen Wagenburgh op den<lb/> wegh, om des Viands krijgsheyr op te hou-<lb/> den, terwijle hy mocht te rugge deisen en<lb/> sich in Corduba vast maecken, daer hy nae toe<lb/> trock. Hannibal siende dat hem, tot groot<lb/> nadeel, alle de wegen van Fabius Maximus wa-<lb/> ren gesloten, hielt hem den gantschen dagh<lb/> verbaest op, en 's nachts daer aen ontstack hy<lb/> eenige bosselen houd, die op de hoorens van<lb/> eenige Ossen gestelt waeren, drijvende die-<lb/> selve tegens de bergen op: welck schouw-<lb/> spel, het machtigh Romeyns leger soo dede<lb/> verschricken, datter oock niemant soo stout<lb/> was, die uyt haere bolwercken dorst gaen:<lb/> en door dese Krijghs-list hielt hy het Leger<lb/> van den Viand op, en vluchtede sonder<lb/> schaede van zijn Heyrleger. Het tweede<lb/> middel is, wanneer hem een Capiteyn be-<lb/> vint, wel van macht voorsien te wesen, maer<lb/> door dat de Viand eenigh meerder voor-<lb/> deel van hem heeft, soo soeckt hy dat te ver-<lb/> vullen met verstand en loosheyt, poogende<lb/> zijnen Viand te verleyden, en hem op eenen<lb/> wegh te brengen, daer hy niet om denckt,<lb/> en 't selve soo te bestieren, dat hy zijnen<lb/> Viand met sekerheyt kan t'onderbrengen,<lb/> en 't hoofd tot een eerlijcke overwinninge<lb/> opsteken. Van soodanige Natuyre is de wil-<lb/> de Luypert, diewelcke zijne sterckheyt te-<lb/> gens den Leeuw mistrouwende, soeckt sich<lb/> door een gemaeckte listigheyt te versekeren:<lb/> want hy maeckt een hol dat twee gaeten<lb/> heeft, 't eene om in te gaen, dat seer wijd is,<lb/> 't ander dat in 't midden seer nauw is, en als<lb/> hy sich van den Leeuw siet besprongen,<lb/> vlucht hy door het gat, alwaer de Leeuw,<lb/> op hope van overwinninge, hem met sooda-<lb/> nige macht vervolght, dat hy door de gro-<lb/> vigheyt van zijn lichaem, in 't gat blijft ste-<lb/> ken, konnende noch voorwaerts, noch ach-<lb/> terwaerts, keeren: 't welck de loose Luy-<lb/> pert wetende, kruypt wederom door het<lb/> nauwe gat, bijt, scheurt en rijt den Leeuwe<lb/> van achteren, met zijne tanden en klauwen:<lb/> alsoo dat B. Anglicus seyt, dat de Leeuw<lb/> dickwijls van den Luypaert wert overwon-<lb/> nen, meer door loosheyt als door geweld.<lb/> Van gelijcke loosheyt zijn oock de kloecke<lb/> Soldaten, die de Vianden in haere hinder-<lb/> lagen weeten te verleyden, gelijck Hannibal<lb/> aen Titus Sempronius Gracchus, en Caesar aen den<lb/> Swijtsers gedaen heeft, diewelcke met hem<lb/> oorlogende, quaemen op de grenssen van<lb/> Vranckrijck, en de Romeynen wesende on-<lb/> trent t'achtentigh duysent Mannen sterck,<lb/> waer van 20 duysent de waepenen kosten<lb/> voeren, soo ontweeck haer Caesar altijd, te<lb/> rugge deinsende: Maer op sekere dagh, soo<lb/> vervolghden hem de Barbaren, door 't groot<lb/> vertrouwen datse schepten: en willende de<lb/> Rhosne passeeren, soo hadde Caesar, niet lange<lb/> te vooren, zijn Leger aldaer neder geslagen:<lb/> Waer over als de Barbaren met groote<lb/> moeylijckheyt, dese onstuymige reviere ge-<lb/> passeert waeren, soo wilden zy daer al te<lb/> saemen, voor des anderen daeghs, niet over-<lb/> trecken, waer van Caesar dertigh duysent<lb/> Barbaren, die de reviere gepasseert waeren,<lb/> seer moede zijnde, en sich te ruste leggende,<lb/> overviel, en by nae alle versloegh, sonder<lb/> dat zy eenigh middel hadden, weder over<lb/> de reviere te komen. Wy souden veel meer<lb/> Krijghs-listen konnen by brengen, maer wie 't lust, magh Poliaenum, Frontinum, V. Maxi-<lb/> mum en andere schrijvers lesen.<lb/> De Dolphijn op den Helm is 't waepen<lb/> van Vlysses de vinder van de Krijghs-listen:<lb/> alhoewel hy dieselve in zijn Schild plagh te<lb/> <pb n="embstma_1450_fac380"/> draegen, tot een aengenaeme gedachtnis, van<lb/> dat een Dolphin, zijnen soon Telemachus uyter<lb/> Zee hadde verlost, daer in hy was gevallen,<lb/> gelijck Plutarchas verhaelt. Niet te min kan<lb/> men seggen, dat dit arge en kloecke Dier<lb/> Vlysses niet qualijck past, als een beeld, dat<lb/> een goed Capiteyn betaemt: Want de Dol-<lb/> phijn is 't hoofd en de koningh van alle Zee-<lb/> dieren, snel, vaerdigh, kloeck en wijs, om alle<lb/> swaere voorvallen snellijck uyt te voeren;<lb/> heeft groot verstand, en weet wanneer 't tijd<lb/> is, om metten Crocodil, een wreed en dood-<lb/> lijck beest, sich sonder perijckel, in den strijd<lb/> te geven: Want als hy sich uyte Zee in den<lb/> Nijl wil begeven, soo kan de Crocodil niet<lb/> lijden, dat hy zijn rijck soude innemen, dies<lb/> soeckt hy den Dolphin te verjaegen, tegens<lb/> den welcken hy met kracht niet vermogen-<lb/> de, overwint den Crocodil, door listigheyt,<lb/> en alsoo hy op den rugge scherpe vinnen<lb/> heeft als vlijmen, want de Natuyre heeft<lb/> een yder Dier ingestort, niet alleen wat hem<lb/> behulplijck, maer oock wat zijnen Viand<lb/> schaedlijck is, soo kent hy dan de scherpig-<lb/> heyt van zijne vinnen, en de weeckheyt van<lb/> den buyck van den Crocodil, en gaet hy niet<lb/> met den Crocodil voor de vuyst in 't ge-<lb/> vecht, want hy heeft eenen wijden beck,<lb/> met schricklijcke tanden, op de maniere als<lb/> kammen, hebbende vreeslijcke klauwen, en<lb/> om dat hy eenen harden huyd heeft, en met<lb/> een scherpe rugge-graed, die tegens alle sla-<lb/> gen gewapent is, soo bespringt hy hem niet,<lb/> maer als een loose en deurtrapte, veinst hy<lb/> sich, dat hy vreese heeft, vluchtende snel-<lb/> lijck onder 't waeter, slaende zijne scherpe<lb/> vinnen in den buyck van den Crocodil, en<lb/> brenght dienselven alsoo om den hals, ge-<lb/> lijck Solinus seyt. Waer uyt klaerlijck blijckt<lb/> dat de Dolphijn zijnen Viand met een Stra-<lb/> tagema of Krijghs-list overwint. De Dolphijn<lb/> dan op den Helm dient voor een goed Ca-<lb/> piteyn, dat hy met oordeel, sorge en vaer-<lb/> digheyt moet vernemen nae de ordre en ge-<lb/> legentheyt des Viands, om hem van die sijde<lb/> te bespringen, waer dat hy swackst en lichtst<lb/> is om te verdrijven en te verstroyen: wesen-<lb/> de de Dolphin veel minder van macht om<lb/> den Crocodil te overwinnen, diewelcke in 't<lb/> gemeen twee en twintigh elbogen langh is;<lb/> 't welck dienen kan tot een beeld, voor die<lb/> van minder macht zijn, om haeren Viand<lb/> niet te vreesen die machtiger is, als zy zijn.<lb/> Daerom moeten die geene die van meerder<lb/> macht en sterckheyt zijn, hier door gewaer-<lb/> schouwt wesen, datse op haere kracht niet al<lb/> te trots zijn, om haer minder te verachten,<lb/> en door vermetentheyt en hooghmoed, die-<lb/> selve geweld en overlast te doen: Want<lb/> daer is niet een, oock hoe groot hy zy, die<lb/> niet door eenige loosheyt, van soo slechten<lb/> persoon, als 't oock magh wesen, kan werden<lb/> t'ondergebracht:<lb/> Een kleyne Hond kan 't wilde Swijn,<lb/> Een hinder en beletter zijn.<lb/> Kleyn is de Torre of Schaelbijter, evenwel<lb/> kan sich dieselve over den Adelaer wreeken,<lb/> gelijck Alciatus seyt. Kleyn is de Ichneumon,<lb/> een Dierken als een Weselken of Indische<lb/> Ratte, 't welck sich in 't waeter doopende,<lb/> rontom in de krijte wentelt, maeckende<lb/> daer van een Helmet, droogende datselve in<lb/> de Sonne, waer mede hy den Aspis te keer<lb/> gaet, schuttende de steecken met zijnen<lb/> staert, en bijt terwijlen den Aspis, met zijnen<lb/> scheeven kop, den keel af. Datselve Dier,<lb/> wanneer het den Crocodil met den Mond<lb/> open siet, en hem het Vogeltjen Trochilus of<lb/> Koninxken de tanden suyvert en lieflijck ke-<lb/> telt, daer in vermaeck scheppende, soo loopt<lb/> dit Dier hem snellijck in den mond, en de<lb/> ingewanden en den buyck door-geknaeght<lb/> hebbende, komt het als door een scherp ge-<lb/> weer, daer wederom uyt kruypen. Van ge-<lb/> lijcken Egithus dat kleyn Vogeltjen, van som-<lb/> migen Sala, Acanthus en Cardellus geheeten,<lb/> geeft sich op den Esel, wanneer hy tusschen<lb/> de doorens loopt en haere nesten verstoort,<lb/> pickende dienselven op den rugge, hals, en<lb/> in de oogen. De Dolphin selve, wort we-<lb/> derom van een kleyn Vischjen overwonnen,<lb/> maer wat het voor een Vischjen is, weet ick<lb/> niet seker, maer dit schiet my in den sin, dat<lb/> de Dolphijn viand is, van Pompilus, van ande-<lb/> re Nautilus geheeten, een kleyn Vischjen, waer<lb/> van Athanaeus gedenckt, dat, soo de Dolphin<lb/> 't selve Vischjen op eet, soo eet hy 't niet als<lb/> ter nood, want soo haest als hy 't selve heeft<lb/> gegeten, soo wort hy treurigh en onrustigh,<lb/> sulx dat hy moedeloos en swack zijnde, van<lb/> de baeren aen den Oever wort geworpen,<lb/> alwaer hy dan een roof wordt van andere<lb/> Visschen. Maer laet dit Vischken soo kleyn<lb/> zijn als 't wil, soo sal dit het besluyt wesen,<lb/> <pb n="embstma_1450_fac381"/> dat de groote van de kleyne konnen wer-<lb/> den overwonnen. Daerom seyt P. Mimus<lb/> , 't is voorsichtigh gedaen, zijnen Vyand, oock hoe kleyn<lb/> hy zy, te vreesen. Die geene, die te seer op<lb/> haere kracht vertrouwen, soo in 't betoo-<lb/> nen van wreedheyt als in 't plegen van al-<lb/> lerleye schelmstucken, die sullen gewaer-<lb/> schouwt zijn, sich te onthouden van een<lb/> ander ongelijck te doen, en geloven, dat al-<lb/> sulcke overlast, als zy een ander gedaen<lb/> hebben, wederom aen haer kan gebeuren,<lb/> en gedencken, of wel 't selve met geweld<lb/> niet kan geschieden, dat zy dan door loos-<lb/> heyt en treecken konnen werden overwon-<lb/> nen. En die niet kan van eene, die kan van meerder<lb/> overwonnen werden. Een spreucke, die van den<lb/> wreeden Maximinus, geseyt is, en die door<lb/> zijne grootheyt van persoone en sterckheyt<lb/> onverwinnelijck wierde gehouden. De Oli-<lb/> phant is groot, nochtans wort hy om hals gebracht. De<lb/> Leeuw is sterck, nochtans wordt hy doodgeslaegen.<lb/> Wacht u voor veelen, soo ghy weynigen niet vreest.<lb/> Dit heeft de moedwillige Keyser Maxi-<lb/> minus seer wel beproeft, want als hy te ge-<lb/> lijck met zijnen soone, op den middagh in<lb/> zijn tente in de belegeringe van Aquilea ru-<lb/> stede, is hy, met zijnen soone, van de solda-<lb/> ten vermoort, en beyde de hoofden zijn nae<lb/> Romen gesonden, en dat niet alleen van veele<lb/> persoonen, maer oock door eene van de<lb/> minste, kan een groot Heer werden t'onder-<lb/> gebracht, even gelijck de Crocodil van den<lb/> Dolphin, door listigheyt wort verrast. Ehud<lb/> in 't III capit. der Rechteren, dragende ge-<lb/> schencken aen Eglon, den Koningh der Moa-<lb/> biten, veinsde heymlijcke saecken met hem<lb/> te willen spreecken, stack den Koningh met<lb/> een tweesnijdend Mes dat hy stierf. Dese<lb/> saecke schijnt by onsen tijde vernieuwt te<lb/> wesen, by Iacob Clement van de Ordre der<lb/> Preekebroers, diewelcke onder schijn van<lb/> brieven aen den Koningh Henric de III over-<lb/> te leveren, sich tot de knyen toe buygende,<lb/> als of hy hem eerbiedigheyt wilde bewijsen,<lb/> soo duwde hy hem van gelijcken met een<lb/> Mes in de buyck. 't Is wel waer dat hy een<lb/> ander uytkomst hadde als Ehud, want Ehud<lb/> vluchtede veyligh, maer dese wierde terstont<lb/> van den ommestanders gedoot, eer noch de<lb/> Koningh den geest gaf. Behouden keerde<lb/> oock Iudit, de moedige Weduwe, in haer<lb/> Vaederland wederom, met het hoofd van<lb/> Holosernes, Vorst van Assyrien. Pausanias de<lb/> Iongelingh, daer niemant eenigh quaed ver-<lb/> moeden op hadde, gelijck Iustinus seyt, klaegt<lb/> dickwijls aen Philippus, Koningh van Mace-<lb/> donien, over het geweld, dat van Attalus ge-<lb/> daen wierde, en siende dat de Koningh het<lb/> selve niet strafte, maer dat hy met dien<lb/> dwarspael lachte, en hem noch eerde, nam<lb/> de wrake aen van een onbehoorlijck Rech-<lb/> ter, doode hem in een nauwe straete verre<lb/> van zijn wacht. Een oude Vrouwe siende<lb/> van het dack, dat haer soone van den Ko-<lb/> ningh Pirrus benart wierde, wierp een tegel-<lb/> steen, van boven neer, doodende Pirrum,<lb/> waer door haer soone wierde verloft; ge-<lb/> lijck Plutarchus verhaelt. Een Persiaen door-<lb/> stack den Apostaet Iulianum listlijck met een<lb/> spiesse. Stephanus de Voorspraeck, quam als<lb/> of hy kranck was, mette slincker arm ver-<lb/> bonden, voor den Keyser Domitianus, diewelc-<lb/> ke, alsoo hy met opmercken eenige schriften<lb/> las, die hy hem hadde gegeven, is van hem<lb/> in zijn ingewand, met een Mes gewont, en<lb/> met dese listigheyt heeft de Procureur, een<lb/> Monsterdier der wreedheyt, getemt: want<lb/> hy was een yder schricklijck, door 't bloed-<lb/> vergieten van soo veele eedelen, die hy de-<lb/> de om hals brengen. Alsoo dat de leelijcke<lb/> en schandelijcke overlasten, soo in 't gemeen,<lb/> als in 't besonder, oock van de alderminste<lb/> persoonen, door den wegh van arghlistig-<lb/> heyt, konnen werden gewroken.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0747.htm

embstma_1450

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Oorloghstreck, Krijghs-list, van Sign. Giov. Zaratino Castellini

Stratagema militare

emblempictura

embstma_1450_emblem122

121

STRATAGEMA MILITARE

Stratagema militare: an man in armour, a shield with a frog and serpent on his arm, a leopard at his feet

embstma_1450.dmp

Oorlogstrek, Krijgslist, van Sign. Giov. Zaratino Castellini

embstma_1450_fac377

emblem pictura

25F23(LEOPARD)

25F27(DOLPHIN)

25F42(+511)

25F51(FROG)(+5246)

25G4(REED)

31A2518

31A534

31D14

45C13(RAPIER)

45C19(SHIELD)

45C22

45C221

45H130:5(+123)

49L73

86(ΗΕΔΟΛΩΗΣ)

86(STRATEGEMA MILITARE)

embstma_1450_emblem120

embstma_1450_pic377.jpg

embstma_1450_emblem121