<p>Een gewapent Ionghman die een Kat op<lb/> den Helm heeft, en onder zijne wapenen<lb/> <pb n="embstma_1450_fac393"/> een roestige Maelrock totte knyen toe, met<lb/> een Rapier dat gevleugelt is, hy sal in de<lb/> perspectijf of verr-sicht zijnen rugge ver-<lb/> tonen, siende met het hoofd over de schou-<lb/> deren, met een hovaerdigh, trots en drey-<lb/> gend opsicht. Hy sal met beyde handen en<lb/> met wreede mijnen een spiesse houden, die<lb/> aen beyde spitsen scharp van yser is. Op der<lb/> aerde, als tot verachtinge, sal een kroone<lb/> leggen, en onder zijne voeten sal hy<lb/> een jock houden.<lb/> De oorsaecken waer uyt de Rebellie of<lb/> oproer ontstaet, zijn seer verscheyden, on-<lb/> der welcke dese is, dieder ter oorsaecke van<lb/> een Tyran heerkomt, en die door de aert,<lb/> van zijne regeeringe, boos, ongerechtigh,<lb/> wreed en veracht is, en dat door de on-<lb/> draeghlijcke lasten en andere handlingen<lb/> van snoode hoedaenigheden: gelijck de re-<lb/> geeringe was van Caligula, Vitellius, Domitianus<lb/> en andere, sonder getal: diewelcke, als zy<lb/> deser Tyrannen aert niet langer konden ver-<lb/> dragen en tegenstaen, soo was het dan geen<lb/> wonder, dat de Onderdaenen oproerigh<lb/> worden. 't Plagh oock dickwijls wel by den<lb/> Onderdaen toe te komen, diewelcke als ho-<lb/> vaerdigh en opgeblaesen zijnde, en niet wil-<lb/> lende onder de gehoorsaemheyt van haeren<lb/> Prince staen, soo verachteden zy dienselven,<lb/> en staender tegens op. Van dese wil ick al-<lb/> leene spreecken, en niet van andere. En hier-<lb/> om wordt hy jongh gemaelt, om dat dees<lb/> Ouder niet wil lijden, datse wort t'onder-<lb/> gedruckt, en dat door de wackerheyt en<lb/> kracht van 't bloed, dat hy in sich gevoelt:<lb/> maeckende sich stout en sterck, niet vreesen-<lb/> de eenige tegenstand. En Aristoteles seght,<lb/> dat een Ionghman een Liefhebber is van<lb/> overwinninge en van dapperheyt.<lb/> Hy wort gewapent afgebeeld, om te ver-<lb/> toonen, dat hy met zijne wapenen vaerdigh<lb/> staet, van wegen het gestaedigh quaed ver-<lb/> moeden en van vreese die hy heeft, om aen-<lb/> gerant te worden of om andere te over-<lb/> vallen.<lb/> Hy draeght den Kat op 't hoofd: om dat<lb/> dit Dier een beeld van de Vryheyt is, niet<lb/> willende in bedwangh staen, maer vry zijn,<lb/> en daerom voerden de oude Alanen, Burgun-<lb/> diers en Swaben, gelijck Merodius seyt, een Katte<lb/> in haere Vaendels, om te betoonen, dat zy,<lb/> gelijck de Katten, het onlijdlijck achteden,<lb/> van iemant onderdruckt te werden. De roe-<lb/> stige Maelrock, onder de rustinge, betoont,<lb/> dat gelijck de roest altijd wil boven zijn,<lb/> waer zy oock geleyt wort, dat oock alsoo<lb/> de oproerige soeckt boven te drijven, en<lb/> niet wil onderdanigh zijn. Dat hy in 't ver-<lb/> schiet over de schouderen siet, als boven ge-<lb/> seyt is, druckt uyt, de verachtinge, die een<lb/> oproerige, aen zijn Overigheyt, doet, met<lb/> dat voornemen om hem gestaedigh tegen te<lb/> zijn: 't welck door 't hovaerdigh, trots en<lb/> dreygend gesicht, wort uytgedruckt, moe-<lb/> tende altijd vaerdigh en gewapent staen, om<lb/> dat hy in geene plaets seecker is.<lb/> Door de beteycknisse van de Kroone,<lb/> seght Pierius, dat het een kenteycken van de<lb/> Wett is, waer aen oock onse leven, als met<lb/> seeckere banden, gebonden en onderhouden<lb/> wort. Oock seyt Pierius, dat by het Iock<lb/> oock de Wetten worden verstaen: Want by<lb/> de naem van 't Iock, verstaet de H. David het<lb/> gewichte van de Wet. En in der waerheyt<lb/> neemt het Virgilius oock soo, wanneer hy seyt<lb/> dat hy de Wetten op de Menschen en steden<lb/> leggen sal. Oversulx die geene, die de Wet-<lb/> ten onderdanigh zijn, leggen haere halsen,<lb/> <pb n="embstma_1450_fac394"/> by gelijcknis gesproken, onder 't Iock. En<lb/> die geene, die op 't welgevallen van een<lb/> Prins of een Machtige, sich onderwerpt,<lb/> schijnt dat hy in 't Iock gaet: Waer tegens,<lb/> d'oproerige, van natuyren hovaerdigh en<lb/> opgeblaesen zijnde, sich kant, wesende een<lb/> verachter van de Wetten: En niet op het<lb/> geruste en burgerlijcke leven passende, soo<lb/> weygert hy den Heere en opperste macht,<lb/> daer hy wettelijck en uyt plicht aen verbon-<lb/> denis, te gehoorsaemen. Wy dan, willende<lb/> de quaede Natuyre van de oproerige ver-<lb/> toonen, seggen, dat dese de kroon, met ver-<lb/> achtinge ter aerden werpt, en 't Iock met<lb/> voeten treet.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0759.htm

embstma_1450

REBELLIONE

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Oproer

Rebellione

emblempictura

Woodcut signed I.C.I. = Jean-Christoph Jeger

embstma_1450_emblem124

123

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Rebellione: a man with a javelin, a cat on his helmet, a yoke and a crown at his feet

embstma_1450.dmp

Oproer

embstma_1450_fac388

emblem pictura

31A247

31A2726

31D14

34B12

41D271

44B191

44F0:5(+123)

45C11(SPEAR)

45C13(SWORD)

45C22

45C221

45C231

46C14111

86(REBELLIONE)

embstma_1450_emblem122

embstma_1450_pic393.jpg

embstma_1450_emblem123