$ TEXT_EXPL_XML
Een gewaepende Vrouwe, met Couras,
Helmet en Zabel. Onder haer Waepen-
rock salse een keurs hebben van Hemels-
blaeu, vol oogen en ooren, en sal mette rech-
ter hand eenen stock houden, alwaer zy van
achteren nae de rechter sijde een teycken
zy metten stock naer wijst, waer van de
grootste zijn gebroocken, en haere hoofden
ter aerden gevallen, siende datter alleen de
bloote stam, en eenige kleyne Maenkoppen
overgebleven zijn. Zy sal den rechter hand
op een Leeuwskop houden, hebbende onder
haer een Boeck, waer op geschreven staet
Ius of 't Recht.
Gewapent wortse gestelt, om dat de Men-
sche, diewelcke sich met soodanige Reeden
behelpt, magh, als hy maer wil, alles met ge-
weld of andere middelen bestieren en re-
geeren.
Met blauwe kleederen, en die vol ooren
en oogen zijn geweven, is zy gemaelt, om
de jalousie te vertoonen, die zy over haere
Regeeringe heeft, die over al oogen en oo-
ren van Spions wil hebben, om te beter hare
aenslagen in 't werck te stellen, en de andere
verbreecken.
De stock wort haer gegeven, om te ver-
toonen, dat dese Reeden van Staet, eygentlijck
is, die geene, die daer Regeeringe en Heer-
schappie heeft: daer door oock de Men-
sche gebiedende wort: overmits yder een,
hoewel hy geen Prins is, nochtans oney-
gentlijck, kan hebben een seeckere Reeden
van Staet, mette welcke hy de Regeeringe
van zijne dingen magh bestieren en schicken
nae zijn voorgesette einde.
De Maenkoppen, die ter aerde geworpen
zijn, gelijck wy sullen seggen, dienen tot een
teycken van de Reeden van Staet, want die
laet nimmermeer een persoon; soo hoogh
steygeren, dat hy den Staet kan hinderlijck
zijn, nae de vergelijckinge van de stilswij-
gende antwoorde, van Tarquinius, die hy gaf
aen den boode van zijnen Soone: De Koningh
gingh, sich beraedende, door den Hof, daer de Bode zijns
Soons hem naevolghde, alwaer hy stilswijgende de hoogste
bollen van de Maenkoppen heeft nedergeslagen; gelijck
men by Livium in 't I boeck kan lesen. Maer
hondert Iaer te vooren eer Tarquinius regeer-
de, heeft Trasibulus, met een stock, door het
kooren loopende, de hooghste ayren afge-
houwen, gevende raed, aen den Tyran Pe-
riander, dat hy de voornaemste van de Stad
sou van kant helpen. Al 't welck onderhou-
den is geweest door de strengigheyt van de
Reeden van Staet, om sich ernstachtigh en
gestrengh te toonen. Maer door de billick-
heyt, soo moet een Prins sich meer bemint
als gevreest maecken, en dat tot zijn eygen
voordeel: want de vreese baert haet, en haet
oproer: Daeromme behoort hy, veel liever
zijne Onderdaenen, nae de billickheyt, te
beminnen en lief te hebben, insonderheyt
die daer geweldige Rijckdommen besitten,
en dat nae 't voorschrift van 't geene Vespa-
stanus geraeden is, van Apollonius in zijnen Philo-
stratus in 't 5 boeck 13 cap. Den Rijcken (seyt hy)
suldy toelaeten, op dat zy haere middelen mogen seecker
gebruycken; de uytstekende ayren, diewelcke boven andere
uytsteecken, suldy niet afsnoeyen: Want in dese saecke is
de Reeden van Aristoteles onbillick. Maer men moet
raeden om die uyt te royen, diewelcke oproerigh zijn, en
die altijd nieuwe aenslagen tegen de Wetten in 't hoofd
hebben, en op dese maniere, moet ghy de verdrietige en
lastige Menschen, als de doornen uyt het kooren wegh
doen: u daer tegens schricklijck vertoonende, nochtans
meer met dreygen als met straffen.
Den Leeuw worter ter sijden gestelt, om
dat dieselve van Natuyre die geene gelijck
is, diewelcke door de Regeeringe van de
Staet altijd soecken Meesters boven andere
te zijn: als mede om te vertoonen de wac-
kere bewaeringe, die men door de sterck-
hebben.
Het Boeck met het woort Ius, vertoont,
datmen dickwijls de Burgerlijcke Reeden,
om der regeeringe en om het gemeene pro-
fijts wille, moet te rugge setten: En om een
voordaed te stellen, soo kan een Prins dick-
wijls aen veele persoonen het leven schenc-
ken, dat zy door haere misdaed, nae de Bur-
gerlijcke Wetten, hadden verbeurt, om hem
daer mede te dienen in een rechtvaerdige
oorloge, overmits het verre klinckt, als men
dappere en moedige Mannen heeft. Maer
het Boeck, waer op Ius geschreven is, daer
mede wordt meest gemeent het spreeck-
woord, 't welck Caesar Dictator in zijn mond
plagh te hebben, uyt Euripides, 't welck oock
van Cicero en Suctonius in 't leven van Caesar
wort aengetrocken, daer hy seyt, Want soo
't Recht moet geschent worden, soo moet het, om de
Regeeringe, geschent worden: maer in andere dingen
weest Godvruchtigh. Dese spreucke, hoe God-
loos dieselve zy, kan een yder Godsaeligh
Mensch oordeelen: Aengesien een yder
Prins, doch insonderheyt een Christen, alle
eygen baet behoort ter sijden te stellen: en
in plaets van dese vervloeckte Reeden van
Staet, nemen de rechtvaerdige Reeden die
in 't Recht bestaet, diewelcke, soo iemand
met voeten treet, dieselve wort noch op 't
laeste van de Rechtvaerdigheyt Godes ge-
straft.