<p>Een Vrouwe die haer hoofd in de Wolc-<lb/> ken bedeckt heeft, alleen dat de rest een<lb/> weinig magh worden gesien, door de glans,<lb/> dieder rontom is; steeckende d'eene hand<lb/> buyten den glans, en in d'ander sal zy een<lb/> Kloot met een Passer hebben.<lb/> De Schoonheyt wort met het hoofd tus-<lb/> schen de Wolcken gemaelt, om datter geen<lb/> saecke is, daer men mette sterflijcke tonge<lb/> swaerlijcker af kan spreken, en diemen noch<lb/> mettet Menschlijck verstand kan vatten. Soo<lb/> veel de Schoonheyt belanght, dieder is in<lb/> de geschapene dingen, om by gelijcknis te<lb/> spreecken, is niet anders als een glans die-<lb/> der door 't licht van 't aenschijn Godes komt<lb/> afdaelen, gelijck de Platonisten beweeren:<lb/> om dat de eerste Schoonheyt een sake met<lb/> God is, welcke Schoonheyt daer nae het<lb/> beeld of patroon, in eeniger maniere, door<lb/> zijne goedertierentheyt, aen zijne Schepsels<lb/> mede-gedeelt zijnde, is oorsaecke dat wy<lb/> eenighsins verstaen wat Schoonheyt is. Maer<lb/> gelijck die geene, die sich in den Spiegel be-<lb/> schouwen, terstont haere gedaente vergeten,<lb/> gelijck S. Iacobus seyt: Alsoo wy oock, staer-<lb/> ende op de Schoonheyt der sterflijcke din-<lb/> gen, soo konnen wy ons oock niet seer op-<lb/> heffen ten Hemel, om die suyvere en een-<lb/> voudige klaerheydt aen te schouwen, van<lb/> waer alle klaerheyt haer oorsprongh heeft,<lb/> gelijck oock Dante verhaelt:<lb/> 't Geen niet sterft, en 't geen sterven kan,<lb/> Is als de glants en 't beeld hier van,<lb/> Vyt God soo komt het al van daen.<lb/> Zy wort dan in deser maniere afgeschil-<lb/> dert, bediedende door de hand, die zy met<lb/> de Lely uytsteeckt, de Schoonheyt van den<lb/> omtreck, en van de verwen van een Vrouw-<lb/> lijck beeld; waer in schijnt, dat een groot<lb/> deel van die kleyne maete van Schoonheyt<lb/> gestelt is, die de Werreld is mede-gedeelt,<lb/> en waer in die sich verheught.<lb/> In d'ander hand salse een Kloot met een<lb/> Passer houden, om te vertoonen dat alle<lb/> schoonheyt bestaet in maete en proportie of<lb/> evenreedentheyt, diewelcke mette tijd en<lb/> mette plaets over een komen. De plaetse, be-<lb/> paelt de Schoonheyt in de stellinge of schic-<lb/> kinge van de Landschappen, van de Steden,<lb/> van de Templen, Markten, van den Mensch,<lb/> en van alle dingen die 't gesicht van 't oog sijn<lb/> onderworpen, als mede de verwen die wel<lb/> onderscheyden zijn, met een gelijckmaetige<lb/> veelheyt en maete, en met andere gelijcke<lb/> dingen. Door den Tijd worden bepaelt de<lb/> eenstemmigheyt, het geluyt, de spraecke, de<lb/> vertoogen, de woordenstrijd en veel andere<lb/> dingen, diewelcke door de maete geeffent<lb/> zijnde, en ons vermaeckende, billijck schoon<lb/> zijn geheeten. En gelijck de Lelybloem,<lb/> door de scherpigheyt van haere reuck, de<lb/> sinnen beweeght, en de Geesten opweckt,<lb/> alsoo beweeght haer de Schoonheyt van ge-<lb/> lijcken mede, en weckt de gemoederen op<lb/> om te minnen, en met verlangen die te om-<lb/> helsen, (om de volmaecktheyt aen sich selve<lb/> te geven) die door hare seer groote Schoon-<lb/> heyt bekent zijnde, waerdigh en van ge-<lb/> wichte is om daer op te letten. Hier van<lb/> heeft een eedel verstand, dese dichten ont-<lb/> worpen, die aldus zijn naegevolght:<lb/> De Schoonheyt is een licht, dat in veel duysent straelen,<lb/> Komt uyt een grooter glans op dese Werreld daelen.<lb/> Terwijl het sich verspreyt en schittert uyte locht,<lb/> Soo wort dit aldereerst van 't eeuwigh voortgebrocht.<lb/> Nu is 't een helder licht, nu droef, dan min en meerder,<lb/> En nae het rijst of daelt, u 't d'eene heind of veerder.<lb/> <pb n="embstma_1450_fac455"/> Dit kan geen schrandre pen' afmaelen op 't Penneel,<lb/> Want kloekheyt noch gedacht vertoonen 't minste deel.<lb/> 't Geen ons, en d'ander Pool, verlicht, zijn als de kercken,<lb/> Waer in de wijse Man Gods yver kan bemercken.<lb/> Want als hy slechts vercklaert een vonxken van zijn licht,<lb/> O dan bedwelmt ons hert, de sinnen en 't gesicht.<lb/> d'Inbeeldingh druckt die uyt, op veelerley manieren,<lb/> De Sterren nooten zijn, en d'Hemelen papieren. </p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0864.htm

embstma_1450

BELLEZZA

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Schoonheyt

Bellezza

emblempictura

Woodcut signed I.C.I. = Jean-Christoph Jeger

embstma_1450_emblem136

135

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Bellezza: a nude woman surrounded by rays of light, holding a lily, compasses and a ball

embstma_1450.dmp

Schoonheid

embstma_1450_fac454

emblem pictura

22C31

25G41(LILY)

26A

31D15(+89)

41D92

49D48

49D5111

51D4(+111)

86(BELLEZZA)

embstma_1450_emblem134

embstma_1450_pic454.jpg

embstma_1450_emblem135