TEXT_EXPL_XML

<p>Een Ionghman van vijf en twintigh Iae-<lb/> ren, geheel naeckt, uytgenomen de be-<lb/> schaemde deelen, die bedeckt sullen zijn<lb/> met een purpre Sluyer, staende op de ma-<lb/> niere als of hy te rugge wilde treden, heb-<lb/> bende om 't hoofd een krans van kooren-<lb/> ayren. Op 't hoofd sal hy een blauwe cirkel<lb/> hebben, op de maniere als een kroone, en<lb/> soo breed als de schouder is, in welcke circ-<lb/> kel negen sterren gesneden sullen zijn, en in 't<lb/> midden het teycken van Cancer of Kreeft.<lb/> Mette rechter hand sal hy een Globe of<lb/> kloot houden, waer van alleen het vieren-<lb/> deel duyster is, 't welck dat deel sal wesen<lb/> dat nae de aerde gekeert is, en de rest, te we-<lb/> ten de drie vierde parten nae boven, sullen<lb/> klaer en licht zijn. Met d'ander hand sal hy<lb/> een Kreeft houden, en aen de voeten vier<lb/> vleugels, aen de rechter voet twee witte, en<lb/> aen de slincker een witte en een swarte.<lb/> Het Solstitium is in die tijd als de Sonne<lb/> ons aldernaest, en in die tijd, wanneerse al-<lb/> derverst van ons is. En die wordt Somer-<lb/> Sonnestand geheeten, 't welck geschied den<lb/> XXI Iunii, en d'ander is des Winters den XXI<lb/> Decembris. En wort daerom Sonnestand ge-<lb/> heeten, om dat de Sonne alsdan niet verder<lb/> gaet, en in dese zijne reyse worden twee<lb/> Circkels beschreven, die zijnen loop bepae-<lb/> len: d'eene nae de Polus Arcticus, en d'ander<lb/> nae den Polus Antarcticus, wesende yder van<lb/> zijnen Poolen 66 graeden afgescheyden, en<lb/> van den Aequinoctiael-line 24 graeden, dee-<lb/> lende een yder de Sphaere in twee ongelijc-<lb/> ke deelen, en die worden genaemt de Tro-<lb/> pische of wederkeerende Circulen, want de<lb/> Sonne staende in den eersten punt van Can-<lb/> cer, soo maecktse dien Circkel in de bewe-<lb/> ginge van 't firmament, en dat is 't laetste<lb/> datse doet in 't Noorderdeel: en is 't geene<lb/> dat genoemt wort de Circkel van des So-<lb/> mers-Sonnestand, waer door zy passerende<lb/> ons naedert, en daer nae weder tot ons kee-<lb/> rende, soo vertreckt die, tot dat die komt<lb/> tot het punt van Capricornus, maeckende den<lb/> anderen laesten Circkel aen 't firmament van<lb/> d'ander sijde, nae den Polus Antarcticus. En dat<lb/> is die circkel die genaemt wort des Winters<lb/> Sonnestand, die altijd verst van ons is afge-<lb/> scheyden, en die wederkeerende ons komt<lb/> naederen: wesende 't ampt van de geseyde<lb/> Circkelen, de Sonne-standen te onderschey-<lb/> den in de grootste afwijckingen van de Son-<lb/> ne, gelijck geseyt is in den eersten graed van<lb/> Cancer en van Capricornus. En dan wortse de<lb/> Somerstand geheeten, als zy is in den eersten<lb/> graed van Cancer, want by ons soo nae we-<lb/> sende als zy kan, soo brenghtse den Somer,<lb/> en in dese tijd is de langhste dagh van 't ge-<lb/> heele Iaer, en de kortste nacht.<lb/> En als die is in 't punt van Capricornus, soo<lb/> wortse genaemt de Winter Sonne-stand, en<lb/> die is als de Sonne soo verre van ons is, als<lb/> hy kan, brengende ons den Winter: en in<lb/> dese tijd is de langhste nacht van 't geheele<lb/> Iaer, en de kortste dagh. En is dan de dagh<lb/> van des Somers Sonnestand soo langh, als<lb/> de nacht van des Winters Sonnestand.<lb/> Hy wort jongh van vijf en twintigh Iae-<lb/> ren geschildert, om dat de Sonne uyt het<lb/> eerste punt van Aries gegaen zijnde, en in<lb/> het eerste punt van Cancer gekomen wesen-<lb/> <pb n="embstma_1450_fac477"/> de, het vierendeel van zijnen loop gepas-<lb/> seert is.<lb/> Naeckt en met een Sluyer van purper<lb/> wort hy gemaelt, tot een teycken van de<lb/> grootste herte van 't Iaer. Hy staet als of hy<lb/> te rugge wilde treeden, want de Sonne raec-<lb/> kende de line Aequinoctiael, blijft daer niet<lb/> vast staen, maer keert weder te rugge.<lb/> De Circkel met het teycken van Cancer en<lb/> de negen sterren, wort Tropicus Cancri gehee-<lb/> ten, en daer in zijn de negen sterren, om dat<lb/> dit de alderaenmercklijckste sterren in dees<lb/> Circkel zijn, die hem oock op 't hoofd wor-<lb/> den geset, om dat de Sonne in die tijd ons<lb/> aldernaest komt, en desen Circkel rakende,<lb/> soo maeckt zy den Sonne-stand.<lb/> De Globe of kloot moet hy in de rechter<lb/> hand houden, om dat de Sonne in dees tijd<lb/> in 't Noorden is, zijnde 't selve het rechter<lb/> deel des Werrelts.<lb/> De drie vierendeelen lichts, bedieden de<lb/> langheyt van de dagen deses tijds, en 't vier-<lb/> endeel duyster bediet de kortheyt van den<lb/> nacht, doende de Sonne dese werckinge.<lb/> Hy houd in de slincker hand den Kreeft,<lb/> wesende 't selve eene van de teyckenen van<lb/> den Zodiac of Hemels-gordel, en dit teyc-<lb/> ken heeft eygenschap met dit Dier, 't welck<lb/> te rugge kruypt, doende de Sonne, in dees<lb/> tijd, van gelijcken, soodaenige werckinge,<lb/> als weder te rugge keerende.<lb/> De vleugels aen de voeten, bedieden de<lb/> bewegingen van den tijd, want gelijck eeni-<lb/> ge Philosophen seggen, soo is de tijd niet<lb/> anders als een achter-een-volgende circkel-<lb/> beweginge, brengende 't eene saysoen nae 't<lb/> ander, de Somer nae de Lente, de Winter<lb/> nae den Herbst; en van nieuws in een yder<lb/> saysoen wederkeerende, by maniere van<lb/> successie of vervolgh, soo doet dieselve zij-<lb/> ne werckinge.<lb/> De drie witte vlercken bedieden, dat de<lb/> dagh soo veel te langer is, als de nacht te<lb/> kort is, 't welck door d'eene swarte vleugel<lb/> wort uytgebeeld, die soo wel d'een als d'an-<lb/> der voortgaen.<lb/> De krans met kooren-ayren wil seggen<lb/> dat de Somer soodaenige teyckens mede-<lb/> brengt, tot een onderscheyt van des Winters<lb/> Sonne-stand, die de Winter draeght.</p>

URL_WEBPAGE

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0904.htm

PARENT

embstma_1450

IIHIM

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

HIM

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

MOTTO_NL

Winters Sonne-stand

MOTTO_IT_NORM

Solstitio hiemale

TIPE

emblempictura

NEXT

embstma_1450_emblem142

SEQ

141

MOTTO_IT

SOLSTITIO HIEMALE

CAPTION_EN

Solstitio hiemale: an old man in furs, with winged feet a ring around his legs, holding Capricorn and a globe

SOURCE_FILE

embstma_1450.dmp

MOTTO_NL_NORM

Winters Zonne-stand

LINK_FACSIMILE

embstma_1450_fac476

TYPE

emblem pictura

IC

22E21

23O11

24A730:5(+123)

24D

25A13

25F(+351)

25H213

31A2255:25F(+342)

31A534

31D16

41D21(+43)

43C244

47I214(+95232)

49D36

49D48

86(SOLSTITIO HIEMALE)

PREV

embstma_1450_emblem140

URL_IMAGE

embstma_1450_pic477.jpg

ID

embstma_1450_emblem141