$ TEXT_EXPL_XML

Een bedaeghde Vrouwe, die slecht sonder eenigh verciersel gekleet is, houdende in de rechter hand een Passer, en in de slincker een toe-gebonden Beursse die vol geld is, met een letter-rol, daer op geschreven staet in melius servat, dat is, zy spaert het tot een beter. Spaersaemheyt is eene van de twee voor- naemste deelen van de Mildigheyt, diewelc- ke bestaet, om onkosten te schouwen die de reeden niet gelijck zijn, en die de middel- matigheyt overtreeden. Waer over oock Horatius seyt: Laet u teeringe niet boven u inkomen gaen. 't Welck alles gedaen wordt door de Spaersaemheyt, diewelcke is eene van de vier deelen van de Wijsheyt, diewelcke be- staet ontrent de goederen van de fortuyne, die men besit: Want de Wijsheyt schickt sich op vierderleye maniere ontrent de goe- deren. 1. als zy dieselve ontfanght. 2. als zy die bewaert. 3. als zy die vermeerdert. 4. als zy die wijslijck gebruyckt. Dese zijn door de Wijsheyt oock regulen van andere deughden. En voorwaer wie de goederen wijslijck gebruyckt door de Spaersaemheyt, die salse vermeerderen en bewaeren. Aeschi- nes de Socratische Philosooph plagh te seg- gen, datmen sich selve wat most besnijden, om de onkosten totte onderhoudinge des levens te verminderen, nae 't spreeckwoord Parsimonia magnum vectigal, Spaersaemheyt is een groote tol of rente: Want het is 't beste op- set om de inkomsten te vermeerderen, dat- men de kosten vermijde en afsnijde: En der- halven geeft Aristoteles aen het gemeen desen raed, datmen Spaersaemheyt sal gebruycken, in deser maniere, gelijck het Muretus vertaelt. Men moet weten wat inkomen een yder stad heeft, en wat die uyt yder dingh treckt. Daerentegen moetmen de kosten overwegen die zy heeft te betaelen, op dat het over- tollige opgeheven, en wat meer, als behoorlijck is, werde vermindert. Want dese worden, door dit middel, niet al- leen rijcker, diewelcke tot haere Rijckdommen wat toe doen, maer oock die geene die van haere groote onkosten, wat aftrecken. Alsoo behooren de Vaederen des Huysgesins voor allen dingen over te leggen wat inkomen datse hebben, en op de onkosten letten die tot het Huys behooren, weghnemende de overtollige, verminderen- de die geene, die meer als behoorlijck zijn. Want die worden niet alleen rijcker die tot- te Rijckdommen iet toe doen, maer oock die geene die haer van noodelose onkosten verlichten. Seneca seyt in de ruste des ge- moeds cap. IX dese seer aerdige spreucke, Want, seyt hy, dese Maete sal ons behagen, soo ons de spaersaemheyt behaeght, sonder welcke oock geene Rijck- dommen genoegh zijn, noch geene ons genoegh sullen strecken. Van een bedaeghd Ouder wordt zy ge- maelt, want in die staet is de Mensch be- quaem om de Reeden te begrijpen, werc- kende wat nut en eerlijck is. Het slechte kleed sonder ciersel of konst gemaeckt, bediet dat de Spaersaemheyt van alle ydele en overtollige onkosten is afge- scheyden, waer over Ambrosius tot Vercellum aldus seyt, daer is geen dingh soo noodigh te kennen als 't geene noodwendigh is. De Passer druckt de maete en ordre uyt, die in alle dingen is. Want gelijck de Passer met haer punt den ommetreckt van haeren Circkel niet overtreet, alsoo treet oock de Spaersaemheyt de maniere van 't geene eer- lijck en redelijck is, niet over. De Beursse met het opschrift in melius ser- vat, geeft te kennen, dat de Spaersaemheyt haeren penningh bewaert tot een beter of noodiger gelegentheyt: Want het is meer- der eere en naerstigheydt, het gewonnen goed te bewaeren, als het geene, ons ont- breeckt, te verkrijgen; gelijck Claudianus seyt: 't Bewaeren van 't verkregen goed, Is meer als 't geen men soecken moet. En Ovidius seyt in zijn Minnekonst: Het is geen minder Deughd 't verkregen te bewaeren: Mits 't een komt door geval, en dit door konst van spaeren.

URL_WEBPAGE http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0910.htm PARENT embstma_1450 IIHIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY HIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY MOTTO_NL Spaersaemheyt MOTTO_IT_NORM Parsimonia TIPE emblempictura NEXT embstma_1450_emblem144 SEQ 143 MOTTO_IT PARSIMONIA CAPTION_EN Parsimonia: a woman holding a pair of compasses in one hand and a purse in the other SOURCE_FILE embstma_1450.dmp MOTTO_NL_NORM Spaarzaamheid LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac480 TYPE emblem pictura IC 31D15 ; 41D267 ; 49D5111 ; 49L73 ; 55CC1(+113) ; 86(PARSIMONIA) ; 86(SERVAT IN MELIUS) PREV embstma_1450_emblem142 URL_IMAGE embstma_1450_pic480.jpg ID embstma_1450_emblem143 CHILDREN CHILDREN_SQRT 0