<p>Een bedaeghde Vrouwe, die slecht sonder<lb/> eenigh verciersel gekleet is, houdende in<lb/> de rechter hand een Passer, en in de slincker<lb/> een toe-gebonden Beursse die vol geld is,<lb/> met een letter-rol, daer op geschreven staet<lb/> in melius servat, dat is, zy spaert het tot een beter.<lb/> Spaersaemheyt is eene van de twee voor-<lb/> naemste deelen van de Mildigheyt, diewelc-<lb/> ke bestaet, om onkosten te schouwen die de<lb/> reeden niet gelijck zijn, en die de middel-<lb/> matigheyt overtreeden. Waer over oock<lb/> Horatius seyt: Laet u teeringe niet boven u inkomen<lb/> gaen. 't Welck alles gedaen wordt door de<lb/> Spaersaemheyt, diewelcke is eene van de<lb/> vier deelen van de Wijsheyt, diewelcke be-<lb/> staet ontrent de goederen van de fortuyne,<lb/> die men besit: Want de Wijsheyt schickt<lb/> sich op vierderleye maniere ontrent de goe-<lb/> deren. 1. als zy dieselve ontfanght. 2. als<lb/> zy die bewaert. 3. als zy die vermeerdert.<lb/> 4. als zy die wijslijck gebruyckt. Dese zijn<lb/> door de Wijsheyt oock regulen van andere<lb/> deughden. En voorwaer wie de goederen<lb/> wijslijck gebruyckt door de Spaersaemheyt,<lb/> die salse vermeerderen en bewaeren. Aeschi-<lb/> nes de Socratische Philosooph plagh te seg-<lb/> gen, datmen sich selve wat most besnijden,<lb/> om de onkosten totte onderhoudinge des<lb/> levens te verminderen, nae 't spreeckwoord<lb/> Parsimonia magnum vectigal, Spaersaemheyt is een<lb/> <pb n="embstma_1450_fac481"/> groote tol of rente: Want het is 't beste op-<lb/> set om de inkomsten te vermeerderen, dat-<lb/> men de kosten vermijde en afsnijde: En der-<lb/> halven geeft Aristoteles aen het gemeen desen<lb/> raed, datmen Spaersaemheyt sal gebruycken,<lb/> in deser maniere, gelijck het Muretus vertaelt.<lb/> Men moet weten wat inkomen een yder stad heeft, en<lb/> wat die uyt yder dingh treckt. Daerentegen moetmen de<lb/> kosten overwegen die zy heeft te betaelen, op dat het over-<lb/> tollige opgeheven, en wat meer, als behoorlijck is, werde<lb/> vermindert. Want dese worden, door dit middel, niet al-<lb/> leen rijcker, diewelcke tot haere Rijckdommen wat toe<lb/> doen, maer oock die geene die van haere groote onkosten,<lb/> wat aftrecken. Alsoo behooren de Vaederen<lb/> des Huysgesins voor allen dingen over te<lb/> leggen wat inkomen datse hebben, en op de<lb/> onkosten letten die tot het Huys behooren,<lb/> weghnemende de overtollige, verminderen-<lb/> de die geene, die meer als behoorlijck zijn.<lb/> Want die worden niet alleen rijcker die tot-<lb/> te Rijckdommen iet toe doen, maer oock<lb/> die geene die haer van noodelose onkosten<lb/> verlichten. Seneca seyt in de ruste des ge-<lb/> moeds cap. IX dese seer aerdige spreucke,<lb/> Want, seyt hy, dese Maete sal ons behagen, soo ons de<lb/> spaersaemheyt behaeght, sonder welcke oock geene Rijck-<lb/> dommen genoegh zijn, noch geene ons genoegh sullen<lb/> strecken.<lb/> Van een bedaeghd Ouder wordt zy ge-<lb/> maelt, want in die staet is de Mensch be-<lb/> quaem om de Reeden te begrijpen, werc-<lb/> kende wat nut en eerlijck is.<lb/> Het slechte kleed sonder ciersel of konst<lb/> gemaeckt, bediet dat de Spaersaemheyt van<lb/> alle ydele en overtollige onkosten is afge-<lb/> scheyden, waer over Ambrosius tot Vercellum<lb/> aldus seyt, daer is geen dingh soo noodigh te kennen als<lb/> 't geene noodwendigh is.<lb/> De Passer druckt de maete en ordre uyt,<lb/> die in alle dingen is. Want gelijck de Passer<lb/> met haer punt den ommetreckt van haeren<lb/> Circkel niet overtreet, alsoo treet oock de<lb/> Spaersaemheyt de maniere van 't geene eer-<lb/> lijck en redelijck is, niet over.<lb/> De Beursse met het opschrift in melius ser-<lb/> vat, geeft te kennen, dat de Spaersaemheyt<lb/> haeren penningh bewaert tot een beter of<lb/> noodiger gelegentheyt: Want het is meer-<lb/> der eere en naerstigheydt, het gewonnen<lb/> goed te bewaeren, als het geene, ons ont-<lb/> breeckt, te verkrijgen; gelijck Claudianus<lb/> seyt:<lb/> 't Bewaeren van 't verkregen goed,<lb/> Is meer als 't geen men soecken moet.<lb/> En Ovidius seyt in zijn Minnekonst:<lb/> Het is geen minder Deughd 't verkregen te bewaeren:<lb/> Mits 't een komt door geval, en dit door konst van spaeren.<lb/> </p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_0910.htm

embstma_1450

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Spaersaemheyt

Parsimonia

emblempictura

embstma_1450_emblem144

143

PARSIMONIA

Parsimonia: a woman holding a pair of compasses in one hand and a purse in the other

embstma_1450.dmp

Spaarzaamheid

embstma_1450_fac480

emblem pictura

31D15

41D267

49D5111

49L73

55CC1(+113)

86(PARSIMONIA)

86(SERVAT IN MELIUS)

embstma_1450_emblem142

embstma_1450_pic480.jpg

embstma_1450_emblem143