<p>Twee Vrouwen die malkanderen omar-<lb/> men, en op gelijcke maniere gewapent<lb/> zijn, met een Helm en Corsalet, en elck een<lb/> Spiesse in de hand, boven op d'eene Spiesse<lb/> sit een Arion, op d'ander een Kraeye, en on-<lb/> der de voeten van dese Vrouwen leyt een<lb/> Vos uytgestreckt.<lb/> Theseus, voor soo veele Plinius 't selve ver-<lb/> haelt, is Vinder geweest van 't Verbond,<lb/> 't welck van de Latijnen Foedus, en van de<lb/> alderoudste, door 't aensien van Ennius, Fidus<lb/> geheeten wierde, en die daer versorgers wa-<lb/> ren van 't Verbond, wierden Feciales genaemt.<lb/> En dieselve besorghden, gelijck Varro ge-<lb/> tuyght, datter een rechtvaerdigh Oorlogh<lb/> wierde aengenomen, en datselve geeindight<lb/> zijnde, wierde dieselve, door het Verbond<lb/> en door vertrouwlijckheyt, in een vreede<lb/> verandert. Menalippus de Gesante van den<lb/> Koningh Antiochus, geeft te kennen, datter<lb/> driederley slagh van Verbonden zijn in 't<lb/> boeck van Titus Livius. D'eene als men vree-<lb/> de maeckt met overwonnen Vianden, haer<lb/> Schattinge, Wetten, en andere beswaernis-<lb/> sen opleggende, nae 't wel believen van den<lb/> Overwinner: d'ander wanneer de Vianden,<lb/> blijvende gelijck in de wapenen, met gelijc-<lb/> ke deel wederom geven, die plaetsen die<lb/> qualijck genomen en beseten zijn, maecken-<lb/> de vreede. De derde, wanneer men Vriend-<lb/> schap en Verbond mette Volckeren maeckt,<lb/> die noyt onse Vianden geweest zijn. Maer<lb/> het alderoudste Verbond, dat Livius in 't I<lb/> boeck verhaelt, 't welck tusschen de Albanen<lb/> en Romeinen gemaeckt is, kan tot geene<lb/> van dese driederleye slagh getrocken wor-<lb/> den, om dat zy het Verbond met desen<lb/> voorbedingh maeckten: dat wie de Over-<lb/> winninge soude hebben van de Horatii of<lb/> Curiatii, dat d'eene met goeden vreede over<lb/> den anderen Burger soude heerschen. En<lb/> om dit verdragh wierde het van Livius, Foedus<lb/> genaemt, seggende, aleer zy aen 't strijden quac-<lb/> men, maeckten de Albanen en Romeinen een Ver-<lb/> bond, dat welckers Burgers, de Overwinninge badden,<lb/> die souden de andere in goeden ruste onderdaenigh zijn.<lb/> De maniere dieder van de Romeinen ge-<lb/> bruyckt wierde, over de gewoonte van soo-<lb/> daenige handelingen en verbonden te swee-<lb/> ren, is van Blondus verhaelt, als mede van<lb/> Brissonius en Sigonius. Eene van 't geselschap der<lb/> Verbond Priesters, die overwonnen wae-<lb/> ren, seyde nae veele ceremonien, Indien 't Ro-<lb/> meinsche Volck met opgesette Raed, de eerste is, die dit Ver-<lb/> bond en dese Wetten komt te verbreecken, soo sult ghy<lb/> <pb n="embstma_1450_fac526"/> Iupiter! dit Volck, gelijck ick heeden dese Sogh slae,<lb/> noch harder straffen en slaen. En dit geseyt heb-<lb/> bende, sloegh hy den Sogh, met een key-<lb/> steen in den kop, dat zy stierf, 't welck van<lb/> Paradin in dese korte Dichten gestelt is:<lb/> Wat aen dees Sogh geschiet, soo ick mijn trouwe schen,<lb/> Dat moet my oock geschien, soo ick bedrieger ben.<lb/> Men leest noch van een andere maniere,<lb/> die by den Griecken gebruyckt is, gelijck<lb/> Homerus in zijn III Ilias verhaelt, alwaer zy<lb/> verdraegen zijn in een Verbond en Vriend-<lb/> schap, stellende eerst den geheelen Oorlogh,<lb/> in het twee-gevecht tusschen Alexander en<lb/> Menelaus, om de Liefde van Helena, die met<lb/> lange Spiessen om de Vrouwe souden vech-<lb/> ten, in deser maniere, dat de Overwinner de<lb/> Rijckdommen en de schoonheyt van Helena<lb/> soude genieten, en d'andere souden in verse-<lb/> kerde vreede en vriendschap blijven. En<lb/> dit alles geschiede op deser wijse: De Key-<lb/> ser, zijne handen eerst met water gewasschen<lb/> hebbende, nam een Mes en schoor daer me-<lb/> de de hoofdhayren van eenige Lammerkens<lb/> af, en deelde die onder den Vorsten uyt, soo<lb/> wel van d'eene als van d'ander sijde: ver-<lb/> haelende voorts de verbintenissen van 't ver-<lb/> dragh, stekende den Lammerkens den strot<lb/> af, gietende daer Wijn op, seggende: O ghy<lb/> verheven Iupiter! en ghy andere onsterflijcke Goden!<lb/> geeft, dat, wie van beyden dese verbonden breeckt, zijn<lb/> breyn magh ter aerden vloeyen, gelijck dese Wijn doet.<lb/> Maer wy hebben door dese beeldenisse,<lb/> geene van alle dese slagh van Verbonden<lb/> vertoont, om dat die onder het beeld van de<lb/> Vreede en Vriendschap behooren. Want het<lb/> woord Foedus bediet niet anders, als het sal<lb/> Vriendschap zijn, tusschen dees en die, en dat<lb/> onder die en dese voorwaerden, met dese<lb/> woorden, Amicitia esto. Waer van Brissonius, in 't<lb/> I boeck een besonder aenmercker is, uyt<lb/> het XXXVIII boeck van T. Livius, en beweert<lb/> dat het Verbont, met Antiocho in dese maniere beschre-<lb/> ven is, datter sal vriendschap zijn tusschen den Koningh<lb/> Antiocho, en 't Roomsche Volck, op dese Wet en Voor-<lb/> waerden. Sulx dat wy een ander slagh van<lb/> Verbond sullen stellen, 't welck soodaenigh<lb/> is, als wanneer sich twee of meer Volckeren<lb/> te saemen tegen eenen algemeenen Viand<lb/> verbinden: soodanigh was het Verbond van<lb/> Pius V, metten Catholijcken Koning en met-<lb/> te Republique van Venetien, tegens den Turck,<lb/> 't welck het Heylig Verbond geheeten wier-<lb/> de: En de Bergh, waer op dit Verbond ge-<lb/> maeckt wierde, is altijd den Bergh des Heyligen<lb/> Verbonds genaemt geweest. En men siet dit<lb/> Verbond in de Koninghlijcke saele afge-<lb/> maelt, in de beeldnisse van drie Vrouwen,<lb/> die malkanderen omarmen: eene van die-<lb/> selve vertoont de Heylige Kercke, d'ander Hi-<lb/> spanien, de derde Venetien, Zijnde dieselve met<lb/> haere gewoonlijcke waepenen en devijsen<lb/> onderscheyden.<lb/> Wy hebben twee gewaepende Vrouwen,<lb/> die malkanderen omarmen, afgebeelt, om<lb/> het verdragh en de eendracht van de hulpe<lb/> mette wapenen, tegens den Vianden, te ver-<lb/> toonen.<lb/> Ardeola of Reyger en de Kray zijn beeld-<lb/> nissen van 't Verbond, tegens eenen gemee-<lb/> nen Viand, want dese twee Vogels zijn vian-<lb/> den van den Vos, die haer oock altijd be-<lb/> laeght, waer over zy oock vereenight zijn<lb/> om gelijckerhand den Vos te bespringen, te<lb/> verscheuren en met haeren beck te picken,<lb/> soo veel als zy konnen. Daerom hebben wy<lb/> den Vos onder de voeten, van dese beeldnis-<lb/> se, als tot een beeld, in dese plaetse, van een<lb/> algemeen Viand, geleyt, die van de verbon-<lb/> dene door middel van den Oorlogh, moet<lb/> onder de voeten gehouden werden, waer<lb/> van de spiesse, die yder van dese Vrouwen in<lb/> de hand heeft, een Hieroglyphisch beeld is.<lb/> Dat de Reyger en de Kray die boven op<lb/> de Spiessen staen, vrienden zijn, dat seyt<lb/> Aristoteles in 't IX boek I cap. van de Dieren,<lb/> en datse een Verbond maecken tegen den<lb/> Vos, dat verhaelt Plinius in zijn X boeck LXXII<lb/> capittel.</p>

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_1001.htm

embstma_1450

LEGA

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Verbond

Lega

emblempictura

The identification of one of the birds as a heron is based on multiple other versions of the text. The Dutch text reads 'Arion'.

embstma_1450_emblem160

159

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

Lega: two women, dressed as soldiers, a hand on each other's shoulder; both are holding a spear, one with a heron, the other with a crow; a fox at their feet

embstma_1450.dmp

Verbond

embstma_1450_fac525

emblem pictura

25F23(FOX)(+536)

25F37(HERON)(+0)

25F32(CROW)

31AA2726

31D15(+72)

33A53

44B450:5(+113)

45C11(SPEAR)

45C22

45C221

86(LEGA)

embstma_1450_emblem158

embstma_1450_pic525.jpg

embstma_1450_emblem159