$ TEXT_EXPL_XML

Een jonge wackere Vrouwe, gekroont met een krans van Anacampseros, dragen- de om haeren hals eenen schoonen Zaphyr, en in de rechter hand eenen kop of schaele, houdende aen de slincker hand twee Cupi- dootjes of Minnewichtjes. De Vereeniginge is een vernieuwinge van Liefde, diemen doet om wederom in de gunst van zijn beminde te geraecken. Over- sulx soo spruyten uyte Liefde, tusschen de Minnaers gestaedigh quaed vermoeden en arghwaen: Waer uyt dan volgen gramschap, haet en openbare strijd, gelijck Terentius 't sel- ve seer schoon uytdruckt, seggende in de Liefde zijn al dese gebreecken: ongelijck, quaed vermoeden, viandschap, stillestand, oorlogh en wederom vreede. Waer over Horatius mede seyt: Sat. 3, b.2. De Liefd' heeft een te vreemden sin, Nu isser vree, dan oorlogh in. Welcke verschillen te meerder voortkomen, nae datter meerder gemint wort, en hoe meerder dat iemand mint, te meer is hem de minste sake in den weg, sich inbeeldende dat hy, van die hy bemint, veracht wort, en dat alles nae zijne ongemaetighde liefde: Oock om dat hem, nae zijne waerdigheyt, onge- lijck wort aengedaen, waer uyt de Minnaer lichtlijck, by sich selve, eenige verstoornisse of gramschap vat, sulx dat hy denckt dat de Liefde geheel wegh is. Oock wort hy door den haet verhart: Maer als hy de gramschap wegh gejaeght heeft, die hy tot verachtinge van zijn beminde gedraegen hadde, dan be- rouwt hem zijne haet, en niet konnende lan- ger in de gramschap en oorlogh leven, soo janckt en verlanght hy nae den vreede, die- welcke hy nu verkregen hebbende, soo ver- blijt hy sich in de vereeniginge van de Lief- de, waer in hy als nu vernieuwt is. 't Spreuk- jen van Terentius is bekent, daer hy seyt, Aman- tium irae amoris redintegratio est, dat is, der Minnaers gramschap, is een vernieuwinge van de Liefde. Het kruyd Anacampseros sal een beeld van de vernieuwinge wesen, want de Oude hiel- dent daer voor, dat het aenraecken van dit kruyd, de Liefdekens dede wederkeeren, alwaert schoon datse, door den haet, wae- ren wegh gedreven, gelijck Plinius in 't XXIV boeck XVII cap. verhaelt. De Zaphyr, die van lichtblauwe verwe is, als de Hemel, sal ons tot een beeld van ver- eeninge dienen, die een vrolijcke ziele in den stand der gerustheyt magh bereycken: want zy heeft een vereenigende kracht, en die seer voorderlijck is om den vreede of peys te maecken, gelijck B. Anglicus door 't aensien van Dioscorides verhaelt in 't XVI b. LXXXIII C. Maer laet dit geseyt zijn uyt kloecksinnig- heyt van de Schrijvers, maer niet uyt kracht van 't kruyd Anacampseros of den Zaphyr. 't Kan wel wesen, dat de Zaphyr een ver- soenende kracht over sich heeft, als men een schoone Zaphyr aen een verstoorde Iufvrou vereert, diewelcke, ten aensien van de gifte, lichtlijck wederom in de vorige gunste kan werden gebracht, want de giften en gae- ven hebben een groote kracht, gelijck dese spreucke klaerlijck uytdruckt, Overwinninge en eere sal hy verkrijgen, die geschencken uytdeelt, want hy sal de ziele, van diese ontfanght, wegh dragen, en in zijne handen hebben. De schaele hebben wy tot een beeldenisse van een vereeringe gestelt, want daer in doet men de geschencken, diemen wil vereeren. De geschencken vermogen seer veele in 't versoenen, en in de Liefde wederom te vre- den te stellen, en de verstoorde gemoederen te versachten, en die gramschap van de per- soonen te stillen. Waer Ovidius in zijn Minne- konst aldus singht: De Goden en de Mensch, door giften zijn versoet, En Iupiter wort self door gaeven meest geboet. Dese spreucke is genomen uyt het derde boeck der Republ. van Plato, die van Suidas is aengetrocken, en voortgekomen van Hesiodus, maer by de Griecken was dit een loopend praetjen, gelijck oock Euripides seyt in zijne Medaea: Door giften worden Mensch en Goden self versacht, Goud heeft alleen geweld, en geene woorden kracht. Hier over seyt oock Seneca, Alle Menschen willen gaern aen 't vatten zijn. Iae de geschencken zijn soo soet, dat oock Nestor de opperste Raeds- Heer, den Keyser Agamemnon overried, dat hy soude beproeven of hy Achilles niet door giften en schoone woorden, konde versoe- nen. Waer op Agamemnon seyde, jae gaerne wil ick hem ongelooflijcke geschencken ver- eeren, en stelde daer van een lijste toe: te weeten van seven drystallen, 10 talenten gouts, 20 kopere ketels of potten, 12 paer- den, seven de alderschoonste Vrouwen, on- der welcke de dochter van Briseas soude zijn. De geschencken dan hebben groote kracht, om het beminde tot versoeninge te bewe- gen, soo wel aen een behoeftige, als aen eene Eedele Iuffer, en die oopenhartigh is. De be- hoeftige sal sich tot versoeninge laten bewe- gen door 't voordeel van eenigeh geschenck, de Eedele en die gul van gemoed is, sal sich laeten bewegen door de geestige courtesie of belleftheyt van den Schencker. Wesende dit geschenck als een kenteycken en onder- pand van zijne Liefde. De twee Minnewichtjes bedieden, de dubbele Liefde, die na de gramschap voort- komt, want die verdubbelt sich nae dat die- selve vernieuwt is, en dat met veel meerder verheuginge en smaeck van den Minnaers. Dit alles heeft Plautus in zijne Amphitruo seer wel verstaen, als hy seyt: Wat heeft de Mensch al strijd en wederspoet te lijden? Nu is hy vol verdriets, dan schept hy weer verblijden: Dan komter gramschap by, dan worter gunst gebouwt, Maer soo 't gebeuren mocht, waer vriendschap is verkout, Dat wederom een Vier van gonste quam t'ontvoncken, De Liefde sal dan meer, als oyt te vooren, floncken. Soo dat de Liefde, door de versoeninge, versterckt wordt, en meer wast als oyt te vooren. Daer gebreecken geene Vryers en Vrienden, die niet dickwijls, met opset, oor- saecke soecken, op dat de nieuwe gunste mocht werden verdubbelt, en de soetigheyt van de Minne vernieuwt, om de soete vruch- ten van de Vereeninge dickwijls te proeven. Mimus Publius seyde, Tweedracht is aengenaemer als Eendracht. En daerom was de Poeet Agatho, eene van die geene, die daer oorsake gaf aen Pausanias, zijnen hertlieven vriend om gram te werden, op dat hy dubbele vreughde in de versoeninge soude genieten: Waer van Aelianus in zijn 2 boeck gedenckt. Ick bevinde, dat dit den Minnaers seer aengenaem is, soose door kijven en twist wederom mette Vrijsters in vriendschap komen, en my dunckt, dat haer niet vermaecklijckers kan gebeu- ren. Dese wellust deel ick hem dickwijls mede, dickwijls met hem twistende: Want hy schept hier in een seer groote blijdschap, dat ick mijn krakeel, terstont nederleg- ge, en met hem wederom versoene.

URL_WEBPAGE http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_1007.htm PARENT embstma_1450 IIHIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY HIM GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK ; ARTTHEORY MOTTO_NL Vereeniginge der Liefde MOTTO_IT_NORM Riconciliatione d'Amore TIPE emblempictura NEXT embstma_1450_emblem163 SEQ 162 MOTTO_IT RICONCILIATIONE D'AMORE CAPTION_EN Riconciliatione d'amore: a young woman holding a cup in one hand and two cupids with the other SOURCE_FILE embstma_1450.dmp MOTTO_NL_NORM Vereeniginge der Liefde LINK_FACSIMILE embstma_1450_fac528 TYPE emblem pictura IC 25D11(SAPPHIRE) ; 25G4(SEDUM ANACAMPSEROS)(+27) ; 31D11221:25F(+342) ; 31D13 ; 41C321 ; 41D2661 ; 41D26612 ; 41D271 ; 43A(+12) ; 48C24 ; 56F2511(+113) ; 86(RICONCILIATIONE D'AMORE) ; 92D1916 PREV embstma_1450_emblem161 URL_IMAGE embstma_1450_pic529.jpg ID embstma_1450_emblem162 CHILDREN CHILDREN_SQRT 0