TEXT_EXPL_XML

<p>Een jonge wackere Vrouwe, gekroont<lb/> met een krans van Anacampseros, dragen-<lb/> de om haeren hals eenen schoonen Zaphyr,<lb/> en in de rechter hand eenen kop of schaele,<lb/> houdende aen de slincker hand twee Cupi-<lb/> dootjes of Minnewichtjes.<lb/> De Vereeniginge is een vernieuwinge van<lb/> Liefde, diemen doet om wederom in de<lb/> <pb n="embstma_1450_fac529"/> gunst van zijn beminde te geraecken. Over-<lb/> sulx soo spruyten uyte Liefde, tusschen de<lb/> Minnaers gestaedigh quaed vermoeden en<lb/> arghwaen: Waer uyt dan volgen gramschap,<lb/> haet en openbare strijd, gelijck Terentius 't sel-<lb/> ve seer schoon uytdruckt, seggende in de<lb/> Liefde zijn al dese gebreecken: ongelijck,<lb/> quaed vermoeden, viandschap, stillestand,<lb/> oorlogh en wederom vreede. Waer over<lb/> Horatius mede seyt: Sat. 3, b.2.<lb/> De Liefd' heeft een te vreemden sin,<lb/> Nu isser vree, dan oorlogh in.<lb/> Welcke verschillen te meerder voortkomen,<lb/> nae datter meerder gemint wort, en hoe<lb/> meerder dat iemand mint, te meer is hem de<lb/> minste sake in den weg, sich inbeeldende dat<lb/> hy, van die hy bemint, veracht wort, en dat<lb/> alles nae zijne ongemaetighde liefde: Oock<lb/> om dat hem, nae zijne waerdigheyt, onge-<lb/> lijck wort aengedaen, waer uyt de Minnaer<lb/> lichtlijck, by sich selve, eenige verstoornisse<lb/> of gramschap vat, sulx dat hy denckt dat de<lb/> Liefde geheel wegh is. Oock wort hy door<lb/> den haet verhart: Maer als hy de gramschap<lb/> wegh gejaeght heeft, die hy tot verachtinge<lb/> van zijn beminde gedraegen hadde, dan be-<lb/> rouwt hem zijne haet, en niet konnende lan-<lb/> ger in de gramschap en oorlogh leven, soo<lb/> janckt en verlanght hy nae den vreede, die-<lb/> welcke hy nu verkregen hebbende, soo ver-<lb/> blijt hy sich in de vereeniginge van de Lief-<lb/> de, waer in hy als nu vernieuwt is. 't Spreuk-<lb/> jen van Terentius is bekent, daer hy seyt, Aman-<lb/> tium irae amoris redintegratio est, dat is, der Minnaers<lb/> gramschap, is een vernieuwinge van de Liefde.<lb/> Het kruyd Anacampseros sal een beeld van<lb/> de vernieuwinge wesen, want de Oude hiel-<lb/> dent daer voor, dat het aenraecken van dit<lb/> kruyd, de Liefdekens dede wederkeeren,<lb/> alwaert schoon datse, door den haet, wae-<lb/> ren wegh gedreven, gelijck Plinius in 't XXIV<lb/> boeck XVII cap. verhaelt.<lb/> De Zaphyr, die van lichtblauwe verwe is,<lb/> als de Hemel, sal ons tot een beeld van ver-<lb/> eeninge dienen, die een vrolijcke ziele in den<lb/> stand der gerustheyt magh bereycken: want<lb/> zy heeft een vereenigende kracht, en die seer<lb/> voorderlijck is om den vreede of peys te<lb/> maecken, gelijck B. Anglicus door 't aensien<lb/> van Dioscorides verhaelt in 't XVI b. LXXXIII C.<lb/> Maer laet dit geseyt zijn uyt kloecksinnig-<lb/> heyt van de Schrijvers, maer niet uyt kracht<lb/> van 't kruyd Anacampseros of den Zaphyr.<lb/> 't Kan wel wesen, dat de Zaphyr een ver-<lb/> soenende kracht over sich heeft, als men een<lb/> schoone Zaphyr aen een verstoorde Iufvrou<lb/> vereert, diewelcke, ten aensien van de gifte,<lb/> lichtlijck wederom in de vorige gunste kan<lb/> werden gebracht, want de giften en gae-<lb/> ven hebben een groote kracht, gelijck dese<lb/> spreucke klaerlijck uytdruckt, Overwinninge en<lb/> eere sal hy verkrijgen, die geschencken uytdeelt, want hy<lb/> sal de ziele, van diese ontfanght, wegh dragen, en in zijne<lb/> handen hebben.<lb/> De schaele hebben wy tot een beeldenisse<lb/> van een vereeringe gestelt, want daer in doet<lb/> men de geschencken, diemen wil vereeren.<lb/> De geschencken vermogen seer veele in 't<lb/> versoenen, en in de Liefde wederom te vre-<lb/> den te stellen, en de verstoorde gemoederen<lb/> te versachten, en die gramschap van de per-<lb/> soonen te stillen. Waer Ovidius in zijn Minne-<lb/> konst aldus singht:<lb/> De Goden en de Mensch, door giften zijn versoet,<lb/> En Iupiter wort self door gaeven meest geboet.<lb/> Dese spreucke is genomen uyt het derde<lb/> boeck der Republ. van Plato, die van Suidas is<lb/> aengetrocken, en voortgekomen van Hesiodus,<lb/> <pb n="embstma_1450_fac530"/> maer by de Griecken was dit een loopend<lb/> praetjen, gelijck oock Euripides seyt in zijne<lb/> Medaea:<lb/> Door giften worden Mensch en Goden self versacht,<lb/> Goud heeft alleen geweld, en geene woorden kracht.<lb/> Hier over seyt oock Seneca, Alle Menschen willen<lb/> gaern aen 't vatten zijn. Iae de geschencken zijn<lb/> soo soet, dat oock Nestor de opperste Raeds-<lb/> Heer, den Keyser Agamemnon overried, dat<lb/> hy soude beproeven of hy Achilles niet door<lb/> giften en schoone woorden, konde versoe-<lb/> nen. Waer op Agamemnon seyde, jae gaerne<lb/> wil ick hem ongelooflijcke geschencken ver-<lb/> eeren, en stelde daer van een lijste toe: te<lb/> weeten van seven drystallen, 10 talenten<lb/> gouts, 20 kopere ketels of potten, 12 paer-<lb/> den, seven de alderschoonste Vrouwen, on-<lb/> der welcke de dochter van Briseas soude zijn.<lb/> De geschencken dan hebben groote kracht,<lb/> om het beminde tot versoeninge te bewe-<lb/> gen, soo wel aen een behoeftige, als aen eene<lb/> Eedele Iuffer, en die oopenhartigh is. De be-<lb/> hoeftige sal sich tot versoeninge laten bewe-<lb/> gen door 't voordeel van eenigeh geschenck,<lb/> de Eedele en die gul van gemoed is, sal sich<lb/> laeten bewegen door de geestige courtesie<lb/> of belleftheyt van den Schencker. Wesende<lb/> dit geschenck als een kenteycken en onder-<lb/> pand van zijne Liefde.<lb/> De twee Minnewichtjes bedieden, de<lb/> dubbele Liefde, die na de gramschap voort-<lb/> komt, want die verdubbelt sich nae dat die-<lb/> selve vernieuwt is, en dat met veel meerder<lb/> verheuginge en smaeck van den Minnaers.<lb/> Dit alles heeft Plautus in zijne Amphitruo seer<lb/> wel verstaen, als hy seyt:<lb/> Wat heeft de Mensch al strijd en wederspoet te lijden?<lb/> Nu is hy vol verdriets, dan schept hy weer verblijden:<lb/> Dan komter gramschap by, dan worter gunst gebouwt,<lb/> Maer soo 't gebeuren mocht, waer vriendschap is verkout,<lb/> Dat wederom een Vier van gonste quam t'ontvoncken,<lb/> De Liefde sal dan meer, als oyt te vooren, floncken.<lb/> Soo dat de Liefde, door de versoeninge,<lb/> versterckt wordt, en meer wast als oyt te<lb/> vooren. Daer gebreecken geene Vryers en<lb/> Vrienden, die niet dickwijls, met opset, oor-<lb/> saecke soecken, op dat de nieuwe gunste<lb/> mocht werden verdubbelt, en de soetigheyt<lb/> van de Minne vernieuwt, om de soete vruch-<lb/> ten van de Vereeninge dickwijls te proeven.<lb/> Mimus Publius seyde, Tweedracht is aengenaemer als<lb/> Eendracht. En daerom was de Poeet Agatho,<lb/> eene van die geene, die daer oorsake gaf aen<lb/> Pausanias, zijnen hertlieven vriend om gram<lb/> te werden, op dat hy dubbele vreughde in<lb/> de versoeninge soude genieten: Waer van<lb/> Aelianus in zijn 2 boeck gedenckt. Ick bevinde,<lb/> dat dit den Minnaers seer aengenaem is, soose door kijven<lb/> en twist wederom mette Vrijsters in vriendschap komen,<lb/> en my dunckt, dat haer niet vermaecklijckers kan gebeu-<lb/> ren. Dese wellust deel ick hem dickwijls mede, dickwijls<lb/> met hem twistende: Want hy schept hier in een seer<lb/> groote blijdschap, dat ick mijn krakeel, terstont nederleg-<lb/> ge, en met hem wederom versoene.<lb/> </p>

URL_WEBPAGE

http://www.dbnl.org/tekst/pers001cesa01/pers001cesa01_1007.htm

PARENT

embstma_1450

IIHIM

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

HIM

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

ARTTHEORY

MOTTO_NL

Vereeniginge der Liefde

MOTTO_IT_NORM

Riconciliatione d'Amore

TIPE

emblempictura

NEXT

embstma_1450_emblem163

SEQ

162

MOTTO_IT

RICONCILIATIONE D'AMORE

CAPTION_EN

Riconciliatione d'amore: a young woman holding a cup in one hand and two cupids with the other

SOURCE_FILE

embstma_1450.dmp

MOTTO_NL_NORM

Vereeniginge der Liefde

LINK_FACSIMILE

embstma_1450_fac528

TYPE

emblem pictura

IC

25D11(SAPPHIRE)

25G4(SEDUM ANACAMPSEROS)(+27)

31D11221:25F(+342)

31D13

41C321

41D2661

41D26612

41D271

43A(+12)

48C24

56F2511(+113)

86(RICONCILIATIONE D'AMORE)

92D1916

PREV

embstma_1450_emblem161

URL_IMAGE

embstma_1450_pic529.jpg

ID

embstma_1450_emblem162