<p>Ne meritum praelustre tuum, Dignissima mundi<lb/> Pars Homo, servili conditione premas;<lb/> In te tota patet coelorum atque orbis imago,<lb/> Hinc decus, hinc dotes noscere disces tuas.</p>

<p>COMMENTARIVS.<lb/> OMnis hominum vis ac praestantia in Animo &amp; corpore<lb/> sita est: Vtrumque autem habent egregium, nisi quod<lb/> aliud alio sit praestantius. Hoc lustremus, atque in eo<lb/> nos illustremus: Corpus quod attinet; videmus illud<lb/> eis à Natura datum sublime, &amp; quum caeteras animantes pro-<lb/> nas, ventríque obedientes, ad pastum abjecisset; solum Homi-<lb/> nem ad coelum, quasi cognationis domiciliique pristini conspec-<lb/> tum, erexit. Hinc Poëtarum ingeniosissimus,<lb/> Pronaque cum spectent animalia caetera terras,<lb/> Os homini sublime dedit, coelumque tueri<lb/> Iussit, &amp; erectos ad sidera tollere vultus.<lb/> Altius si indagemur; omnia, quae mundus, eum habere compe-<lb/> riemus; quator scilicet Elementa; Spiritum aëreum, Corig-<lb/> neum, Corpus terreum, &amp; os aqueum. Praetereà capitis quod-<lb/> [d]am coelum, &amp; in co scintillantes oculos, ipsam formam rotun-<lb/> dam cum brachia &amp; pedes expandit, à quorum extremitatibus<lb/> silineam ducamus, rem habebimus autorem. Quibus rationibus<lb/> moti philosophi [ microcosmon ] illum appelarunt. Testatur id Macro-<lb/> bius in Somnio Scipionis: Physici mundum magnum hominem<lb/> dixerunt, &amp; Hominem brevem mundum. Recte; quia ut ille à Deo<lb/> regitur, sic Homo ab Animo, alterâ illâ sui parte, immò toto;<lb/> Nec enim nos ij sumus quos forma ista declarat, sed mens cujus-<lb/> que, is est quisque. Quare Socratus cum decorum adolescentem<lb/> conspicaretur: Vtte videam, inquit, aliquid loquere. Etenim ar-<lb/> bitrabatur hominem non ocelorum, sed mentis acie, &amp; animi<lb/> obtutu esse considerandum. Ab hoc illud coeleste animal sumus<lb/> quod divinae in terris Providentiae quandam quasi repraesentat<lb/> imaginem; sagaces, multiplices, acuti, memores, pleni rationis<lb/> &amp; consilij, denique praeclarâ quâdam conditione generati, ni-<lb/> mirum ut caeteris animalibus imperemus:<lb/> Sanctius his Animal, mentique capacius alte<lb/> Deerat adhuc, &amp; quod dominari in caetera posset<lb/> Natus homo est, sive hunc divino semine fecit<lb/> Ille opifex rerum, mundi melioris origo; &amp;c.<lb/> Divino sermine inquit Poëta non poëticè; Anima enim ratio-<lb/> nalis ex ipso aeternitatis gremio decerpta est, ab illo tradux, di-<lb/> <pb n="embstma_965_fac015"/> vinitatis originem initiumque accepit, ex hoc orta hule similis<lb/> est. Quid ei clausum, quid invium? in coelum usque penetrat; <lb/> astrorum ortus, orbitus cursusque cognoscit, dies, menses, annos<lb/> finit, defectiones Solis &amp; Lunae, &amp; scit &amp; praedicit in omne po-<lb/> sterum tempus, quae, quantum, quando futurae sint. Suo deni-<lb/> que ingenio in rerum Naturâ, alteram quasi naturam efficere<lb/> conatur.<lb/> Quis dubitet posthaec Hominem conjungere Caelo,<lb/> Eximiam Natura dedit linguamque, capaxque<lb/> Ingenium, volucremque Animum, quem denique in unum<lb/> Descendit Deus, atque habitat, ipsumque requirit.<lb/> Cum itaque, ô homo audacissimae Naturae artificium, tot tantae-<lb/> que tibi sint dotes, eas cognosce, &amp; attollere, ne tanquam sun-<lb/> gus in illustri hâc mundi machinâ sedeas, &amp; cucurbitas pingas,<lb/> excute corporearum cupiditatum coenum, rumpe clavos qui-<lb/> bus te, terrenas habitans Libido mentes, terrae affigere studet,<lb/> ne pejus tibi velle videaris quàm ipsa Natura voluit.<lb/> Heac, nisi terrenus malè desipis, admonet figura<lb/> Qui recto coelum vultu petis, exerisque frontem;<lb/> In sublime feras Animam quoque, ne gravata pessum<lb/> Inferior sidat mens corpore celsius levato.</p>

3

embstma_965

emblem pictura

emblempictura

Mens als middelpunt van de kosmos (Mens als Microkosmos)

embstma_965_emblem002

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

A naked man in an orb, looking up at the sky (Man as microcosmos)

embstma_965.xml

embstma_965_fac013

Nosce te ipsum

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

<p>Nosce te ipsum</p>

embstma_965_pic013.jpg

10

13F0

24A6

24B

24D

31A2511

31B6211

31D1(+89)

44B193

52A53(+121)

86(NOSCE TE IPSUM)

embstma_965_emblem001

Nosce te ipsum