$
TEXT_EXPL_XML <p>En que jura solet per Vniversum<lb/>
                                Cunctis dicere Sors; hic illigatur: <lb/>
                                Nimirum sapeintâ recoctus<lb/>
                                Extrà se nihil expetens bonorum<lb/>
                                Sortem sub pedibus premit superbam.</p>
                        
; <p> In nemine Deorum Dearumve tam prodiga ingeniorum<lb/>
                                fuit Antiquitas, quàm in Fortunâ, ut quae sola utramque pa-<lb/>
                                ginam facere ( vel teste Pliniò ) in ratione mortalium fuit<lb/>
                                credita. Hinc tot ejus cognomina, tot eam precibus am-<lb/>
                                biunt, quos elegantissimè Horatius noster Lib. I. Ode XXXV.<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac017"/>
                                Descripsit. Enimverò coeci homines res mortalium nullo ordi-<lb/>
                                ne, nullo alio rectore, quàm Fortunâ, fluitare existimabant.<lb/>
                                Divinos itaque ei tribuebant honores, litabant, coelo denique<lb/>
                                eam collecabant: Testis IuvenaLIS Satyra x.<lb/>
                                Nullum Numen abest si sit prudentia, sed te<lb/>
                                Nos facimus Fortuna Deam, Coeloque locamus.<lb/>
                                Et idem alioco.<lb/>
                                Si Fortuna volet, fies de Rethore Consul,<lb/>
                                Si volet heac eadem fies de Consule Rethor.<lb/>
                                Heac ille Ethicus Poëta ethicè de Fortuna. Pudet autem<lb/>
                                maximo cum Christianorum dedecore consiteri, tot etiamnum<lb/>
                                esse, qui non Deum Fortunae rectorem, sed ipsam Fortunam<lb/>
                                propiâ suâ lege meantem agnoscunt, qui huic secunda &amp; ad-<lb/>
                                versa sua accepta referunt. Pendent miseri ab eâ, nunc magni<lb/>
                                sunt, nunc pusilli, nunc elati, nunc supplices, ut cumque se mu-<lb/>
                                tarit Rhamnusia; non secus ac conchilia crescente Lunâ auges-<lb/>
                                cunt, descrescente decrescunt. Contrà verò Sapiens, pedisse-<lb/>
                                quus ille ac imitator Dei, quem hîc in Scemam producimus;<lb/>
                                hâc Deâ altior &amp; sublimior stat; utpote semetipso, &amp; ex se nas-<lb/>
                                centibus bonis contentus; hoc est ijs, quae casu non dantur,<lb/>
                                quale bonus est Virtus: Nam qui alia bona judicat venit in Fortu-<lb/>
                                nae potestatem, alieni arbitrij sit. Porrò in unoquoque Sapiente<lb/>
                                Quis Deus incertum est, habitat Deus.<lb/>
                                Ille dat consilia magnifica &amp; erecta, ille dat animum excellen-<lb/>
                                tem moderatum, omnia tanquam minora transeuntem, quic-<lb/>
                                quid timemus optamusque ridentem. Quem elegant issimè suis<lb/>
                                coloribus depinxit Horatius.<lb/>
                                Quisnam igitur liber? Sapiens, sibi qui imperiosus,<lb/>
                                Quem non pauperies, neque mors, neque vincula terrent,<lb/>
                                Responsare cupidinibus, contemnere honores<lb/>
                                Fortis, &amp; in seipso totus teres, atque totundus,<lb/>
                                Externi nequid valeat per laeve morari,<lb/>
                                In quem manca ruit semper Fortuna.<lb/>
                                O quàm magna quàm paucis? Examinemus &amp; caput Sapientiae<lb/>
                                in istis habebimus. Liberum itaque Sapientem esse sic pro me<lb/>
                                probat Cicero in Paradoxis. Quid est Libertas? potestas viven-<lb/>
                                di ut velis. Quis igitur vivit ut vult? qui recta sequitur, qui gau-<lb/>
                                det officio, cui vivendi via considerata atque provisa est, qui<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac018"/>
                                Legihus quidem non proter matum paret, sed eas sequitur at-<lb/>
                                que colit, quòd id salutare maximè esse judicet. Soli autem id<lb/>
                                contingit Sapienti, ut nihil faciat invitus, nihil dolens, nihil<lb/>
                                coactus. Consitendum itaque est nisi qui ita sit affectus esse li-<lb/>
                                berum neminem. Sibi imperat Sapiens, quia non attollitur pros-<lb/>
                                peris nec mergitur insoelicibus. Testis ille à Portico Sapiens,<lb/>
                                clamans altum &amp; intonans: Ego solus rex sum, solus dives: &amp; <lb/>
                                interim conspicitur ad alienas fores mussitans; <lb/>
                                Da tegmen Hipponacti, namque frigeo<lb/>
                                Totusque contremisco.<lb/>
                                Nec morti nec vinculis Sapientem cedere; videre est in inno-<lb/>
                                centissimo Socrate, cujus animum triginta Tyranni circumsis-<lb/>
                                tentes infringere non potuerunt. Quemadmodum enim nihil<lb/>
                                incommodi adfert nimbus in mare decidens, utque grando<lb/>
                                illisa tectis magno quidem fragore, verum nullà noxâ desul-<lb/>
                                tat, sic inanis ille terror mortis nihil in Sapientem potest. Ad<lb/>
                                omnem incursum invictus &amp; interritus est, non si paupertas,<lb/>
                                non siluctus, ignominia aut dolor impetus faciant, pedem re-<lb/>
                                feret, securus contrà illa ibit, plenus gaudio domestico. Verè<lb/>
                                Boëtius Lib. i Metro. iiii.<lb/>
                                Quisquis composito serenus aevo<lb/>
                                Fatum sub pedibus dedit superbum<lb/>
                                Fortunamque tuens utramque rectus<lb/>
                                Invictum potuit tenere vultum,<lb/>
                                Non illum rabies, minaeve ponti<lb/>
                                Versum sunditus exitantis aestum,<lb/>
                                Nec ruptis quoties vagus caminis<lb/>
                                Torquet sumisicos Vesevus ignes, <lb/>
                                Aut celsas soliti ferire turres<lb/>
                                Ardentis via fulminis movebit.<lb/>
                                Quid tantum miseri feros Tyrannos<lb/>
                                Mirantur sine viribus furentes?<lb/>
                                Nec speres aliquid, nec extimescas;<lb/>
                                Exarmaveris impotentis iram. <lb/>
                                En tibi duo rivuli ex turbidissimo Affectuum fonte deducti; <lb/>
                                nimirum Spes &amp; Timor, qui etiam in Sapientis animum non<lb/>
                                influunt, utpote in quo nil nisi tranquillitas, non secus ac status<lb/>
                                mundi super Lunam. <lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac019"/>
                                Perpetuum nullà temeratum nube serenum.<lb/>
                                Nam illa mundi pars superior &amp; ordinator, nec in nubem co-<lb/>
                                gitur, nec in tempestatem impellitur. Eodem modo sublimis<lb/>
                                ille animus, quietus semper &amp; in statione tranquillâ collocatus,<lb/>
                                modestus venerabilis &amp; compositus est. Venio ad Honores: <lb/>
                                quos quàm facile sit Sapienti contemnere testatus est Dioge-<lb/>
                                nes, qui maluit in dolio suo volutari quàm Alexander esse: Sci-<lb/>
                                vit scilicet; <lb/>
                                Regnum &amp; Diadema tutum<lb/>
                                solam deferre virtutem; <lb/>
                                Quam tamen invitam blandè vestigat, &amp; ultrò <lb/>
                                Ambit honos, docuit toties à rure profectus<lb/>
                                Lictor, &amp; in medijs Consul quaesitus aratris.<lb/>
                                Denique (quod fons est Emblematis) Sapientem esse totum ex<lb/>
                                se aptum. ex se pendentem, &amp; suprà Fortunam; paucis pro me<lb/>
                                docebit Epictetus: Sicut Iuppiter secum est atque agit, &amp; in se<lb/>
                                acquiescit, fruiturque cogitationibus se dignis: Sic &amp; Sapiens<lb/>
                                sibi ipse sufficit &amp; secum esse potest, fruiturque puriore illâ &amp;<lb/>
                                sublimiore meditatione; quà soelicitare ( secundum Senecam )<lb/>
                                nulla Deo est propior. Porrò cum vera magnanimitas atque li-<lb/>
                                bertas duabus potissimum rebus constet; in contemnendis cum<lb/>
                                prosperis tum adversis; quis hoc melius potest quàm Sapiens?<lb/>
                                qui totum Fortunae regnum despicit, &amp; animosé cum Horatio <lb/>
                                exclamat; Fortuman<lb/>
                                Laudo manentem, si celeres quatit<lb/>
                                Pennas; resigno quae dedit, &amp; meâ<lb/>
                                Virtute me involvo, probamque<lb/>
                                Pauperiem sine dote quaero.<lb/>
                                Habeamus aquam &amp; polentam, &amp; Iovi ipsi de soelicitate mo-<lb/>
                                veamus controversiam. Age nunc<lb/>
                                Saviat atque novos moveat Fortuna tumultus,<lb/>
                                Quantum hinc imminuet?<lb/>
                                O muros quos construendos in animi nostri sensibus monebat<lb/>
                                Antisthenes nullà vi expugnabiles. Quàm alta hîc ( sine quâ ni-<lb/>
                                hil dulce ) securitas? Quantus hîc tollendus risus, quantâ volup-<lb/>
                                tate implendus animus ex hâc sublimi, &amp; tutâ arce contem-<lb/>
                                plantium aliorum errores, suam autem quietem.<lb/>
                                Non quia vexari quemquam est jucunda voluptas.<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac020"/>
                                Sed quibus ipse malis careas quia cernere suave est.<lb/>
                                Hi planè juxtà Graecorum proverbium<lb/>
                                <foreign lang="el">ἀπὸ πύργου κρίνουσιν ἀχάιουσ</foreign>.<lb/>
                                Ipsi stantes in littore navigantis artem &amp; discrimen spectant<lb/>
                                otiosi. Exsurgamus, exurgamus &amp; nos aliquando ex hâc fece,<lb/>
                                ut evadamus in illud sublime &amp; excelsum, ubi tranquillitas nos<lb/>
                                manet, &amp; expulsis terroribus vera Libertas. Certè<lb/>
                                Nil dulcius est, benê quàm munita tenere<lb/>
                                Edita doctrinâ Sapientum templa serenâ,<lb/>
                                Despicere unde queas alios, passimaque videre<lb/>
                                Certare ingenio, contendere Nobilitate,<lb/>
                                Noctes atque dies niti praestante labore<lb/>
                                Ad summas emergere opes, rerumque potiri.</p>
                        
SEQ 4
PARENT embstma_965
HIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
TYPE emblem pictura
TIPE emblempictura
ANNOT Fortuna door wijze op rad gebonden (Overwinning op het lot)
NEXT embstma_965_emblem003
IIHIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
CAPTION_EN Fortuna is tied to her wheel by a wise man
SOURCE_FILE embstma_965.xml
LINK_FACSIMILE embstma_965_fac016
MOTTO_LA Sapientia supra fortunam
MOTTO <p>Sapiens suprà Fortunam</p>
                        
IC 31A2726
; 31D16
; 44G3121
; 52A51(+123)
; 54F12(+111)
; 54F12(+4)
; 54F121
; 54FF2(+4)
; 86(SAPIENTIA SUPRA FORTUNAM)
PREV embstma_965_emblem001
URL_IMAGE embstma_965_pic016.jpg
ID embstma_965_emblem002
MOTTO_LA_NORM Sapientia supra fortunam
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0