$
TEXT_EXPL_XML <p>Aspice latrinas, nitido quas lumine Titan<lb/>
                                Lustrat, &amp; in tenebris non latuisse sinit:<lb/>
                                Talis is est; quisquis, nullâ laudabilis arte,<lb/>
                                Patriciâ tantum nobilitate tumet.<lb/>
                            </p>
                        
; <p>COMMENTARIVS.<lb/>
                                VErissimè Marius apud Sallustium inquit; Quantò vita<lb/>
                                majorum praeclarior, tantò posterorum socordia flagi-<lb/>
                                tiosior est. Vt enim turpitudo objectu lucis insignior,<lb/>
                                atque conspectior fit: sic illa Parentum merita, &amp; splen-<lb/>
                                dor, degenerantium foliorum notas detegunt. Patet hoc in<lb/>
                                Scipionis Africani, Quinti Fabij Maximi Allobrogici, &amp; Marci<lb/>
                                Tullij<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac071"/>
                                Tullij Ciceronis; non Filijs, sed teterrimis portentis, &amp; (ut ille<lb/>
                                dicebat) benè natis asinis, quos heroum illorum Parentū facta,<lb/>
                                non illustraruntl sed prodiderunt, &amp; ridendos toti orbi propi-<lb/>
                                narunt, ita ut satius fuisset illos latuisse; quàm in tam clarâ luce<lb/>
                                à parentibys suis collocatos esse. Quia (ut Iuvenalis inquit)<lb/>
                                Omne animi vitium tantò conspectius in se<lb/>
                                Crimen habet, quantò major qui peccat habetur.<lb/>
                                Cicero in officijs; Si quis ab ineunte aetate habet causam cele-<lb/>
                                britatis, &amp; nominis, aut à patre acceptam, aut aliquo casu à For-<lb/>
                                tunâ; in hunc oculi omnium conjiciuntur, atque in eum, quid<lb/>
                                agat, quomodò vivat, inquiritur, &amp; tanquam in clarissimâ luce<lb/>
                                versetur; ita nullū potest esse illius obscurū dictum, aut factum.<lb/>
                                Et sic in maximâ Fortunâ minimū licentiae est. Scivit hoc Pinda-<lb/>
                                rus, quū aurea haec dicta, ad Hieronē Siciliae Regem proferret;<lb/>
                                Attamen (melior enim miseratione invidia)<lb/>
                                Ne omitte honesta; guberna<lb/>
                                Iusto clavo populam,<lb/>
                                Veracemque ad incudem<lb/>
                                Fabrica linguam,<lb/>
                                Si enim vel leve eruperit;<lb/>
                                Magnum feretur<lb/>
                                Abs te; multorum dispensator<lb/>
                                Es: multi testes utrisque fidi,<lb/>
                                Claudianus ad Honorium;<lb/>
                                Hoc te praetereà crebro sermone monebo,<lb/>
                                Vt te totius medio telluris in orbe<lb/>
                                Vivere cognoscas; cunctis tua gentibus esse<lb/>
                                Facta palam, nec posse dari regalibus unquam<lb/>
                                Secretum vitijs; nam lux altissima Fati<lb/>
                                Occultum nihil esse sinit, latebra asque per omnes<lb/>
                                Intrat, &amp; abstrusos explorat Fama recessus.<lb/>
                                Videant nunc Heroum Filij, in excelso aetatem agentes, quàm<lb/>
                                honorisica necessitas illis incumbat, insistēdi vestigijs majorum<lb/>
                                bene praecedentium. Videant quot oculis, immo potius quàm<lb/>
                                toti mundo fatisfaciendum sit; procul dubio quod vis animi<lb/>
                                non daret, conferet vis pudoris, &amp; ad ignaviam profligandam,<lb/>
                                quod propria virtus non valeret, valebit spectator. Apud<lb/>
                                Plautum ille sic ait; quamvis alio sensu;<lb/>
                                Eo Sum<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac072"/>
                                Eo sum genere natus, magna me facinora decet efficere,<lb/>
                                Quae post mihi clara, &amp; diu clueant.<lb/>
                                Ita statuamus; incitamenta nonis esse debere, &amp; faces, gesta<lb/>
                                nostrorum parentum; non desidiae tibicenes, &amp; (ut ille dicebat)<lb/>
                                velamenta nequitiae. Ne sancti eorum manes, nostro vitio, pro-<lb/>
                                brosum illud dictum audire cogantur;<lb/>
                                Fuêre quondam strennui Milesij.<lb/>
                                Bene monet Lysiteles apud Comicum;<lb/>
                                Itane tandem Majores famam tibi tradiderunt tui,<lb/>
                                Vt, virtute eorum anteparta, per flagitium perderes?<lb/>
                                Atque honori posterorum tuorum ut vindex fieres?<lb/>
                                Tibi Paterque Avosque facilem fecit, &amp; planam viam<lb/>
                                Ad quaerendum honorem, tu fecisti ut difficilis foret,<lb/>
                                Cul pâ maximè &amp; desidiâ, tuisque stultis moribus,<lb/>
                                Praeoptavisti amorem tuum ut virtuti praeponeres,<lb/>
                                Nunc te hoc pacto credis posse obtegere errata:<lb/>
                                Cape sis Virtutem animo, &amp; corde expelle desidiam,<lb/>
                                In foro operam amicis da, haud in lecto amicae, ut solitus es;<lb/>
                                Si istuc, ut conare, facis indicium, tuum incendes genus,<lb/>
                                Tim igitur tibi aqua erit Cupido, genus quî restinguas tuum,<lb/>
                                Ne scintillam quidem relinques, genus quî congliscat tuum,<lb/>
                                Is est honos homini pudico; meminisse officium suum.<lb/>
                                Reperatum urbi praesectum, Rex Athalaricus, quondam ita<lb/>
                                hortatus fuit; Redde laudes posteris tuis, quas tu à majoribus<lb/>
                                accepisti. At, proh inversi mores, quotusquisque est, qui id co-<lb/>
                                gitet? Partae quisque gloriae potius securè indormit, quàm de<lb/>
                                amplisicandâ laboret. Hinc Nobiles multos videmus, &amp; pau-<lb/>
                                cos, multi cinguli jus habent; pauci meritum. Satis beatos, satis<lb/>
                                illustres sese existimant, virtute patrum, non secus ac si fama eo-<lb/>
                                rum legari posset, &amp; non quaeri debeat. Hi sunt, qui alios, om-<lb/>
                                nia incrementa sua sibi debentes, prae se contemnunt: quos ap=<lb/>
                                positè hoc heroico dicto percutiemus: Meum genus à me in-<lb/>
                                cipit, tumm in te desinit. Olim Anacharsis, exprobranti sibi Atti-<lb/>
                                co cuidam, quòd Scytha esset; respondit; Mihi quidem probro<lb/>
                                est patria mea, sed tu patriae tuae. Bradeae etiam, jactanti apud po-<lb/>
                                pulum nobilitatem suam; in calceis eam tantum habere fuit ex-<lb/>
                                probratum. Antigonus; quum quidam fortissimi patris igna-<lb/>
                                vissimus filius, stipendia patris rogaret; Ego, inquit, adolescens<lb/>
                                propter<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac073"/>
                                propter cujusque fortitudinem, non propter paternam, stipen-<lb/>
                                dia numero. Et certè, quum in omni laude, vel existimatione;<lb/>
                                illa propriè excutienda sint, quae cujusque sunt; &amp; quum mag-<lb/>
                                nos homines non Fortunâ; sed virtute metiri debeamus; quis<lb/>
                                tam perversi animi ut Catonem Vatinio praeferre dubitet? Quis<lb/>
                                fortem illum Iphicratem, &amp; magnum bellatorem, cui nobiles<lb/>
                                non erant avi, nec fulgidum titulis genus, sed clara virtus; Har-<lb/>
                                modio non praeferat? Iuvenalis ita sensit;<lb/>
                                Malo pater tibi sit Thersites, dummodò tu sis<lb/>
                                AEacidae similis, Vulcaniaque arma capessas;<lb/>
                                Quàm te Thersitae similem producat Achilles.<lb/>
                                Idem in eâdem Satyrâ;<lb/>
                                Haec satis ad Iuvenem, quem nobis fama superbum<lb/>
                                Tradit, &amp; elatum, plenumque Nerone propinquo:<lb/>
                                -Sed te censeri laude tuorum<lb/>
                                Poutice noluerim; sic ut nihil ipse futurae<lb/>
                                Laudis agas; Miserum est alienae incumbere Famae.<lb/>
                                Plutarchus; [greek], quis patrem lau-<lb/>
                                dabit, nisi infoelices filij? Vt itaque finiam, &amp; ad alia me confe-<lb/>
                                ram; hoc à Velleio Paterculo, tanquam ex Apollinis tripode<lb/>
                                accipe; Optimus quisque nobilissimus, &amp; in cujuscunque ani-<lb/>
                                mo virtus inest, ei plurimum est tribuendum;<lb/>
                                Virtute decet, non sanguine niti.<lb/>
                                Et, non si magnus eris, bonus eris, sed magnus si bonus. Nemo<lb/>
                                igitur desperet; Bona enim Mens omnibus patet, omnes hâc su-<lb/>
                                mus nobiles, &amp;<lb/>
                                Nullus degener exstat,<lb/>
                                Ni vitijs pejora fovens,<lb/>
                                Proprium deserat ortum.<lb/>
                                Quia auté Sallustij Marium, in principio hujus commentarij,<lb/>
                                citare coepi; non potui non, totam ejus orationem, in quâ vera<lb/>
                                Nobilitatis origo deducitur; hîc addere. Tu Lector lege, &amp; <lb/>
                                intellege.<lb/>
                                Scio, ego, Quirites, plerosque non îsdem artibus imperium à vobis petere,<lb/>
                                &amp;, postquàm adepti sunt, gerere: primò industrios, supplices, modicos esse,<lb/>
                                dein per ignaviam &amp; superbiam aetatem agere. sed mihi contrà videtur:<lb/>
                                nam, quo pluris est Resp. quàm consulatus, aut praetura, eò majore cura ad-<lb/>
                                ministrari,<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac074"/>
                                ministrari, quàm haec peti debere. neque me fallit, quantum cum maximo<lb/>
                                beneficio vestro negotij sustineam. bellum parare, simu; &amp; aerario parcere;<lb/>
                                cogere ad militiam eos, quos nolis offendere; domi, forisque, omnia curare; &amp;<lb/>
                                ea agere inter invidos, occusantes, factiosos; opinione, Quirites, asperius est.<lb/>
                                Adhoc, alij si deliquêre, vetus nobilitas, ,majorum facta fortia, cognatorum<lb/>
                                &amp; affinium opes, clientelae multae, omnia haec praesidio adsunt. mihi spes om-<lb/>
                                nes in memet sitae: quas necesse est &amp; innocentiâ, &amp; virtute tutari: nam alia<lb/>
                                infirma sunt. Et illud intellego, Quirites, omnium ora in me conversa esse;<lb/>
                                aequos bonosque favere: quippe benefacta mea Reip. procedunt: nobilitate<lb/>
                                locum invadendi quaerere. quò mihi acrius adnitendum est, uti neque vos ca-<lb/>
                                piamini, &amp; illi frustrà sint. ita ad hoc aetatis à pueritiâ fui, ut omnes labores,<lb/>
                                pericula consueta habeam. quae ante vestra beneficia gratuitò faciebam, ea<lb/>
                                uti, acceptâ mercede, deseram, non est consilium, Quirites. Illis difficile est<lb/>
                                in potestatibus temperare, qui per ambitionem sese probos simulavere: mihi,<lb/>
                                qui omnem aetatem in optimis artibus egi, benè facere jam ex consuetudine<lb/>
                                in naturam vertit. Bellum me gerere cum Iugurtbâ jussistis: quam rem nobi-<lb/>
                                litas aegerrimè tulit. quaeso, reputate cum animis vestris, num id mutari melius<lb/>
                                sit, si quam ex illo globo nobilitatis ad hoc aut aliud tale munus mittatis, ho-<lb/>
                                minem veteris prosapiae, ac multarum imaginum, &amp; nullius stipendij; scilicet<lb/>
                                uti tantâ in re ignarus omnium trepidet, festinet, sumat aliquem ex populo<lb/>
                                monitorem officij sui, ita plerumque evenit, uti, quem vos imperare jussistis, is<lb/>
                                sibi imperatorem alium quaerat. At ego scio, Quirites, qui, postquàm Consu-<lb/>
                                les facti sunt, acta majorum, &amp; Graecorum militaria praecepta legere coepe-<lb/>
                                rint, homines praeposteri. nam gerere, quàm fieri, tempore posterius, re atque<lb/>
                                usu prius est. Comparate nunc, Quirites, cum illorum superbiâ me hominem<lb/>
                                novum. Quae illi audire &amp; legere solent, eorum partem vidi, alia egomet ges-<lb/>
                                si. quae illi literis, ea ego militando didici. nunc vos existimate, dicta an<lb/>
                                facta pluris sint. Contemnunt novitatem meam, ego illorum ignaviam. mihi<lb/>
                                fortuna, illis probra objectantur. quanquam ego naturam unam, &amp; commu-<lb/>
                                nem omnibus existumo, sed fortissimum quemque generosissimum esse. ac si<lb/>
                                jam ex patribus Albini, ac Bestiae quaeri posset, mène, an illos ex se gigni ma-<lb/>
                                luerint: quid responsuros creditis, nisi, sese liberos quàm optimos voluisse?<lb/>
                                Quod si jure despiciunt me; faciant idem majoribus suis; quibus, uti mihi, ex<lb/>
                                virtute nobilitas coepit. invident honori meo: ergo invideant labori, inno-<lb/>
                                centiae, periculis etiam meis, quoniam per haec illum cepi. verùm homines<lb/>
                                corrupti superbiâ, ita aetatem agunt, quasi honores vestros contemnant: ita<lb/>
                                hos petunt, quasi honestè vixerint. ne illi falsi sunt, qui diversissumas res<lb/>
                                pariter exspectant, ignaviae voluptatem, &amp; praemia virtutis. Atque etiam,<lb/>
                                cùm<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac075"/>
                                cùm apud vos, aut in Senatu verba faciunt, majores suos extollunt; eorum<lb/>
                                fortia facta memorando clariores sese putant: quod contrà est. nam, quan-<lb/>
                                tò vita illorum praeclarior, tantò horum socordia flagitiosior. &amp; profecto<lb/>
                                ita se res habet. majorum gloria posteris lumen est, neque bona eorum, ne-<lb/>
                                que mala in occulto patitur. Hujusce rei ego inopiam patior, Quirites; ve-<lb/>
                                rùm, id quod multò praeclarius est, meamet facta mihi dicere licet. nunc vi-<lb/>
                                dete quàm iniqui sint. quod ex alienâ virtute sibi arrogant, id mihi ex<lb/>
                                meâ non concedunt. scilicet quia imagines non habeo, &amp; quia mihi nova no-<lb/>
                                bilitas est. quam certè peperisse melius est, quàm acceptam corrupisse. Equi-<lb/>
                                dem ego non ignoro, si jam mihi respondere velint, abundè illis facundam,<lb/>
                                &amp; compositam orationem fore. sed in maxumo vestro beneficio, cùm omni-<lb/>
                                bus locis me, vosque, maledictis lacerent, non placuit reticere: ne quis mo-<lb/>
                                destiam in conscientiam duceret. nam me quidem, ex animi sententiâ, nulla<lb/>
                                oratio laedere potest. quippe vera, necesse est benè praedicet: falsam vita,<lb/>
                                moresque mei superant. sed quoniam negotium imposuistis: etiam atque etiam re-<lb/>
                                putate, num id poenitendum sit. Non possum, fidei causs'd, imagines, nequi<lb/>
                                triumphos, aut consulatus majorum meorum ostentare: at, si res postulet,<lb/>
                                hastas, vexillum, phaleras, alia dona nobilitas, non hereditate relicta, ut illa<lb/>
                                illis, sed quae ego plurimis meis laboribus &amp; periculis quaesivi. Non sunt com-<lb/>
                                posita verba mea: parum id facio. ipsa se virtus satis ostendit: illis artificio<lb/>
                                opus est, ut turpia facta oratione tegant. neque litteras Graecas didici. pa-<lb/>
                                rum placebat eas discere, quippe quae ad virtutem doctoribus nihil profue-<lb/>
                                runt. at illa multò optuma reip. doctus sum, hostes ferire, praesidia agitare,<lb/>
                                nihil metuere, nisi turpem famam: Hiemen &amp; aestatem juxtà pati, humi<lb/>
                                requiescere; eodem tempore inopiam &amp; laborem tolerare. his ego praeceptis<lb/>
                                milites hortabor: neque illos arcte colam, me opulenter; neque gloriam meam<lb/>
                                laborem illorum faciam; hoc est utile, hoc civile imperium, namque, cum<lb/>
                                tute per mollitiem agas, exercitum supplicio cogere, hoc est, dominum, non<lb/>
                                imperatorem esse. haec, atque talia majores vestri faciundo, seque remque publi-<lb/>
                                cam celebravêre. quîs nobilitas freta, ipsa dissimilis moribus, nos illorum<lb/>
                                emulos contemnit; &amp; omnes honores non ex merito, sed quasi debitos à vo-<lb/>
                                bis repetit. caeterùm homines superbissimi procul errant. Majores eorum om-<lb/>
                                nia, quae licebat, reliquêre, divitias, imagines, memoriam sui praeclaram:<lb/>
                                virtutem non reliquere, neque poterant: ea sola neque datur dono, neque ac-<lb/>
                                cipitur. Sordidum me, &amp; incultis moribus ajunt, quia parum scitè convivium<lb/>
                                exorno, neque histrionem ullum, nequi pluris pretij cocum, quàm villicum<lb/>
                                habeo,<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac076"/>
                                habeo, quae mihi lubet confiteri Quirites. nam &amp; ex parente meo, &amp; ex alijd<lb/>
                                sanctis viris ita accepi, munditias mulieribus, viris laborem convenire, om-<lb/>
                                nibusque, bonis oportere plus gloriae, quàm divitiarum esse. Quin ergo, quod<lb/>
                                juvat, quod carum aestimant, id semper faciant: ament, potent : ubi adoles-<lb/>
                                centiam habuêre, ibi senectutem agant, in convivijs, dediti ventri, &amp; turpis-<lb/>
                                simae parti corporis: sudorem, pulverem, &amp; alia talia relinquant nobis, qui-<lb/>
                                bus ea epulis jucundiora sunt.<lb/>
                            </p>
                        
SEQ 22
PARENT embstma_965
HIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
TYPE emblem pictura
TIPE emblempictura
ANNOT Licht schijnt op boomtak
NEXT embstma_965_emblem021
IIHIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
CAPTION_EN caption will go here
SOURCE_FILE embstma_965.xml
LINK_FACSIMILE embstma_965_fac070
MOTTO_LA In degeneres magnorum patrum filius
MOTTO <p>In degeneres magnorum patrum filios.</p>
                        
IC 22C11
; 25G3(+21 +22)
; 25I12
; 41A16
; 86(IN DEGENERES MAGNORUM PATRUM FILIUS)
PREV embstma_965_emblem019
URL_IMAGE embstma_965_pic070.jpg
ID embstma_965_emblem020
MOTTO_LA_NORM In degeneres magnorum patrum filius
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0