$ TEXT_EXPL_XML
Quò se quadrigis altius tollit suis,
Diale lumen Cynthij;
Hòc & vagantum de suis rotis jacit
Vmbras minores corporum.
Benè praeparatum pectus, & prudentiae
Succis recoctum; quò magis
Fortuna vultu lubrico favet, catè
Hòc se gerit submissius.
HOc Emblemate proponitur veri Sapientis animus;
qui, quemadmodum Sol, dum in meditullio coeli con-
fistit, exiguas jacit tenebras; ita etiam, quò altius eum
Fortuna evexit, hòc magis se reprimit, sciens omnium
extrinsecus advenientium bonorum lubricam, & incertam esse
possessionem, saepèque Dominum suum mutantem. Cautus gu-
bernator in tranquillitate tempestatem, in tempestate tranquil-
litatem exspectat; hunc etiam imitatur Sapiens, qui
Rebus angustis animosus, atque
Fortis apparet, sapienter idem
Contrahit vento nimium secundo
Turgida vela.
Contrà insolentes illi, &, dulci Forunâ ebrij, cum Pindarico
illo Tantalo [greek], id est, magnam foe-
licitatem concoquere non possunt. Et ut quivis non facile mul-
tum vini fert; sic hi non abundantem Fortunam. Quicquid leve
est in animo; secundâ se aurâ sustollit. Statuunt cū Plautino illo
Secundas Fortunas decere superbias.
Talem animum sic perstrinxit Archidamus Agesilai filius, qui
cum, post conflictum apud Cheronaeam habitum, litteras à
Philippo Macedonū Rege acerbius scriptas accepisset, Respon-
dit; Si metieris umbram tuam, haud quamquam reperies illam
factam majorem, quàm erat ante victoriam. Sapiens longè ali-
ordinato est animo, altè sibi hoc Terentij imprimens,
Ah Demea, hoc tu facito, ut tecum animo cogites;
Quàm vos facillimè agitis, quum estis maximè
Potentes, dites, fortunati, nobiles,
Tum maximè vos aequo animo aequa noscere
Oportet, si vos vultis perhiberi probos.
Etenim habet has vices conditio mortalium, ut adversa ex se-
cundis, secunda ex adversis nascntur: Si quis laetioris Fortunae
radius affulget, ecce minatis & novercantis simul umbra ad-
est, & vestigia premit, aut excipit,
Ita Dijs placitum, voluptati ut Moeror comes consequatur,
Quin incommodi plus, malique illicò adsit, boni si quid obtigit.
Quid
Fortunam foelicia regna evertentem? Hinc plerosque veterum
Sapientum, memoriae proditum est exoptasse, ut inter secundos
prosperosque successus, nonnihil adversi sibi eveniret. Quod
nequaquam ratione caruit: tum ne elato nimis animo pella-
cissimi monstri Fortunae mole corruerent; tum quòd ita ju-
dicarent éjus vitae, cujus tractus nullam habuisset offensionem,
miserrimum exitum aliquando esse reservatum. Cujus rei Ho-
merum quoque testem habemus, qui eo in coeli limine, unde
animas nostras ad decurrendum aetatis hujus spatium dimitti
putavit, duas constituit urnas: alteram bonis omnibus refer-
tam, alteram malis: Quae pro beneplacito mixta, Iuppiter distri-
buit, cuincunque Bonoque maloque. Et Chilon dicere solebat,
Deum [greek] , id est , erecta deji-
cere, dejecta erigere. Hodie magnus es, cras alius, aut nullus.
Iugurtham in carcere, Perseum in custodiâ obijsse scimus. Quae
denique potentia est, cui non parata sit ruina, proculcatio, do-
minus, & carnifex? Nec magnis ista intervallis divisa, horae mo-
mentum interest inter solium, & aliena genua. Locuples es?
nunquid ditior Pompeio? cui cum Cajus vetus cognatus, novus
hospes, aperuisset Caesaris domum, ut suam clauderet, defuit pa-
nis & aqua, quū tot flumina possideret in suo orientia, in suo ca-
dentia, mendicavit stillicidia; fame ac siti perijt in palatio cog-
nati, dum illi haeres publicum funus esurienti locat. Honoribus
summis functus es? nunquid aut tam magnis aut tam insperatis
quàm Seianus? Quo die illum Senatus deduxerat, populus in
frusta divisit: in quam quicquid congeri poterat Dij homines-
que contulerant, ex eo nihil superfuit, quod Carnifex traheret.
Rex es? non ad Craesum te mittam, qui rogum suum & accendi
& extingui vidit; factus non regno tantum, sed etiam morti suae
superstes. Ptolomaeum Africcae regem, Armeniae Mitridatem, in-
ter Caianas custodias vidimus, alter in exsilium missus est, alter
ut meliori fide mitteretur optabat. In tantâ rerum sursum ac
deorsum euntium versatione, si non quicquid fieri potest, pro
futuro habes; das in te vires rebus adversis, quas infregit quis-
quis prior vidit. Idcircò
Desinat elatis quisquam confidere rebus,
Instabilesque Deos ac lubrica Numina discat.
Illa
Cujus se toties submisit ad oscula supplex
Nobilitas, inhumata diu, miseroque revulsa
Corpore, feralem quaestum post fata poposcit.
Aspiciat, ne quis nimium sublata secundis
Colla gerat, trivijs calcandus spargitur ecce,
Qui sibi Pyramidas, qui non cedentia templis
Ornatura suos exstruxit culmina manes.
Et qui Sydonio velari credidit ostro,
Nudus pascit aves: jacet en, qui possidet orbem,
Exiguae telluris inops, & pulvere raro
Per partes tegitur, nusquam, totiesque sepultus.
Sapiens, quò foelicior; eò modestior.
IC 24A ; 25I6 ; 31A28 ; 54A43(+4) ; 54F12(+4) ; 86(SAPIENS, QUO FOELICIOR; EO MODESTIOR) PREV embstma_965_emblem022 URL_IMAGE embstma_965_pic082.jpg ID embstma_965_emblem023 MOTTO_LA_NORM Sapiens, quo foelicior; eo modestior CHILDREN CHILDREN_SQRT 0