$
TEXT_EXPL_XML <p>Sponte suâ unigenum fert tantum Arbuscula fructum;<lb/>
                                Ast eadem varios insitione parit:<lb/>
                                Naturam quicunque rudem non excolit, ille<lb/>
                                Semper idem est; cultu fit sibi dissimilis.<lb/>
                            </p>
                        
; <p>COMMENTARIVS.<lb/>
                                CVM tota ratio foelicitatis humanae, his tribus potissi-<lb/>
                                mum rebus constet; Naturâ, Ratione, &amp; Exercitatione:<lb/>
                                &amp; Natura sit docilitas ac propensio nobis insita, ad res<lb/>
                                honestas; Ratio, doctrina quae monitis constat &amp; prae-<lb/>
                                ceptis; Exercitatio, usus ejus habitus, quam Natura, sive Deus<lb/>
                                nobis insevit; vehementer mediussidius mihi errare videntur;<lb/>
                                qui<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac087"/>
                                qui satis esse putant nasci, coecamque naturam in tenebris suis<lb/>
                                marcere, &amp; torpere sinunt. Vt enim fructus aut unius tantum<lb/>
                                generis, aut utplurimum insipidos gignit arbor, citrà curam in-<lb/>
                                sitionis; ut agri non solum nullas fruges, sed tribulos, carduos<lb/>
                                &amp; lolium producunt, si non excolantur, exculti verò innume-<lb/>
                                ra &amp; varij generis frumenta pariunt: sic homo, nisi Naturam,<lb/>
                                nobile illid Dei depositum, doctrinâ excolat, tanquam rudis<lb/>
                                Massa, &amp; cui nulla forma est inducta, in hoc mundi thetro ver-<lb/>
                                satur; secus in se uno omnia habet, nullaque est disciplina quam<lb/>
                                non apprehendat, si praeceptionibus, &amp; exercitatione instite-<lb/>
                                semenque virtutum, quod doctrinâ suscitatur, non secus ac <lb/>
                                scintilla, levi flatu adjuta, ignem suum explicat. Testatur id<lb/>
                                Boëtius,<lb/>
                                Intus est hominum vigor<lb/>
                                Arce conditus abditâ.<lb/>
                                Et alio loco idem,<lb/>
                                Haeret profectò semen introsum Veri<lb/>
                                Quod excitatur ventilante doctrinâ,<lb/>
                                Nam cur rogati sponte recta censetis<lb/>
                                Ni mersus alto viveret fomes corde?<lb/>
                                Et si Platonis Musa personat verum,<lb/>
                                Quod quisque discit, immemor recordatur.<lb/>
                                Libet hîc addere elegantissimos magni illius Scaligeri versus;<lb/>
                                Istos animi igniculos, seminaria ista,<lb/>
                                Queis sevit agros ingeni, beata rerum<lb/>
                                Natura parens, studijs augescere par est,<lb/>
                                Aut splendor abit perditus aerugnie tetrâ.<lb/>
                                Indigni certè tantis Dei muneribus qui haec negligunt &amp; pu-<lb/>
                                trescere sinunt, quum alioqui, si bonus cultor ea excepisset, si-<lb/>
                                milia origini suae divinae prodijssent, &amp; paria his, ex quibus or-<lb/>
                                ta sunt, excrevissent. nunc, quia colonum negligentem sortita<lb/>
                                sunt, necantur, &amp; purgamenta pro frugibus pariunt. Apuleius<lb/>
                                asserit hominem nec perfecte bonum, nec malum nasci, sed<lb/>
                                utriusque semina ei à naturâ indita, quae institutione in hanc,<lb/>
                                vel illam partem emicant. Vide quantum valeat ille cultus, cui<lb/>
                                (quod Demosthenes de Pronunciatione dicebat) prima, secun-<lb/>
                                da, &amp; tertia debentur. Quamvis autem Natura quosdam à se<lb/>
                                impetus<lb/>
                                <pb n="embstma_965_fac088"/>
                                impetus sumat; excolendo tamen perficienda est. Dicet hoc<lb/>
                                Romanae fidicen Lyrae;<lb/>
                                Doctrina sed vim promovet insitam,<lb/>
                                Rectique cultus pectora roborant.<lb/>
                                Animavertit &amp; hoc Vegetius in Militari suâ doctrinâ, dum<lb/>
                                ait; Paucos viros fortes natura procreat, bonâ institutione plu-<lb/>
                                res reddet industria. Haec est, quae Elephantem faciat sunambu-<lb/>
                                lum, morionem Asinum. Et ad quid non fingat hominem, ani-<lb/>
                                mal omnis Disciplinae capax? Vincamus itaque, aut saltem ad-<lb/>
                                juvemus, Naturam diligentiâ, excludamus torporis somnium.<lb/>
                                Rationis<lb/>
                            </p>
                        
SEQ 26
PARENT embstma_965
HIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
TYPE emblem pictura
TIPE emblempictura
ANNOT Ent wordt op boom geplaatst (Veredeling van talent)
NEXT embstma_965_emblem025
IIHIM GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
CAPTION_EN A man grafting a tree in a landscape; a spade on the ground
SOURCE_FILE embstma_965.xml
LINK_FACSIMILE embstma_965_fac086
MOTTO_LA Ars naturam iuvat
MOTTO <p>Ars naturam juvat.</p>
                        
IC 41A68
; 47I134
; 52A13(+4)
; 54F13(+4)
; 86(ARS NATURAM IUVAT)
PREV embstma_965_emblem023
URL_IMAGE embstma_965_pic086.jpg
ID embstma_965_emblem024
MOTTO_LA_NORM Ars naturam iuvat
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0