$ TEXT_EXPL_XML
Miser Tyrannus, cujus ensis imminet
Dependulus cervicibus;
Medijs in undis aret, & plumae leves
Non elaborant somnulum.
Mentis tumultus submovere turbidos,
Non gaza, nec lictor valet.
COMMENTARIVS.
DIonysius Tyrannus, olim aliquo admirante foelicitatem
regiam, & copias, opes, majestatem illius dominatus
praedicante: aureum lectum sterni curavit, & in eo
hominem
que coelato, tum ad mensam eximiâ formâ pueros delectos jus-
sit consistere, adearant unguenta, coronae, incendebantur odo-
res, mensae conquisitissimis epulis instruebantur: Fortunatus
sibi Damocles videbatur. In hoc medio apparatu fulgentem
gladium è lacunari, setâ enquinâ appensum, demitti jussit, ut im-
penderet illius beati cervicibus. Ille nec pulchros illos admi-
nistratores adspiciebat, nec plenum artis agentū, nec manum
porrigebat in mensan: jam ipsae defluebant coronae; denique
exoravit Tyrannum, ut abire liceret, quòd jam beatus nollet
esse. De quo sic Persius,
Et magis auratis pendens laquearibus ensis
Purpureas subter cervices terruit:
Et Horat.
Districtus ensis cui super inpiâ
Cervice pendet, non Siculae dapes
Dulcum elaborabunt soporem,
Non avium citharaeque cantus
Somnum reducent, somnus agrestium
Lenis virorum.
Hoc pacto docuit Tyrannus quàm misera, quàmque omnibus
periculis exposita sit Tyrannorum vita; quorum si mentes )ut 6, Annal,
Tacitus inquit) recludantur, possent aspici laniatus & ictus; si
quidem ad omnes suspiciones pavidi sunt, ut qui
Muniti gladijs vivunt septique venenis.
Hanc ob rem suibus esse Tyrannos AElianus scribit, quas
si quis tetigerit, protinus clamare incipiunt, morté scilicet som-
niantes, cum nec vellera habeant, nec lac, nec aliud quicquam
praeter carnes: Sic Tyranni omnia metuunt, scientes, quòd, sicuti
sues, ita & ipsi omnibus vitam debeant. Dicebat ille,, neminem
tantae futurum dementiae, qui diadema humi projectum, tolle0
ret, si sciret quantum curarum agmen secum traheret. Asserit
hoc Seneca Trag.
O Regnorum magnis fallax
Fortuna bonis; in praecipiti
Dubioque nimis excelsa loco.
Nunquam placidam Sceptia quietem
Certumve sui tenuère diem,
Alia
Vexatque animos animos nova tempestas
Non sic Lybicis Syrtibus aequor
Furit Alternos volvere fluctus;
Vt praecipites Regum casus
Fortuna rotat. Metui cupiunt
Metuique timent. Non nox illis
Alma recessus praebet tutos,
Non curarum somnus domitor
Pectora solvit.
Et idem in Oedipo,
Quisquamme regno gaudet? O fallax bonum,
Quantum malorum fronte quàm blandà tegis?
Vt alta ventos semper Fortunae subjacent.
At dicat aliquis; Pulchrum est monstrari, & dicier hic est, stipa-
ri servis, vehi aureâ lectiâ, gentibus denique omnibus Fortu-
nam dare: O miser, nescis quantum illa bona, per omnes terras
fulgentias, sudoris habenti exprimant, quantum onccultarum sol-
licitudinum tegant. Bonus Rex (ut dicebat ille) servus publicus
est. Cumque omnium occupatio sit misera, Regum tamen est
miserrima, utpote qui non modò suis occupationibus labo-
rant, sed ad alienam quoque servitutem excubant. Stipantur à
servis, hominibus ut plurimum infidis, qui, quia eos timent,
etiam oderunt:
Tu quicunque es qui sceptra tenes,
Licet omne tuâ vulgus in aulâ
Centum pariter limina pulset,
Cum tot populis stipatus eas,
In tot populis vix una fides.
Meritoria falutatio eis adfertur à clientibus, purpurae cultori-
bus, muscis unctum comitantibus, siccum Regem destituenti-
bus Accendunt eos fallaces parasiti, qui (ut Plautus ait) illos intrà
dentes conclusos gerunt. Timentur à subditis, sed hos intereà
etiatiment. Ita enim natura constituit; ut quicquid alieno me-
tu magnum est, à suo non vacet. Quae autem est haec potestas,
quae sollicitudinum morsus, formidinumque aculeos vitare ne-
quit? Vellet Rex securus vivere; sed nequit. An verò potentem
censes.
latus cingit? qui, quos terret, plus ipse timet? qui ut potens esse
videatur, in servientium manu situs est? Haec regnantium pluri-
mi adverterunt, inter quos Alexander, qui eximius Monarcha
ad Diogenem, doliarem vitam agentem, ita dixisse fertut, Nisi
Alexander essem, Diogenes esse vellem:
Sensit Alexander testâ cum vidit in illâ
Magnum habitatorem, quantò foelicior hic qui
Nil cuperet, quàm qui totum sibi posceret orbem.
Vidit & hoc Tiberius, cùm diceret, experiendo se didicisse,
quàm arduum, quàmque Fortunae subjectum esset regendi
onus. Divus Augustus, cui Dij plura, quàm ulli praestiterunt,
non desijt quietem sibi precari, vacationem à Repub. petere.
Omnis ejus sermo ad hoc semper revolutus est, ut sibi speraret
otium. Quod illi, tam eximia res, visum fuit, ut, quia usu non
poterat, cogitatione praesumeret.
O vitae tuta facultas
Pauperis, angustique laris, O munera nondum
Intellecta Deûm.
In miserrimam Tyrannorum vitam
IC 25I14 ; 41CC4 ; 44B1 ; 44B1190 ; 44B12721 ; 44B152 ; 56BB22(+4) ; 86(IN MISERRIMAN TYRANNORUM VITAM) ; 98B(DAMOCLES)5 PREV embstma_965_emblem025 URL_IMAGE embstma_965_pic092.jpg ID embstma_965_emblem026 MOTTO_LA_NORM In miserriman tyrannorum vitam CHILDREN CHILDREN_SQRT 0