$ TEXT_EXPL_XML

6. De Vier-voetige Dieren, de Haasen, ende de Leew. Alle de vier-voetige Dieren, hebbende ondervonden de meenigvuldige ongemakken, die sy, in't wilde leevende, elkanderen aandeden, vonden goed eene Re- publik te formeeren, ofte op te regten. Waar toe sy in- stelden, tot Wetgeevers ende uitleggers der duistere wet- ten, de wijse ende vroome Haasen, alsoo die veele lan- den hadden deurreist; ende, door hunne naarstigheid ook in de kennisse der taalen, veele ervaarendheid had- den bekoomen: Ende stelden die Dieren wijders tot Uit- voerders der wel voorgestelde Wetten, de sterke ende man- haftige Leewen: meenende dat sy haare Republiek seer wel besteld hadden. Maar doen nu deese Leewen saagen, dat de vergaadering der gesaamtlijke viervoetige Dieren, die alleen door den grooten getaale der by een gekoome- ne ofte te koomene Leeden magtig was de Leewen oover begaane misdaaden te straffen, gescheiden was; naamen sy voor te beletten, dat die Dieren in haare groote Ver- gaaderinge noit weeder by een quaamen, ende onder schijn van de Wetten die de Haasen gesteld hadden, uit te voeren, soo doodeden sy voortaan alle de makke bee- sten, wanneer sy volgens haaren aart by een schoolden, ende deeden sulks veel gemakkelijker als van te vooren; Haar nu dien waarschijnlijken lak opleggende, dat sy als Oproerigen by een wilden troppen, om de eenmaal wel- gestelde Regeering te verstooren, daar sy in teegendeel sig nu op de kragt ende op de billikheid der Wetten ver- lieten; ende onnooselik by een quaamen ten geenen an= deren einde, dan om onnooselik haaren kost te souken, Derhalven soo bestraften de Haasen deese Tyrannige Lee- wen, haar vermaanende ende aanwijsende, dat men in eene welgestelde Republijke der bescheidenheid in agtinge be- hoorde genoomen te werden van Regteren, die ten gee- nen anderen einde ingesteld waarend, dan om het onder- ling geweld aller Ingeseetenen door straffen te beletten, sonder selfs sulken geweld ende wreedheden onder schijn van de Wetten voor te staan, anderen aan te doen, ofte te gebruiken. Maar de Leewen seer misnoegd werdende, dat die ongewaapende Haasen derfden onderstaan, om self aan soo sterk getanden ende geklaudden de wet voor te schrijven, ende die te berispen; spraaken afsondelik met alle de andere verslindende beesten in volgender wijse: ,,Om dat deese waanwijse Haasen met hunne stompte ton- ,,gen, ende klaaw-loose pooten, niet verseld dan met swak- ,,ke tanden ende naagelen, ons hebben derven voorschrij- ,,ven Wetten, ende daar en booven ons berispende, ons ,,soo diep in onse eere raaken; Soo moeten wy deese ge- ,,leegendheid gebruiken, om haar te leeren,, dat sy alles ,,aan ons sullen moeten oovergeeven, sonder ons voortaan ,,iets te weigeren, ende dunkt ons, dat wy aanstonds den ,,Haasen behoorden aan te seggen, dat wy van meeninge ,,zijn, de Wetten naar ons eigen goeddunken uit te leggen ,,ende uit te voeren. Het welk door alle die verslindende Beesten toegestemd zijnde, soo wierd dat ook op staande voet aldus den Haasen aangesegt, wele sig genoodsaakt vonden te veinsen, het selven voor der Republijke seer dienstig ende goed te keuren: also die Haasten terstond wel gewaar wierden, wat een verschil daar was tusschen hun- ne weerloose mond ende kleene naagelen, ende der Lee- wen felle tanden ende klaauwen: waarom sy, soo draa als sy dit dreigement vernaamen, stil sweegen, of spraa- ken soo als het de Leewen geerne hoorden, op dat sy haar leeven behouden, ende nog eenigen tijd de Naam van wetgeevers te zijn, draagen souden moogen. Waar door eindelik den naam van Republiek der vier-voetige Dieren is ondergegaan, ende de Leewen eiudelik als Koo- ningen alleen geheerst, ende self dien naame verkreegen ende behouden hebben in der eeuwigheid.

;

Uitlegging der Woorden. Met allerlei Vier-voetige DIEREN, werd hier verstaan allerly aart van Menschen. De goede Reeden-kaaveling, eige Ondervinding, ende de Staatkundige Schrijvers, leeren ons, dat soo veele mensche, soo veele hoofden ende sinnen, die meer haar selfs ende haar eigen, dan een ander ende het gemeen, beminnen ende besorgen. Ende dat sy derhalven in eene groote onordentelijke Vergaaderinge by een koomende, onbequaam zijn, immers seer swaa- relik eenig gemeen goed uitvinden, ende onmoogelik de Gronden van eene Republik leggen konnen, die ten gemeenen nutte strekken, ende duursaam weesen sal. Dit sien wy hier, daar de Gras- of Vrugt-, ende geene an- dere Beesten eetende, maar van andere gegeeten werden- de Dieren, in deese Vergaaderinge, met de Verslindende by een koomen, ende soo onkundig zijn, dat sy niet vermerken, dat tusschen Eeters ende Spijse geene dan schaadelijke ende dien vol- gende geveinsde onduursaame vriendschap ende maatschappy ge- maakt konnende werden, sy in teegendeel alle haare gedagten hadden moeten besteden, om sig ten besten, des doenelik, van de selven te scheiden, ende gescheiden te konnen blijven; als meede om met haar gelijken vergaaderd weesende, ter gemee- ner bescherminge, tegen de aanvallen der anderen, goede orden te stellen, ende een Republik, die met de Verslindende Beesten gee- ne gemeenschap wil hebben, behoorden op te regten. Ten tweeden sien wy, dat de onnoosele DIeren hier in dwaa- len, dat sy meenen, omtrend het formeeren van haare Republi- ke, voordeels genoug te bedingen, als sy de Wetgeevende Magt aan den Haasen wel wijsen, dog waapenloosen uit den haaren, be- veelen, die wel sullen willen goede wetten maaken, maar de- selve niet sullen konnen doen stand grijpen; terwijle sy kiesen, of- te immers toelaaten, dat gekooren werde, een fel gewaapende Leew, alleen om dat hy sal konnen, ende daar sy niet verseekerd zijn, dat hy dal willen, om eigen interest, de goede Wetten wel uitvoeren, ende des niet te min aan hem de uitvoeringe van dien betrouwen, schoon sy weeten, dat hy aanstonds geholpen sul- lende werden van Vossen, Beeren, Tygers ende Wolven, als neevens hem alle bloed-dorstige ende vleesch-eetende Dieren zijnde, sy dien volgende de Wetten naar haaren lust ende wreeden aart, als ook naar sijne daar meede seer wel oover een koomende Leeuwen- aard, uitvoeren sal ofte sullen konnen, ende ook willen: sonder desweegen van iemanne ofte van eenige Vergaaderinge der Republike, gestraft te konnen werden. Ende sien wy alle het voormelden onder de menschen ook al- tijds, by voorvallen van oproerige Vergaaderingen, in Republi- ken gebeuren: namelik dat de onkunde aldaar soo groot is, dat sy de Wetgeevende Magt nooit stellen in handen der geenen die om ei- gen voordeel deselve, ten voordeel van 't gemeen, gebruiken ende behouden sullen willen ende konnen, maar wel in handen van seer weinige beleesene ende bereisde, dog ongewaapende Regen- ten, die wel souden willen, maar niet konnen haare goede Wet- ten doen stand grijpen: alsoo deselve onkunde der Oproerigen, dat veeltijds seer behouftige ende ook soo groot is, dat sy ter uitvoe- ringe der goede Wetten ende heilsaame Besluiten, maaken een Aansienelik Hoofd, omtrend welk van tijden ten tijden seekerlik sig vervougen veele Hovelingen ende Krijgslieden, alle menschen zijnde, die niet willen, ofte niet konnen, haar voedsel uit haaren eigen Boodem, ende sorgen, ofte van den arbeid hunner eigene handen raapen, maar gewoon zijn, seer quistig te leeven van het gunt ander Ingeseetenen met groo- ter arbeid ende kommer gewonnen ende by een gezaameld heb- ben. Ende wanneer alles ten besten gaat, soo souken die Hoove- lingen ende Krijgslieden beiden haar voedsel door Impositien ende Schattingen, welke sy van die andere soo nutte ende noodige In- geseetenen trekken. Sulks veele der selven onnoosele ende nutte Ingeseetenen siende, door haare ongewaapende Wetgeevers, teegen dan Geweld niet te konnen werden beschermd, sig naar andere Landen begeeven.. Door alle welke oorsaaken de Republiek alsdan ook soo onmagtig word, dat die Wetgeevers ende dat Hoofd met allen sijnen Aanhange seer ligtelik door een Magtiger Nabuur ooverweldigd werden; of onder het deksel van Crimen Laesae Majestatis begaan te hebben, doed dooden, ende alsdan alle die andere nutte Ingeseetenen komt te regeeren naar sijnen lust, ende ten genougen van die onnutte qui- stige ende baldaadige Hoovelingen ende krijgsluiden; sonder sig aen eenige goede Wetten ofte ordren ende oude Gewoonten der Re- publike te binden: Ende mitsdien si ook de Naam van Gewel- dig Heer ende Kooning oover die landen ende der selver Ingesee- tenen te zijn, toeschrijft, als ook by andren, soo buiten als bin- nen des lands, bekomt. Als wanneer alle wijse Monden ende Pennen geslooten ende stomp werden, ende de Vroome betweetende Ingeseetenen, alsdan onder die alles verdervende Regeeringe naweliks met sugten haar verdriet ende misnougen in deesen moogen oopenbaaren. Ende meenen wy, dat dit is eigendlik het gunt, welke dee- se FABUL ons wil leeren.

SEQ 8 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic053.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem007 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN Intimidating the hares that have dared to rebuke them, the lions overthrow the republic of the quadrupeds SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Geweld en gunst breekt regel en kunst LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac053 MOTTO_LA

Arma tenenti omnia dat qui justa negat.

TYPE emblem pictura IC 25F23(LION) ; 25F24(DEER) ; 25F26(HARE) ; 44B03:51FF5 ; 44B03:54DD3 ; 44B62 ; 46A633(+0) ; 46C13142 ; 57BB1 ; 85(THE QUADRUPEDS, THE HARES AND THE LION) ; 86(ARMA TENENTI OMNIA DAT QUI IUSTA NEGAT) ; 86(GEWELD EN GUNST BREEKT REGEL EN KUNST) PREV embstma_add132_emblem005 MOTTO_NL

Geweld ende Gonst Breekt Regul en Konst.

ID embstma_add132_emblem006 MOTTO_LA_NORM Arma tenenti omnia dat qui iusta negat CHILDREN CHILDREN_SQRT 0