<p>8. Van den Leewe ende sijne Vrienden.<lb/> DE papegajen, Aapen, ende Vossen, de ordinaire en-<lb/> de eerste Vrienden van den Leewe, wierden ge-<lb/> waar, dat de wijse ende welversogte Haas, ingang by den<lb/> Leewe gekreegen had, ende dat de Leew desselven raad<lb/> soo hoog agtede, dat hy voortaan geenen anderen raad<lb/> sijner eerste Vrienden gebruiken wilde, waaromme sy<lb/> alle daar oover soo nijdig wierden, dat sy te saamen span-<lb/> den, om een voor een by den Leewe te koomen, ende<lb/> hem alsdus de eens voor ende de andee naa, uit eenen<lb/> monde spreekende, te onderregten, ende te doen gelooven,<lb/> <pb n="embstma_add132_fac064"/> dat de Haas op sijnen verstande soo groote glorie droeg,<lb/> dat hy seide ende roemde, dat, indien de Leew regeerde<lb/> naar sijne onderwijsinge, hy alsdan waarelik selfs niet,<lb/> waar wel hy door den Leew, afgaande van sijnen raade,<lb/> die enkelik strekte om volgens de reden ende billikheia,<lb/> ten voordeele van het gemeen, heerschappye oover an-<lb/> dere Dieren te voeren, ende alsoo in tegendeel nar sijnen<lb/> eigen lust ende tot sijn eigen vermaak willende regeeren,<lb/> alwaare het ten verdriete der gemeene Dieren, hy het sel-<lb/> ven soude doen als een Tyran, die men, in soo eenen gevalle,<lb/> gantsgeene gehoorsaamheid schuldig was, ofte weesen sou-<lb/> de. Het welk aanbrengen de Leew gelovende waaragtig te<lb/> zijn, om dat het eene waarschijnelijke Saak was, waar van<lb/> soo veele teegen eenen het selven getuigden, dat hy teegen<lb/> alle Regulen van Regten sonder den vroomen ende on-<lb/> nooselen Haas te hooren in sijner verantwoordinge, ver-<lb/> klaarde hem voor een Oproer-maaker, die hy gebood aan<lb/> lijf ende goed te straffen. Dog de saak daar naa onder-<lb/> soekkende, bevond hy, dat sijne eerste Vrienden maar<lb/> beveinsde Vrienden waaren, ende dat sy deesen ee-<lb/> nigen getrouwen Vriend des Leewen door nijdigheid<lb/> hadden doen dooden; soo dat eindelik de Leew oud,<lb/> ende door deese voorvallen vreesagtig en swakgeworden<lb/> zijnde, wel bevond, dat hy tot sijner gesondheid, ende<lb/> om sijne voorgaande sterkte te bekoomen, niets soo heil-<lb/> saams konde gebruiken dan Papegaais-tongen, Vossen-<lb/> herssenen, ende vet gemest Apen-vleesch, ende geduu-<lb/> rig daar op toelag, om deselven een voor een in sijn ge-<lb/> weld te krijgen. Waarom sy, die best wisten wat sy<lb/> verdiend hadden, het selven haast gemerkt hebbende,<lb/> sig altijds by een hielden, ende in sijn Hol niet wilden<lb/> <pb n="embstma_add132_fac065"/> koomen, om niet van den Leewe te werden verslonden;<lb/> ende, indien het doenelik waar, door eenige konsten<lb/> hem voor te koomen, ende selver om den halse te bren-<lb/> gen, tragteden.<lb/> </p>

<p>Uitlegging der Woorden.<lb/> Met den LEEW hebben de Ouden verstaan een Ko-<lb/> ning door geboorte, die eenigsins edelmoedig ende<lb/> verstandig is.<lb/> Door PAPEGAJEN, AAPEN, ende Vossen,<lb/> hebben sy verstaan Menschen, die ongeneegen zijn met<lb/> arbeiden haaren kost te raapen, ende daar en teegen trag-<lb/> ten van groote Heeren met vleyerye, grillen, wonder-<lb/> lijke konsten ende wreedheden, ooverdaadig gevoed te<lb/> werden, gelijk Hoovelingen soodaanige meest zijn.<lb/> Door HAASEN, Menschen die van haar eigen inkoomen,<lb/> sonder andere te beschaadigen, gewoon zijn te leven in<lb/> der stilte, ende nogtanns veele Landen bereisd, als meede<lb/> veel geleerd, gehoord, ende gesien hebben. Dit zijn<lb/> menschen die vaste ende deugdsaame Maximen van le-<lb/> ven hebbende, niet willen krommen, om gemakkelijker<lb/> door de weerelt te koomen, ende mogt men die wel on-<lb/> Hoovelingen noemen.<lb/> In gevolge van het welken alsoo de Ouden ons met deeser FA-<lb/> BULE hebben willen vertoonen, een Konings Hof, ende alle<lb/> sijn Bedrijf, soo sullen wy het selven aldus kortelijk voordraagen.<lb/> Die van Koningen gebooren werden, onder die verwagtinge<lb/> <pb n="embstma_add132_fac066"/> van tot mannelijke Jaaren gekoomen zijnde, een Koningrijk te<lb/> sullen be-erven; vinden sig van jongs aan omringd van menschen<lb/> jong van jaaren, die geene andere Maximen ofte vast voorneemen<lb/> hebben, dan om by alle middelen, hoedaanig die ook zijn mo-<lb/> gen, des jongen Heeren liefde ende gonsten te bekoomen; op<lb/> dat sy by der selven volgende successie in der Regeeringe, van dien<lb/> nieuwen Koninge, soo voor sig selfs als hare maagen, de aller-<lb/> aansienlijkste amten mogen verkrijgen. Ende vermits jonge men-<lb/> schen van teegenwoordige ernstige saaken, als ook van alle sorgen,<lb/> voor het toekomende seer afkeerig, ende daar en reegen tot wel-<lb/> lusten ende lighamelijke vermaaken aanstonds te genieten, altijds<lb/> geneegen zijn; soo konnen ook geene menschen haare gonst soo<lb/> toe geneegen zijn, ten hoogsten prijsen, ende daar en booven<lb/> alle aanleidinge geeven ofte middelen verschaffen, op dat sy die<lb/> ten vollen konnen genieten. Jaa dat meer is, indien een deeser<lb/> jonge Hoovelingen weet uit te vinden eene nieuwe wellust ofte<lb/> een vermaak dat sijn Heer nooit bedagt ofte gesmaakt heeft, en-<lb/> de nogtans onder het pleegen van dien daar in een groot ver-<lb/> maak vind; soo werd die Hooveling gemeenelik de eerste ende<lb/> grootste Mingenoot des jongen Heere.<lb/> Dit is de reeden, dat alles wat die jonge Heeren seggen ofte<lb/> doen, ten hoogsten van die Hoovelingen gepreesen ende naar-<lb/> geaapt werd. Dit is de reeden, dat die jonge Heeren geduurig<lb/> haare lusten volgen, met speelen, danssen, jaagen, vliegen,<lb/> narreposten, wat lekkers te eeten, ofte drinken, ende inson-<lb/> derheid, wanneer sy eenigsins manbaar werden, met ligte vrou-<lb/> wen te om-armen. Sulks sy haare jeugd, soodaanig als hier ver-<lb/> meld is, hebbende doorgebragt wanneer haar oude Vaader komt<lb/> te sterven, geene de minste kennisse hebben, hoe de Onderdaa-<lb/> nen behoorden te werden geregeerd. Ende ook geene dan die<lb/> eerste jonge wellustige Vrienden kennende ofte beminnende, al-<lb/> soo sy met geene andere menschen gemeensaam hebben ver-<lb/> keerd, sy ook deselven, ende geene andere met de aller-gewig-<lb/> tigste Amten der Regeeringe voorsien.<lb/> Ende vermits deese gonst des Konings is de eenige Afgod, die deese<lb/> wellustige ende ooverdaadige Hoovelingen ende Krijgs-Ooversten<lb/> <pb n="embstma_add132_fac067"/> naagejaagd ende aangebeeden te hebben; ende sy ook gemeenelik<lb/> soo behouftig zijn, dat sonder die gonste, tot uiterste veragtinge<lb/> ende armoede vervallen souden, soo ontsien sy sig gemeenelik niet,<lb/> ter behoudinge van die gonste, geduurig te saamen te spannen,<lb/> om den Koning onweetende te houden, ofte ook, als het te<lb/> passe komt, alle andere die, met hem beeter te onderrigten,<lb/> haar in den weege zijn, by den Koninge verdagt te maaken,<lb/> ende van eenige versierde Misdaad te beschuldigen. Welke<lb/> Koning geene oogen nogte ooren hebbende dan deezer Hoo-<lb/> velingen, die hem ten deesen einde genougsaam opgeslooten,<lb/> ende van andere menschen afhouden, gemeenelik sig dus<lb/> laat verleiden ende verraaden, ende sig daar van niet wagten<lb/> kan.<lb/> Gelijk men het selven allermeest siet, wanneer by gevalle<lb/> een verstandig deugdsaam man, ten Hoove in soodaanige hoo-<lb/> ge Bedieninge komt, dat hy daar door gemeensaam met den<lb/> Koninge werd, ende desselfs gonste verkrijgt, door eenige<lb/> behaagelikheid die altijds by der Deugd ende Waarheid is, ende<lb/> selfs in de oogen der meest onweetende Koningen straalt, soo<lb/> lange tot dat die eerste Vrienden des Konings, vreesende door<lb/> deesen Nieuweling ingetoomd te sullen werden, te saamen span-<lb/> nen, ende eenige middelen bedenken, om aan die Deugden<lb/> een schijn van misdaad te konnen geeven. Want die ellendi-<lb/> ge Koning, geene andere menschen in sijnen Hoove ontmoe-<lb/> tende, dan die deesen deugdsaamen Nieuweling haaten ende be-<lb/> schuldigen, meend seer wel te doen, veelen, ten naadeele van<lb/> eenen, te gelooven; ende den selven als de misdaad van Gequet-<lb/> ster Majesteit begaan hebbende, door Regteren, eeven als de<lb/> Hoovelingen gesind weesende, te doen veroordeelen ende doo-<lb/> den, ende alle Vrienden des selven ten Hoove, jaa ten Lande<lb/> uit te jaagen.<lb/> Dog indien die Koning met eenige de minste opmerkinge<lb/> leeft, soo bevind hy met der tijd, dat deese sijne Hoovelingen<lb/> hem verraaden hebben, ende dat hy desweegen by sijne ge-<lb/> meene Onderdaanen voor eenen Tyran gehouden werd, als ook<lb/> dat deese Verraaders, des Konings vervremding ende mindering<lb/> van gonste, van ende tot haar gemertk hebbende, sig alle naar<lb/> <pb n="embstma_add132_fac068"/> der opgaande Sonne Keeren, ende hem met hulpe sijns Successeurs<lb/> bedektelik tragten te dooden. Sulks soodaanige Koningen, door<lb/> ondervindinge ende ouderdom vrees-agtiger ende swakker ge-<lb/> worden, zijnde, weeten dat sy van alle haare Onderdaanen ge-<lb/> haat, ende van haare Hoovelingen ondermijnd werden, maar<lb/> niet weeten, wie sy middelerwijle mogen vertrouwen; Waar-<lb/> om sy ook niet min als de verraderse Hoovelingen, in geduuri-<lb/> ge onderlinge vreese van gedood te sullen werden, ellendiglik<lb/> haar leeven eindigen. Welke onse Reedenkaavelinge wijders<lb/> met Voorbeelden te bevestigen, gants onnoodig is; also nawe-<lb/> liks eenige Griekse, Romeinse ofte jongere Historie-schrijvers, van Ko-<lb/> ningen-ende Vorsten -Hooven handelende, konnen werden ge-<lb/> leesen, sonder die in grooten getaale te vinden. Alleenilik seg-<lb/> gen wy den eigentlijken sin deeser FABULE te weesen, dat<lb/> ten Hoove de onweetenheid ende ondeugd regeerd soodaanig,<lb/> dat alle kennisse ende deugd daar uitgebannen, ende uit den<lb/> Lande verdreeven werd, Sie Ant. de Guevarra menospecia de Corte.<lb/> </p>

10

embstma_add132

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_add132_pic063.jpg

emblempictura

embstma_add132_emblem009

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

King lion's old friends falsely accuse the wise hare

embstma_add132.xml

Wat deed St. Pieter ten hove, dan zijnen Heere, dat is de waarheid ende rede verzaken, liegen ende bedriegen?

embstma_add132_fac063

<p>Exeat aula qui vult esse pius</p>

emblem pictura

25F22

25F23(FOX)

25F26(HARE)(+5212)

25F35(PARROT)

25H114

44B124:57AA61

44B62

44G(+6)

57BB25

85(THE LION AND HIS FRIENDS)

86(EXEAT AULA QUI VULT ESSE PIUS)

86(WAT DEED ST. PIETER TEN HOVE, DAN ZIJNEN HEERE VERZAKEN, ETC.)

embstma_add132_emblem007

<p>Wat deed St. Pieter ten Hoove, dan sijnen Heere,<lb/> dat is de Waarheid ende Reeden versaaken,<lb/> liegen ende bedriegen?</p>

embstma_add132_emblem008

Exeat aula qui vult esse pius