<p>9. Het Paard ende sijn Ruiter, als ook het Hart.<lb/> Het vrye ende blye Paard, siende het breedgehoornde<lb/> Hart in de graasige valleye neevens hem weiden, was<lb/> niet te vreeden in aller Vryheid neevens het vrye Hart sijn<lb/> voedsel te soeken, ende daar en booven dat voordeel te ge-<lb/> nieten, ook te konnen weiden in de digte bossen, daar het<lb/> Hart, om sijne hoornen, niet by konde komen, maar be-<lb/> geerde die Gemeene weiden ende bossen alleen voor sig sel-<lb/> ven te gebruiken; sprak derhalven met ende versogt een<lb/> welgewaapend Man, hem sijnen rug aanbiedende, om het<lb/> Hart, dat snel in 't loopen was, te vervolgen ende te doo-<lb/> den, het welk de Man seer gaarne aangekomen hebbende,<lb/> <pb n="embstma_add132_fac070"/> tot sijn meerder ende beeter gemak voorstelde de noodsaa-<lb/> kelikheid van een saadel ende toom te moeten gebruiken.<lb/> 't Welk het Paard, hopende des te seekerder het Hart te<lb/> dooden, ende Heer ofte Meester oover alle die graasige<lb/> Velden te worden, gewillig toestond, oopende sijnen<lb/> mond voor het gebit ende den breidele, als ook sijnen rug<lb/> schrap settende voor den saadele. Ende wierd door deese<lb/> middelen het Hart ook afterhaald ende gedood. Sulks<lb/> Toen het Hart gevangen ende gedood was, het Paard, als<lb/> meenende des Ruiters ende ook sijn oogwit beloopen ende<lb/> verkreegen te hebben, versogt ontslaagen te zijn van dien<lb/> lastigen Ruiter: maar de Ruiter seide, dat hy het Wild<lb/> niet had gedood alleen ten sijnen voordeele, maar om sig<lb/> selfs daar meede vrolik te maaken, ende dat hy nog met den<lb/> Ruiter belaaden moest blijven, ende daar en boven ook het<lb/> Hart eerst aan sijnen huise moest brengen: sulks het Paard,<lb/> hoewel ongaaren, het selven gedaan hebbende, ten twee-<lb/> den maale versogt, dat de Man van sijnen rugge afstijgen<lb/> wilde: maar de man antwoorde, dat hy, om het Hart<lb/> te verorberen, brood noodig had, ende vougde daar ein-<lb/> delik by, dat hy nu wist hoe bequaam een Paard was, om<lb/> den menschen te dienen in swaare lasten te draagen ofte die<lb/> te trekken; ende voor eerst den Rosmoolen; ende dat het<lb/> ook seer Billik was, dat een Beest getemd, ende geleerd<lb/> wierde, eenen Mensche te gehoorsaamen. Waar op het<lb/> Paard begon te staan ende te steigeren, meenende sijnen<lb/> Ruiter af te werpen; maar die sat vast in den saadele en-<lb/> de sloeg met spooren ende sweep soo fel, dat het Paard,<lb/> moede ende mat geworden zijnde, sig in de Rosmoolen<lb/> liet inspannen, ende voortaan suurelik arbeidende, niet<lb/> meer voedsel kreeg dan als het dien Manne, nu sijnen<lb/> Meestere, geliefde.<lb/> </p>

<p>Uitlegging der Woorden.<lb/> De Ouden hebben verstaan met het Paard ende het<lb/> Hart, twee aansienelijke Ingeseetenen ofte Magi-<lb/> straats-Persoonen.<lb/> Met de Graasige VELDEN, BOSSCHAADJE, eene<lb/> Republiek, daar de Ingeseetenen vry weiden mogen.<lb/> Met de MAN ende die RUITER, een in magt-uitstee-<lb/> mensch, die tot Veld Oversten voor eene reise ofte<lb/> voor eene Veldtogt aangenoomen werd.<lb/> Met een RUITER op sig te hebben, ende in de Rosmoo-<lb/> len te moeten gaan; in slaavernie te leeven.<lb/> Gelijk eene welgegronde liefde, die de menschen sig selven toe-<lb/> draaagen, in haar aansteekt de begeerte, dat andere menschen<lb/> van haar wel gevoelen ende spreeken, ende dat de gesonde reeden haar<lb/> ook leerd, dat de seekerste weg, om daar toe te geraaken is, alle sijne<lb/> kragten in te spannen om lofwaardige saaken te doen; soo is ook ken-<lb/> nelik, dat die Eergierigheid, als opgemelde loffelijke vrugten voort-<lb/> brengende, is eene seer loffelijke deugd.<lb/> Ende vermits de Heerssugtigheid, ontstaande uit eene verkeerde of<lb/> dwaalende eigen selfs liefde, ons veeltijds onder de name van Eergierigheid<lb/> voorgedraagen werd, ende dat ook de Heerssugtigen sig geerne met<lb/> den mantel der Eergierigen bekleeden, terwijle heerssugtiglik an-<lb/> deren, ende by gevolge sig selven beschaadigen, waarelik seer ver-<lb/> agtens waardige Menschen zijn. Ende eindelik, vermits deese FA-<lb/> BUL ons eigentlik vertoond het quaad dat de Heerssugtigen ande-<lb/> ren ende ook sig selven gemeenelik aandoen; soo sal niet ondienstig<lb/> zijn, dat wy het selven met meerdere woorden voordraagen.<lb/> Een waarelik ende op regte gronden Eergierig mensch, is gerust<lb/> ende wel te vreeden, als hy lofwaardige werken gedaan, ende dien-<lb/> volgende te verwagten heeft, dat anderen daar van naar waarheid<lb/> oordeelen ende spreeken sullen. Ende indien het selve hem niet ge-<lb/> beurd, soo strekt hem nogtans sijn eigen gewissen voor duisend ge-<lb/> tuigen, dat hy die Eere waarelik verdiend heeft. Ende hoe hy daar<lb/> na meer menschen vind, die voor ofte neevens hem den weg van Eere<lb/> ende Deugd ingaan, hoe grooter een genougen hy uit sijne werken<lb/> schept, ende hoe meer hy in sijnen goeden weege bevestigd werd.<lb/> <pb n="embstma_add132_fac072"/> Een heerssugtige daar en teegen wil enkel boven anderen uitsteeken,<lb/> ende oover anderen Heerschen, benijd daarom sijnen meerder, ende<lb/> haat sijns gelijken; niet om dat sy't eenigsins verdiend hebben; maar<lb/> om dat sy meerder als hy, ofte hem gelijk zijn. Veragt sijn eigen ge-<lb/> weeten, ende all het geen andere menschen van hem souden mo-<lb/> gen gevoelen, mits sy dat niet ten sijnen nadeele derven uitten.<lb/> Ende vermits de Heersugt dien volgende niet op een innerlik ge-<lb/> weeten of gevoelen, maar op geweld ende bedrog gegrond is, ende al-<lb/> tijds verself is met nijd ende haat; SO werd sijn Meester, terwijle hy<lb/> daar van beseeten werd, door alle de opgemelde hertstogten so sterk<lb/> gedreven, om sijnen meerder of sijns gelijken en te verminderen of te ver-<lb/> nietigen, dat hy ten dien einde veeltijds middelen by der hand neemt,<lb/> die wel waarelik sijnen vyanden schadelik zijn, maar die daarbenee-<lb/> ven, in steede van hem tot meerder aansien ende heerschappie by<lb/> ende oover sijn meerder ofte gelijken te brengen, hem in teegen-<lb/> deel verminderen ende verderven.<lb/> Dit sien wy daageliks, als voormeld, niet alleen by alle Menschen<lb/> in het bysonder aangemerkt weesende, maar ook voornamentlik in<lb/> Vrye Republiken, daar eenige Heerssugtige Regenten sig niet genougen met<lb/> ordentelik ende wettiglik, in de Vergaaderingen der Regeeringen,<lb/> hare stemmen neevens hare Meedebroederen te geven, ende met de<lb/> meesten te mogen besluiten; maar die alles na haaren sinne willende<lb/> drijven, heimelik ende afsondelik met eenige andere quaadwillige<lb/> Leeden der Regeeringe te saamen rotten, beloften ende Eeden doen,<lb/> om ten dien einde van buiten eenig Heer in die Republike te roepen,<lb/> ofte te brengen, op dat sy door dien Hoofde hare Meedebroeders sou-<lb/> den konnen dwingen, volgens haare geneegendheid, te stemmen, of<lb/> die uit der Regeeringe te werpen, of te doen dooden. Ende sien wy<lb/> ook dageliks, dat die Heerssugtige Regenten, meenende door het in-<lb/> voeren van soodaanig Hoofd, haar oogwit verkreegen te hebben, in<lb/> teegendeel bevinden, dat sy sig door die schelmstukken tot eewiglik<lb/> verdoemde slaaven aan die Heere verkost ende verpligt hebben, om<lb/> aallesins sijnen wille te moeten doen, ende nooit als voor deesen in der<lb/> Vrye Republike haar eigen gevoelen te mogen uitten; In 't korte<lb/> gesegt; wy meenen den eigentliken sin deeser FABULE te weesen,<lb/> ons te leeren dat soo een Heerssugtig Regent is waarelik een Paard, dat<lb/> wel een Ruiter opneemen, ende het Hart doen dooden kan, maar dat<lb/> ook daar naa eeuwiglik onder dien Ruitere, ofte in der Rosmoolen gaan<lb/> moet.<lb/> </p>

11

embstma_add132

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_add132_pic069.jpg

emblempictura

embstma_add132_emblem010

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

A man, having killed a deer on the request of a horse, tames the horse and makes it walk a treadmill

embstma_add132.xml

Wanneer iemand wordt overheerst, 't is tijd dat hij verdragen leert.

embstma_add132_fac069

<p>Facilis descensus averni.</p>

emblem pictura

25F24(DEER)(+63)

34A2

46A182(+0)

46C13183

47D22(+24):46C13141

51E11

51EE11

57AA76

86(FACILIS DESCENSUS AVERNI)

86(WANNEER IEMAND WORDT OVERHEERST, 'T IS TIJD DAT HIJ VERDRAGEN LEERT)

embstma_add132_emblem008

<p>Wanneer ieman is ooverheerd,<lb/> 't Is tijd dat hy verdraagen leerd.</p>

embstma_add132_emblem009

Facilis descensus averni