$ TEXT_EXPL_XML
10. Eene Vlieg ende een Mier.
EEne Vlieg in den Soomer eenen Miere ontmoetende,
seide hem, Gy zijt voorwaar een verkeerd ende ver-
agtelik Beest, want daar gy vleugels hebt om hoog te kon-
nen vliegen, soo kruipt gy als een slaauhertige in der aar-
de, ende komt daar niet uit dan om uwen kost met swaa-
ten arbeid te haalen, bestaande die kost in geringe aard-
vrugten te eeten ende waater te drinken, Ik daar en tee-
gen vlieg om hooge, ende sonder eenigen arbeid; set ik
my aan de alderkostelikste tafelen, eet aldaar de lekkerste
spijse, ende drink uit goude ende silvere vater, de alder-uit-
geleesenste dranken; slaap op purperen bedden, ende kus
aldaar de wangen der allerschoonste Vrouwen. Waar op de
se ende drank, ende van schoone Vrouwen, die gy onbe-
hoorlelik geniet, moet gy wel dier betaalen, met in ge-
duurige sorge te leeven voor de Waajers, Vlieg-lappen,
ende allerlei lijmige soetigheden ende dranken, daar gy
meede aangelotk ende gevangen werd, ofte daar in ver-
drinkt: ende alles ten besten gaande, kond gy in die lee-
digheid, pragt ende wellusten niet langer leeven dan tot
den eersten Wintere, als wanneer gy seekerlik met schan-
de sterven sult. Ende die gedagten ofte oordeelen, die ik
oover uwe op-gemelde Wel-lusten geveld heb, maaken,
dat ik met een groot genougen in aller seekerheid des Soe-
mers my oeffene, om daar eenen taamelijken arbeid soo
veel te vergaaderen, dat ik ende mijn oud soet geselschap,
dat sig desgelijks van alle nooddrust tijdelik voorsien
heeft, des Winters daar van stil ende gerust leeven kan.
Uitlegging der Woorden.
De Ouden hebben hier met eene Vlieg verstaan,
een Mensch die pragtig ende wellustig leefd; ofte een
Hooveling.
Met een MIER, een Mensch, die neederig, arbeid-ende
spaarsaam is.
Met de SOOMER, Voorspoed ofte Jongheid.
Met den Winter, Teegenspoed ofte Ouderdom.
Wanneer de Menschen hebben verkooren eene wijse van leeven
die met haaren aard wel oover een komt, soo krijgen sy met
der tijd daar in soo een groot behaagen, ende gewennen sig daar
aan soo seer, dat sy de gebreeken, welke daar in zijn, niet meer
bemerkende, alle menschen die op eene andere wijse leeven, be-
ginnen te veragten, daar na te haaten, ende eindelik te bespotten.
Het welken men allermeest bevind waarhaftig te weesen, by die
deren ende huishoudinge, om wat kosteliks ende ooverdaadigs te
eeten ende te drinken, ende om in alle Wellusten, die het byslaa-
pen haar kan doen genieten, te leeven. Want haar dat in den be-
ginne soo een groot vermaak aanbrengd, dat sy daar naa niet bemer-
kende den staart die het naa sig trekt; maar ooverdenkende dat sy
met het boeten van die lusten, niemanne door geweld ofte bedrog
eenige schaade ofte onlust aandoen, daar in nog een grooter behaa-
gen krijgen; sulks sy eindelik van ende oover het boeten van die
haare lusten derven roemen, ende alle andere menschen, die met
eene sorgvuldige, arbeidsaame spaarsaamheid, eene besette wijse om-
trend hare kleedinge, huishoudinge, spijse, drank, vermaak, ende wet-
tig byslapen, hebben ende houden, eerst veragten als of het menschen
waaren van klein verstand, die de weereld nog niet kennen; ende
die sig ofte ander menschen van ende met haar groot goed geene
deugd konnen aandoen. Waarom sy ook de selven
deren ende huishoudinge, om wat kosteliks ende ooverdaadigs te
eeten ende te drinken, ende om in alle Wellusten, die het byslaa-
pen haar kan doen genieten, te leeven. Want haar dat in den be-
ginne soo een groot vermaak aanbrengd, dat sy daarnaa niet bemer-
kende den staart die het naa sig trekt; maar ooverdenkende dat sy
met het boeten van die lusten, niemanne door geweld ofte bedrog
eenige schaade ofte onlust aandoen, daar in nog een grooter behaa-
gen krijgen; sulks sy eindelik van ende oover het boeten van die
haare lusten derven roemen, ende alle andere menschen, die met
eene sorgvuldige, arbeidsaame spaarsaamheid, eene besette wijse om-
trend hare kleedinge, huishoudinge, spijse, drank, vermaak, ende wet-
tig byslapen, hebben ende houden, eerst veragten als het menschen
waaren van klein verstand, die de weereld nog niet kennen; ende
die sig ofte andere menschen van ende met haar groot goed geene
deugd konnen aandoen. Waarom sy ook de selven daar naa haaten,
ende eindelik bespotten, ende uitkrijten voor eensinnige, kaarige, ofte
gierige Steil-ooren, die selfs geene vreugd genieten, ende soo veel in
haar is, de vreugd van anderen benijden, beletten, ende stooren.
Waar teegen dan die menschen, welke eene neederige arbeidsaame
ende sorgvuldige wijse van leeven, volgens haaren aard, verkooren
hebben, ende sig daar by wel bevinden, door deese veragtinge,
haar ende spot der anderen, gaande werden gemaakt, om haar voor
de oogen te stellen, dat schoon genoomen sy in haare pragt, oover-
daad, ende wellusten, voor het tegenwoordigen eene groote vreugd
genieten, sonder ieman door geweld ofte bedrog te beleedigen,
dat die haar wijse van leeven, nogtans den grond, daar sy op ge-
bowd werd, als ook haare Meesters die se pleegen, om verre werpt,
naademaal sy door die wijse van leeven, allangs haar goed opmaken,
hare eere, gesondheid ende sinnen verminderen, als meede eindelik by
de eerste teegenspoeden, gesteld werden in soodaanigen stande van
dubbele armoede, dat sy, niet weetende waar van ende hoe te leeven,
van hare oude Gesellen verlaaten werden, ende alsdan sig schaamende
hulpe ende onderstand te versouken van die geene welke sy voor-
maals veragt, gehaat ende bespot hebben, sy ook seer haast een seer
ellendig ende schandelik einde sullen hebben. Ende is aan de ande-
re sijde ook waarhaftig, dat sy spaarsaamen in korten tijde aan die ar-
tijden haar niet alleen ligter ende ligter, maar ook meer ende meer
vermaakelik vald, insonderheid, wanneer sy in teegenspoeden,
verlies van goederen, sieken, &c. bevinden, dat sy haaren ouden
stand behouden, ende in haare wijse van leeven voortgaan, ende
haare gesondheid weeder bekoomen konnen, terwijle die prag-
tige, sorgelose ende wellustige menschen, die selve teegenspoe-
den ende siekten niet konnende uitstaan, schandelk ende smerte-
lik daar onder beswijken, ende alsoo haar leeven eindigen.
Ende gelijk wy dit voorgaanden in den gemeenen ommegange
der menschen bevinden waarhaftig te zijn; soo bevinden wy het
selven insonderheid by de Hoovelingen, alsoo die gemeenelik alle
hun vermaak stellen in hoog te vliegen, dat is, pragtig, quistig,
ooverdaadig ende wellustig te leeven, ende midderlerwijle alle
andere spaarsaame sorgvuldige ende deugdsaame menschen, het
sy Eedelen, het sy Borgeren, het sy Boeren, te veragten, te haaten en-
de te bespotten. Ende sien wy ook dat sy Hof jonkers door die wijse
van leeven, geene teegenspoeden konnende verdraagen, met den
eersten verliese, haar eigen verderf op haaren halse haalen, terwijle
de andere, welke sy voormaals veragt, gehaat, ende bespot hebben,
eenige verliesen doorstaan, ende des niet te min de selven blijven,
ende haar alsdan smertelik afvraagen, of het niet beeter is in ee-
nen neederigen gerusten ende seekeren stande lang te leeven, en-
de eindelik met eere te sterven; dan in de allergrootste weelde en-
de pragt eenen seer korten tijd als Heeren geleefd hebbende, door
sijne eigene schuld in ellenden te vervallen, ende eindelik met
smerten ende met schanden, als Beedelaars te sterven.
Derhalven wy ook meenen den eigentlijken sin deeser FABU-
LE te weesen, ons aan te wijsen, dat pragtige, ooverdaadige ende
wellustige menschen, gemeenelik de neederige, spaarsaame, ende
deugdsaame menschen veragten, haaten ende bespotten: ende dat
die pragtigen niet dan eenen seer korten tijd leevende, in smerte en-
de schande koomen te sterven: terwijle de neederige ende arbeid-
saame menschen dat aansien, sig daar meede troosten, ende lan-
ge in stande gebleeven zijnde, met eenen gerusten gemoede
eerelik komen te sterven.
Tolluntur in altum ut lapsu graviore ruant
TYPE emblem pictura IC 23D41:55BB2 ; 23D43:51H42 ; 52A24 ; 57AA645 ; 85(THE FLY AND THE ANT) ; 86(BETER BIJ DE UIL GEZETEN DAN GEVLOGEN BIJ DE VALK) ; 86(TOLLUNTUR IN ALTUM UT LAPSU GRAVIORE RUANT) PREV embstma_add132_emblem009 MOTTO_NLBeeter by den Uil geseeten,
Als gevloogen by den Valk.