$ TEXT_EXPL_XML

22.De Gilden ende eene Stad. Wanneer op eenen tijde dienstig wierd geoordeeld, dat seekere oopene Vlek soude beslooten werden, soo heeft men, op dat point, alle Borgers, yder in sij- nen Gilde vergaaderd zijnde, by een geroepen, om hun- ne Advisen in hunnen Gilde, hier oover in te brengen; Welke Advisen ende Gilden eindelik al te saamen ver- schillig wierden bevonden: Want de Landlieden, Del- vers zijnde, seiden dat Aard Wallen de beste waaren; Maar de Metselaars beweerden, dat die voor den Vyan- den al te ligt te beklimmen waaren, ende dat men daar- om de Plaats door eenen Steenen Muure moest verster- ken. De Timmerluiden oordeelden soo wel de Aarde Wal als de Steene Muur te kostelik, voor de goede Gemeen- te, om de Penningen daar toe noodig, op te brengen, ende dat de groote Onkosten by gevalle van Uitlegginge ende Vergrootinge der Plaatse, sonder gebruik ende niet alleen verlooren kort ende arbeid souden weesen; maar dat die Aarde Wallen ende Steene Muuren nog daar en booven met seer grooten Arbeid ende onkosten vervoerd, ofte afgebrooken souden moeten werden, ofte dat sy der Steede ten grooten ongemakke ende seer grooten oncier- sele souden gediien. Ende dat men derhalven beeter met onkostelijke Planken het werk aanstonds beginnen, ende binnen seer weinige daagen de omtuininge voltrek- kende, de gemeene Ingeseetenen bevrijden konde teegen eenen onverwagten aanloope der Vyanden. Ende voug- den die Timmerluiden daar by, dat die Planken door haar, mits haar dag-loon genietende, altijds seer ligte- lik by alle occasien konden afgenoomen ofte verset wor- den. De Glaasemaakers naamen soo wel in Steene als Houte Wallen ende Borst-weeringen, hun genougen; mits dat men Glaase vensters ordineerde, om oover al te konnen door heenen sien, of ende waar eenige Vyan- den waaren, ende wat sy ondernaamen. De Smits keur- den den voorslag wierden Ysere Fraalien in de Vensteren, om alles te meer verseekerd te hebben, dat of schoon de Vyanden de seer broose Glaasen quaamen te breeken, sy nogtans door die Vensteren niet souden konnen in- breeken. De Renteniers ende Koopluiden agtten der Stads Slijk ende Vuilnis genoeg, om tot eene Wal te konnen dienen, als die Vuilnis maar rondom digt ende vast wierd op een gestaapeld, ende vast in een getreeden, alsoo dat der Steede tot geene niewe belastinge soude behouven te strekken. Ende dat sy ook tot geene niewe belastinge ofte opschietinge van Penningen souden kon- nen verstaan, om dat sulks altijds alleen op hunne kap- pe aanquam. Dan insien sy de noodige Penningen van haer geliefden te ligten teegen den Penninge Sestien, dat sy alsdan souden toestaan, alle soodaanige versterkinge der Steede, als de andere Gilden souden moogen goed vinden. Dit gevoelen bevestigden de Wijnkoopers ende de Brouwers, seggende dat sy met hunne Moeren ende andere Drabben, de dikte van het Vuilnis souden helpen vermeerderen, daar alle de andere Gilden weederom meede gekten, seggende, dat aldus hunne Stad aan het believen der Swijnen soude oopen staan, die met hun vreeten ende wroeten ligtelik daar in eene breuk konden maaken: ende dus verliep de tijd der Vergaaderinge, sonder iet vrugtbaareliks beslooten ofte uitgeregt te heb- ben.

;

Uitlegging der Woorden. Alle de Woorden staan hier in den eigendlijken sinne, sulks desweegen geene Uitlegging vereist werd. ALle de Ingeseetenen der Landen ende Steeden, die niet naar de losse sinnen van eenen Mensche; maar naar seekere Wetten, die veele Mannen, daar toe gematigd, voorbedagtelik gemaakt hebben, geregeerd werden; hebben ende besitten seekerlik eenige eigene goederen, die sy met alle haare magt, ende sor- ge behouden, gebruiken ende vermeerderen moogen ende ook poogen. Ende daar en teegen werden ook in alle die Vrye Landen ende Steeden door opgemelde Ingeseetenen in het ge- meen gedraagen ende genooten gemeene Lasten ende Voordeelen, welkle door ydere der selven, die opgemelde gemeene Lasten ende Voordeelen staan te draagen, ofte die Voordeelen te genieten, altijds teegen eigene Lasten ende Voordeelen in der Schaalen wel rijpelik ooverwoogen werden. Ende vermits al- daar door de liefde, die wy ons selven toedraagen, eene once van eigenbaat ofte eigene schaade altijds veel meer weegd, als honderd ponden van het gemeen: Naamentlik dat wanner het gebeurd, dat het gemeen, ofte de geheel Staat aller Ingesee- tenen, met sestien hondert guldens belaaden werd, ofte die geniet, ende dat alsdan yder mensch in het bysonder met geen eene gulden werd belaaden ofte die geniet; Soo is kennelik, dat indien alsdan iemand in het bysonder uit die gemeene belastinge ofte verligtinge der Republike van gul- dens sestien hondert, met twee guldens meend beswaard ofte gebaat te sullen werden, hy die last ten naadeele der Repu- blike niet vermijden, ende die baat ten schaade der selve ge- nieten sal willen, ten zy hy waarelik een ongemeen Deugdsaam ende seer Eedelmoedig Mensch zy, op welke, om de seld- saamheid der selven, in den Stukke van Land-bestier, gants geene reekeninge mag werden gemaakt. * SUlks vermits dee- se eigen selfs liefde, aan den Menschen soo vast is, dat daar van niet, ofte immer seer beswaarelik, kan werden afgescheiden: Soo is ook eene seer klaare saak, dat geene vergaadering van Menschen, hoedaanig die zy, de Saaken van den gemeenen Staat behoorde te ooverweegen, dan waar in de Leeden van dien gesaamentlik geen eigen bysondere baat ofte schaade ten naadeele van het gemeen, beoogen ofte vermijden konnen; maar dat de Saaken van den Staat ooverwoogen ende gehandeld hoorden te werden, in soodaanige Vergaaderinge, waar in, om het groot getal, ende de verscheidendheid der Leeden, eigen In- terest ten nadeele des gemeenen welvaarens, niet konnende be- jaagd ende verkreegen werden, yder Lid van dien alsdan see- kerlik in den gemeenen Wel-ofte Quaalik-vaaren, eeniger maate sijn eigen Wel-ofte Quaalik-vaaren vinden komende, het selven waarschijnelik met sijne stemme sal souken te be- koomen ofte re vermijden. Ende vermits eene Stad voorsig- tiglik in Wijken verdeeld zijnde, als meede in ydere van dien, geene andere Mannen, dan die alle de Lasten der Republike ofte Steede draagen moeten, verschijnen moogende, het ook seeker is, dat aldaar alle de verscheidene Interesten van die Stad gevonden werden. Ende soo is ook kennelik, dat in ydere Ver- gaaderinge van die Wijk, met de meeste stemmen der Leeden, het gemeen Wel-vaaren betragt sal werden, soodaanig, dat sy daar van niet dan uit onkonde afdwaalen sullen: Sulks gewisselik uit alle de Advisen der Wijken, de gemeene Borgerschap, volgens haare innerlijke meeninge, het besten haast besluiten ende ver- kiesen sal. Daar in teegendeel yder Gild in het bysonder, hoe groot het selven ook mooge zijn, niet het gemeen Wel-vaaren der Steede, maar het een ende eenig Interest van dat Gilde betragt. Ende derhalven soo is ook seeker, dat yder van dien vergaade- rende, ende der gemeene Steede-saaken ooverweegende, niet dan tot eigen Interest, alwaare het tot schaade van het Gemeen, ad- viseeren ofte sijne stemme geeven sal, ende dat uit soo veele eigene bysondere, ende teegen een strijdende ofte van malkandere ver- scheelende Advisen ende Interessen, met welken het gemeen wel-vaa- ren niet dan secundario, ofte naar het eigen, ende by gevalle be- tragt werd, nietwes waareliks ten gemeenen nutte beslooten kan werden. Gelijk het selven daageliks in die Steeden, welke door Gilden geregeerd werden, te sien is. Sulks de eigendlijke sin deeser FABULE is, aan te wijsem, dat yder Gild in het bysonder, op de andere Gemeene Ingeseetenen tragt te aasen, ende dat alle die Gildens tot der Gemeene Regee- ringe eener Steede onnut, ende den anderen Ingeseetenen seer Schaadelik zijnde, sy uit der Regeeringe alles welbestelde Stee- den, behoorden te werden geweerd, ende dat daar sy albereids zijn, haare Versouken, die sy in haare Vergaaderingen opstel- len, ende vervolgens den Regenten der Steeden voordraagen, als altijds ten naadeele der gemeene Ingeseetenen strekkende, door de Wijse ende Agtbaare Regeerderen der Steeden ook altijds afgeweesen behoorden te werden. Gelijk in deeser FABULE geen Gild sijn oogwit bequam, maar alle die Saaken ongedaan blijvende, door die Gilden ende haare Vergaaderingen, soodaanige verwerringe ten naadeele der gemeene Ingeseetenen, wierd veroorsaakt, dat die Stad gants niet omwald ende gesterkt wierd.

SEQ 24 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic129.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem023 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN Representatives of various guilds debate the expansion of a city: everyone gives advice to his own advantage SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Iedere monnik prijst zijn convent aan LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac129 MOTTO_LA

Laudat venales quas vult extrudere merces Quisquis.

TYPE emblem pictura IC 25I12 ; 31A2514(+931) ; 33A35 ; 41A711 ; 41A7211 ; 47B151 ; 47B1611 ; 47G6(TROWEL) ; 52E3:57AA65 ; 85(ADVISERS PROTECT THEIR OWN INTERESTS) ; 86(IEDERE MONNIK PRIJST ZIJN CONVENT AAN ; 86(LAUDAT VENALES QUAS VULT EXTRUDERE MERCES QUISQUIS) PREV embstma_add132_emblem021 MOTTO_NL

Yder Monnik prijst sijn Convent aan.

ID embstma_add132_emblem022 MOTTO_LA_NORM Laudat venales quas vult extrudere merces quisquis CHILDREN CHILDREN_SQRT 0