<p>23. De Kat verslind den Haan.<lb/> DE Kat, die voorgegeeven had, uit een groot be-<lb/> row oover sijne sonden, een soo stil ingetoogen en-<lb/> de Heilig leeven te willen leiden, dat hy sig voortaan<lb/> van alle Vis ende Vlees soude onthouden, ende om gee-<lb/> ne onnoosele Dieren ter Wereld te dooden, niet eeten<lb/> soude dan Kruiden, Vrugten, ende Wortelen; had door<lb/> dat middel eenen ingang ende eenige opsigt oover de<lb/> Hoenderen bekoomen, als wanneer hy den Haan, die<lb/> <pb n="embstma_add132_fac136"/> daar op betrowde, in sijnen gewelde kreeg, Ende ver-<lb/> mits de Kat geneegen was, den Haan te verslinden,<lb/> ende des niet te min die voor hem soo profitabile Naam<lb/> van Heilig te zijn, te behouden, soo wilde hy dien<lb/> Haan seer gaaren onder eenen heiligen schijn dooden<lb/> ende eeten. Ende derhalven siede hy hem: ,,Du<lb/> ,,ontugtige Bouf vermengest dy teegen alle Natuurelij-<lb/> ,,ke ende Goddelijke Wetten met Moederen, Dogte-<lb/> ,,ren, ende Susteren, ende bist daarom op der We-<lb/> ,,reld niet te lijden; maar behoordst anderen ten spie-<lb/> ,,gele gedood te werden: op dat soodaanige ontugtig-<lb/> ,,heid, ende groote krijtende sonde, onder den Dieren<lb/> ,,niet meer in swange gaa. Waar op de Haan antwoor-<lb/> de, dat de Hoenderen door sijn veel-vuldig treeden,<lb/> ende sig sonder eenigen onderscheide, met allen den<lb/> Hoenderen te vermengen, meer Eyeren leiden, ende<lb/> oover sulks den Menschen aangenaamer waaren, als<lb/> meede insonderheid, dat de Menschen haar ook den<lb/> Kost verschaften om geene andere Reeden, dan op dat<lb/> sy beiden sulks doen souden. Deese Beschuldiging<lb/> dus klaarelik weeder-legt zijnde, soo beschuldigde de<lb/> Kat hem ten tweeden, dat hy de Menschen door sijn<lb/> geduurig gekraay, in haare Nagt-rust stoorde, ende<lb/> daarom allen de doode wel dubbeld verdiend had.<lb/> Ende antwoorde de Haan hem weederom, dat de<lb/> Menschen hem bysonderlik den Kost gaaven, op dat<lb/> hy met sijn gekraay haar de uuren by daage ende by<lb/> nagte, ende ook als een Propheet, het toekoomend<lb/> goed ofte quaad Weeder te kennen geeven soude, en-<lb/> de dat sy by gevolge ten allen tijden, haar slaapen,<lb/> waaken ende arbeiden, daar naar aan-rigten souden<lb/> <pb n="embstma_add132_fac137"/> konnen. Sulks de Kat siende, sijne Beschuldigingen<lb/> soo wel beantwoord te zijn, dat hy den Haan onder<lb/> geenen Heiligen schijn konde eeten, denselven efter<lb/> doode ende seide: het zy wat het wil, ende wie<lb/> gy zijt, ik wil met geenen hongerigen Buike slaapen<lb/> gaan.<lb/> </p>

<p>Uitlegging der Woorden.<lb/> De Ouden hebben hier verstaan met den KAT,<lb/> een Mensch die uiterlijk beleefd, vriendelik ende<lb/> saftmoedig is, om onder dien schijn eenige aansie-<lb/> nelijke Amten te bekoomen, ende alsdan des te<lb/> beeter, te sijnen voordeele, Schelmstukken te kon-<lb/> nen pleegen.<lb/> Met den HAAN, een onnoosel Mensch, die door schijn<lb/> bedroogen werd.<lb/> ALle Menschen zijn niet alleen innerlik vergenougd ende<lb/> blijde, of misnougd ende drouvig, wanneer sy door eenige<lb/> goede reedenen geleid, ofte door groote driften van bloed ver-<lb/> rukt werden, eenig goed ofte quaad te doen, ofte wanneer haar<lb/> geheugd, sulks gedaan te hebben: Maar hebben sy daar en<lb/> booven haar eigen selfs soo lief, dat sy daar beneevens wen-<lb/> schen, dat andere Menschen van haar, ende van haar doen en-<lb/> de laaten, soo in haar leeven als naa haare dood, wel gevoelen<lb/> ende losselik spreeken. Sulks men bevind, dat het aller-krag-<lb/> tigste middel, om de Menschen tot het goeden te drijven, en-<lb/> de van het quaaden af te schrikken, is in haar te verwekken,<lb/> <pb n="embstma_add132_fac138"/> een seer vast voorneemen, ende eene seer sterkte bergeerte, om<lb/> te behouden een goed gewissen, als meede in haar te veroorsaa-<lb/> ken, eene seer groote begeerte om Eere, ofte eene diergelijke<lb/> Vreese, van Schande te sullen behaalen. Ende wanneer men Men-<lb/> schen vind, die in alle voorvallende Saaken, haar eigene lu-<lb/> sten ende vermaak volgen; sonder door de krasten van het ge-<lb/> wissen, ofte door de begeerte van Eere, ende door de vreese<lb/> van Schande, gedreeven ofte afgeschrikt te werden, om an-<lb/> deren goed te doen, ofte van anderen te verongelijken ende<lb/> te beschaadigen; Soo werden sy daar door vermaard, boos-<lb/> aardige Menschen te zijn, ende werden sy ook desweegen<lb/> soo seer van anderen vermijd, dat sy eindelik willende, voor-<lb/> taan niet konnen, veele geleegentheid vinden, om in de<lb/> verongelijkinge van eenen andere haar vermaak soo ligtelik te<lb/> vinden.<lb/> Ende werd niet soo seer deese, als een nog veel schaadelij-<lb/> ker slag van Menschen, door deeser FABULE afgebeeld.<lb/> Naamentlik soodaanige, die door een goed ofte quaad gewisse,<lb/> ende door Liefde ofte Vreese tot Eere ofte van Schande, niet al-<lb/> leen niet werden ten goeden opgewekt, ofte van den quaaden<lb/> afgeschrikt, maar die onder den schijnt van deugdelijke Wer-<lb/> ken te pleegen, geneegen zijn eene loffelijke Naame te be-<lb/> koomen, om de selve verkreegen hebbende, onder dat Deksel<lb/> des te veiliger, haare lighaamelijke Lusten neevens haare Geld-<lb/> ende Eer-ofte Heers-sugt te konnen versaadigen. Ende ver-<lb/> mits deese Menschen die heilsaame middelen, waar door de<lb/> Menschen ter deugden opgewekt, ende van den ondeugden<lb/> afgeschrikt plagten te werden, misbruiken, om des te meer<lb/> haare schaadelijke Lusten te konnen volgen, ende des te eerder<lb/> andere Menschen te konnen beschaadigen; ende dus doende,<lb/> teegen Goode ende den Menschen des te veiliger te moogen sondi-<lb/> gen: Soo zijn dit waarelik de aller-ondeugenste Menschen,<lb/> welke op den Aardboodem gevonden werden.<lb/> Want dit zijn die geveinsde Phariseen, welke in het oopen-<lb/> baar den Heiligen speelen, met een Splinter in eenes anderen<lb/> Mans ooge aan te wijsen, Muggen te siften, Comijn ende Rui te<lb/> <pb n="embstma_add132_fac139"/> verdienen, op dat een ander naa den Balk, die sy in haare oo-<lb/> gen hebben, niet sien soude, ende dat sy onderwijlen des te<lb/> veiliger in alles haare Vleesselijke ofte Heerssugtige Lusten vol-<lb/> gen, Cameelen doorslikken, ende heiliglik andere Menschen, jaa<lb/> Weduwen ende weesen meest verongelijken, ende van haare Goe-<lb/> deren, ofte Eere ende Leeven berooven souden konnen. Waar-<lb/> om ook oover die Phariseen meer als oover eenige andere slag<lb/> van Menschen, in de Heilige Schriften het Wee, Wee, werd<lb/> uitgeroepen. a<lb/> Dit zijn die Kerkelijken, welke op dat sy van andere Men-<lb/> schen des te meer geërd ende beliefd souden werden, on-<lb/> der den schijn van te yveren voor Goodes Glorie, ende de Stig-<lb/> tinge der heilige Kerke, alle Menschen, die haar niet Eeren ende<lb/> Dienen willen, ofte die van haar in eenige meeningen ofte ge-<lb/> dagten omtrend het Goddelik Weesen, ofte omtrend den eigent-<lb/> lijken Goodes-dienste verschillen, ende des niet te min onnooselik<lb/> ofte onstrafbaar van leeven zijn, doen dooden, van den ge-<lb/> meenschappe der Kerken afsnijden, ende den Satan oover-leeve-<lb/> ren, ofte uit den Lande jaagen.<lb/> Dit zijn die Politiken, welke om in eener Vrye Republike eenen<lb/> grooten aanhang onder der Ingeseetenen, ende daar door ee-<lb/> ne grootere magt, ter onderdrukkinge der gemeene Vryheid, te<lb/> bekoomen, geduurig roemen, dat sy de Vryheid ende het Wel-<lb/> vaaren des Vaader-lands beschermen, ende vergrooten willen,<lb/> ende alle de Wetten, oude Hand-Vesten ende Privilegien, heiliglik<lb/> naar-koomen of doen naar-koomen sullen, ende die onder dat<lb/> deksel ende onder den schijn van voor het gemeen te sor-<lb/> gen, het begeeven van alle Officien ende Beneficien, van tijden<lb/> ten tijden in der Vrye Republike voorvallende, den wette-<lb/> lik daar toe bevougden Vryen Regenten, on-ende tot sig trek-<lb/> ken, als ook op deselve wijse het uitleggen der Wetten ten haa-<lb/> ren voordeele sig aanmaatigen derven. Ende zijn dit einde-<lb/> lik die Politiken, welke geenen schoonen schijn konnende vin-<lb/> den, om onder dien de Republik te verkrasten, eindelik het<lb/> Mom afleggen, ende oopentlik den Tyran speelen, met de lof-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac140"/> felijke Voorstanders der Vryheid, onder den schijn van misdaad der<lb/> gequetste Majesteit, niet konnende doen dooden, ester door<lb/> Moorders van kant te helpen. In het korte gesegt, dit is<lb/> de Schijn-heilige Kat, die gaaren den Haan heiliglijk, dat is door<lb/> eenigen schijn van Regte, doen veroordeelen, dooden ende<lb/> op-eeten soude, ende niet konnende hem door eenige schijn<lb/> doen veroordeelen, alsoo hy waarelik niet allen onnoosel, maar<lb/> daar en booven een Heilig Propheet is, efter selfs, ofte door<lb/> daar toe opgemaakte Moordenaaren, de keele af bijt, ende hem<lb/> op-eet.<lb/> </p>

25

embstma_add132

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_add132_pic135.jpg

emblempictura

embstma_add132_emblem024

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

A hungry cat kills a cock, pretending the bird deserved to be punished

embstma_add132.xml

De buik heeft geen oren

embstma_add132_fac135

<p>Nulli tutius peccant quam sub pietatis insula.</p>

emblem pictura

34B12(+9514):34B232(+51)

57A632

57AA613

85(THE CAT KILLS THE COCK)

86(DE BUIK HEEFT GEEN OREN)

86(NULLI TUTIUS PECCANT QUAM SUB PIETATIS INSULA)

embstma_add132_emblem022

<p>De Buik heeft geene Ooren.</p>

embstma_add132_emblem023

Nulli tutius peccant quam sub pietatis insula