$ TEXT_EXPL_XML

24. De Muisen ende de Kat. De Kat veele Muisen verslonden hebbende, bevond dat sy, om sijne klaauwen te ontgaan, in haare ho- len bleeven; sulks hy, om haar daar uit te lokken, en- de te konnen eeten, veinsde dat hy dood was; maar de Muisen die veinsery haast gemerkt hebbende, riepen hem toe, Al liet gy u hangen als een sak, en wy niet dan uw vel saagen, soo souden wy u niet naarder koomen, ende u vertrouwen. Waarom hy het op eenen anderen boeg wende, Heiliglik swoer, Penitentie te sullen doen oover sijne veelvuldige moorden, ende nooit meer Visch of Vleesch te sullen eeten; trok ten dien einde heilige kleederen aan, sag voor sig needer, met eene eevene troonie, onder een erbermelik mawen, ende traagen gang. Het welk als een tijd lang geduurd, ende de Mui- sen sulks verstaan ende daar naa selfs gesien hadden; als meede gehoord hebbende, dat hy van alle andere Dieren voor eenen seer heiligen Kluysenaar gehouden wierd; Soo vonden sy goed, hem tot hunnen Ooverste te verkie- sen, gelijk sy hem den Eed van getrouwigheid afnaa- men, die hy ook deede, met hoofe betuiginge, van hun vleesch nimmermeer te sullen proeven; ende daar en booven haar teegen alle uitheems geweld kragtig te sullen beschermen. Maar de arme Dieren, den Kat dus binnen hare hoolen gebragt hebbende, bevonden wel haast, dat hy in het eersten heimelik, daar naa oopenbaar, elk be- gon op te eeten, ende dt hy onder eenen heiligen schijn, als of sy sulks verdiend hadden, alle de dikste, vetste ende meest gevleeschte Muisen verslond; waarom de ooverigen sig weederom met der vlugt bergden in andere hoolen, daar sy in haare beschansingen, het leeven in aller seekerheid voor sijne wreede tanden ende klaauwen doorbragten. Ende om in het toekoomende te veiliger voor hem te zijn, beraadslaagen sy, dat om buiten haare hoolen eenig maar vermaak ende ook voedsels te konnen genie- ten, ende middeler wijle niet van hem oovervallen te worden, het noodig was, hem een Bel om den halse te doen: maar niemand eenig middel konnende uitvinden om 't selven in 't werk so te stellen, soo moesten sy altijds met die sorge ende onseekerheid blijven leeven in haare hoolen, sig voedende met die Hoope, dat die Kat niet lang leeven, ende sy naa des selfs dood hunne oude Vryheid weeder bekoomen souden.

;

Uitlegging der Woorden. De Ouden hebben hier met de KAT afgebeeld, een wreed, beveinst, ende schijnheilig Mensch, die Ooverste werd. Met MUISEN, wijse ende voorsigtige Menschen, die geene andere Menschen verslinden of beschaadi- gen. DE Menschen zijn in het gemeen wel soo eergierig, dat sy haar oogwit liever met Eere, als sonder Eere, ende met Schan- de, tragten te verkrijgen. Sulks sy ten dien einde konnende den weg van Eere gebruiken, die van Schande niet sullen soeken. En- de hoewel met quaade stukken te bedrijven, nooit waaragtige Ee- re, maar altijds waaragtige Schande behaald werd, soo is nogtans onder die quaade stukken, welke de Menschen aanregten, dat onderscheid aan te merken, dat een ende het selfden werk met meerdere ofte met mindere schande bedreevven kan werden: En- de ook van den Menschen alsoo uitgevoerd werd naar dat sy schrander ende schijn-heilig, ofte wel plomp ende schaamteloos zijn. Ende is wijders bekend, dat mindere Schande alsdan ee- nigsins Eere schijnt te zijn. Ene vermits men lin weeder-wille van eenen andere, oopentlik een stuk uitwerkende, daar mee- de een grooter vermoogen toond te hebben, dan de geen heeft die sulks lijden moet, ende daar en teegen Bedrog gebruikende, wel eene meerdere Loosheid, maar ook zijn onvermoogen, nee- vens eene ende deselfde quaadwilligheid betoond; ende dat het geene mindere Eere is groot van vermoogen ende stout te zijn, als daar en teegen Schande is onvermoogen ende bloode te wee- sen: Soo siet men ook, dat de Menschen gemeenelik liever door Geweld als door Bedrog, wanneer beide eeven veilig ge- bruikt kan werden, haar oogwit tragten te bereiken. Ende is dit de reeden, waarom de Menschen gemeenelik dan eerst Bedrog plagten te gebruiken, als Geweld haar niet te staade koo- men soude. Omtrend welk Bedrog al weederom het selfden onderscheid waargenoomen kan werden. Naamelik alle Bedrog bestaad in werken ofte woorden der Menschen. Ende oovermits werken haa- re klaare beteekeningen soo wel niet met sig brengen als woor- den; soo schijns men met werken so seer ofte soo schandelik niet te bedriegen als met woorden: Ende vermits men daar en booven kan veinsen, ende liegen onder eenen gemeenen Menschelijken schijn, of wel onder voorgeeven van eene onge- meene deugd ende heiligheid; ende eindelik met daar beneevens God tot een getuige van sijne opregtigheid aan te roepen, en- de sig te onderwerpen aan sijne eeuwigduurende straffen; Soo kan een yder ligtelik sien, dat wanneer beiden sulk veinsen en- de liegen oopenbaar word, het eene mindere schande is, gemee- ne Veinsery ende Logenen gebruikt te hebben, als door eene on- gemeene Schijnheiligheiid, de Deugds selfs, ende de Liefde of Vreese Goo- des, waar door de Menschen in ordre gehouden werden, mis- bruikt te hebben, om schelmstukken te komen uitwerken. Ende bevind men dien volgende, dat geene Menschen, dan van de aller-uiterste boosheid, tot die schijn heilige Bedriegeryen vervallen, om alsoo in ende onder den naame van God Almagtig haare Boeven-stukken uit te werken, ende te verbergen. Ende oovermits de Menschen in 't gemeen oover anderen een oordeel vellen, naar sy self innerlijk gesteld zijn; ende dat dien volgende de Menschen, die vreemd zijn van te willen ee- nig geweld of bedrog, ten naadeele van anderen gebruiken, het selfden van anderen niet ligtelik verwagten; soo werden desel- ve ook veeltijds door eenen gemeenen schijn bedroogen. Maar vermits soodaanig onschijn-heilig bedrog seer veel in swange gaat; soo werden de eenigsins wijse ende deugdsaame Menschen seer haast geleerd, sig daar voor te behoeden. Ende vermits die allergrootste Deugd- ende goddeloose Schijnheiligheyd en- de Vervloekingen, gebruikt weesende om andere Menschen te bedriegen ende te beschaadigen, in alle wel-gestelde Republi- ken swaarelik gestraft behoorde te werden, ende dien vol- gende in den gemeenen Menschelijken ommegange, selden den onnooselen, wijsen Menschen, voorkomt ofte gebeurd, ende die quaade konsten den Onnooselen, als of sy die wilden pleegen, nog min in haare gedagten gekoomen zijn : Soo konnen die deugd- saame ende wijse Menschen gemeenelik daar door ook soo misleid ende bedroogen werden, dat sy op die Schijn-heiligen al te ligt vertrouwende, veeltijds haar verderf daar in vinden, sonder ee- nigsins van dat verderf te konnen werden gereddet. Dit is de sin deeser FABULE, daar de Kat eerst Geweld, vervolgens Be- drog te vergeefs omtrend de Muisen gebruikt, ende eindelijk door sijne Schijn-heiligheid ende diere Eeden, soodaanig de Muisen mis- leid, dat sy, daar op betrouwende, haar welvaaren ende lee- ven in sijne handen geeven, ende dat daar door ook verlie- sen. Dit zijn de Menschen, welke sig draagen, of sy het ligt des Weerelds ende het sout des Aardboodems waaren, ende die des niet te min innerlik groote duisternissen zijn; ende die in plaatse van andere Menschen beeter te maaken, de selven daar door des te eerder doen dwaalen, ende haar brengen op den weegen daar sy beiden eewiglik verlooren gaan. Dit zijn die graaven, wel- ke uiterlik seer vercierd, ende innerlik vol doods-beenderen ende stank zijn. Dit zijn die Phariseen, welke alle het gunt Heilig ofte van Goode geordineerd is, om de Menschen te be- weegen, den weg des Deugds standvastelik te willen bewande- len, ende haar alsoo eewig behoud te doen vinden; in tee- gendeel seggen wy, alle dat Heiligen ende die Schijn-Deugden misbruiken, om daar uit haare eigene grootheid ter verminderin- ge ende ten eewigen verderve van anderen te soeken: ende derhalven zijn dit ook die Menschen, welke teegen den Heili- gen Geest sondigde, nog door Reeden, nog door Deugd, nogte door de Liefde ofte Vreese Goodes bekeerd konnende werden, ge- duurig sondigen, endesoo veele in haar is, ook anderen doen sondigen, ende daar door ook, indien eenigen sulks verdienen, eewiglik verlooten te gaan.

SEQ 26 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic141.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem025 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN A cat who pretends to do penance for killing mice, lures other mice from their hiding place SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Al te fijn is maar schijn LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac141 MOTTO_LA

Sancta Laverna da mihi sanctum piumque videri

TYPE emblem pictura IC 11P3154 ; 11Q22 ; 34B12(+9451) ; 34B121 ; 42F32(BROOM) ; 43C11(+43) ; 47I2271 ; 57AA611:57AA611 ; 85(THE PENITENT CAT) ; 86(AL TE FIJN IS MAAR SCHIJN) ; 86(SANCTA LAVERNA DA MIHI SANCTUM PIUMQUE VIDERI) PREV embstma_add132_emblem023 MOTTO_NL

Al te fijn, Is maar schijn.

ID embstma_add132_emblem024 MOTTO_LA_NORM Sancta Laverna da mihi sanctum piumque videri CHILDREN CHILDREN_SQRT 0