<p>26. De Minnebroeders ende de Ambagtsman.<lb/> EEnige Minnebroeders quamen by een Ambagtsman, en-<lb/> de gaaven hem te kennen, dat sy andere Menschen<lb/> ende insonderheid alle goede Catholiken, soo seer bemin-<lb/> den, dat sy haar geheel leeven besteededen ten voor-<lb/> deele der Leeken, ende gants niet ten voordeele van<lb/> haar eigen selfs; sulks sy sig onderwijlen van den arbei-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac154"/> de om Weereldlijke Saaken, ende hunne behouftighee-<lb/> den te verkrijgen, onthoudende; daar door haar Kloo-<lb/> ster in grooten hongers-nood vervallen was, ende de<lb/> billikheid vereiste, dat hy Ambagts-man van sijnen oo-<lb/> vervloed haar eenige Aalmissen deede: waar op hy ant-<lb/> woorde, niet te konnen gelooven, het gunt sy hem ge-<lb/> segt hadden; naademaal de liefde van sig selfs plagt te<lb/> beginnen, ende dat sy sterke Mannen waaren, die son-<lb/> der Wijf ende Kinderen, maar den minsten arbeid<lb/> doende, ligtelik aan den kost geraak konden; waar<lb/> op deese Minne-broeders den Ambagts-manne voorstel-<lb/> lik dat geene beesig was met Prediken, ende de goede<lb/> Catholiken aan te maanen, ofte op te wekken, tot alle<lb/> Christelike Deugden: Deese met seer geleerde Bouken<lb/> teegen de Ketters ende alle de Vyanden van de Moe-<lb/> der de Heilige Kerke te schrijven, die met bidden, ende<lb/> andere met Biegte te hooren, ofte de Heilige Misse te doen,<lb/> alles ten gemeenen dienste der Leeken, soo Leevenden<lb/> als Dooden. Waar op de Ambagtsman antwoorde, dat<lb/> hy alle die dingen, behalven de Misse, alleen deed,<lb/> ende egter met arbeiden sijn Brood verdiende, niet al-<lb/> leen voor sig selven, maar ook voor sijn Huisgesin',<lb/> ende dat hy daar beneevens alle sijne Kinderen selve<lb/> leerde, ondersogt ende wat meer daar toe vereist wierd.<lb/> Weshalven hy den Monniken ten laste leide, dat sy<lb/> onder pretext van andere Menschen meer als haar sel-<lb/> ven te lieven, ende onder deksel van haaren alge-<lb/> meenen Dienst waar te neemen, de Weereld onge-<lb/> voelig plonderen, ende dat sy van die roof, onder<lb/> den naam van Aalmissen, gemakkelijk, luy ende lek-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac155"/> ker leefden, sonder dat haare gepretendeerde Diensten<lb/> der Weereld eenigsins te staade quaamen.<lb/> </p>

<p>Uitlegging der Woorden.<lb/> MINNE-BROEDERS, zijn alle Rooms-Ge-<lb/> sinde Geestelijken.<lb/> Een AMBAGTS-MAN, alle On-Geestelij-<lb/> ken.<lb/> DE Menschen zijn soodaanig geaard, dat sy haar eigen lee-<lb/> ven, lighaam, eere, &amp;c. meer lieven, dan dat van een ander<lb/> beminnen ende besorgen. Ende hoewel eenige leeren, dat<lb/> wy God, ende die Deugd selfs, niet hoog genoug, ofte te veel<lb/> konnen agten ofte beminnen, ende dat wy die beiden daar en<lb/> booven om haar eigen selfs ende sonder eenig insigt, van daar<lb/> door eenig goed te sullen genieten, behoorden te dienen en-<lb/> de te beminnen; Soo konnen wy nogtans wel het eersten,<lb/> maar het tweeden niet vatten, dan in deesen sinne, dat wy,<lb/> naar het getuigenisse van ons eigen gemoed, omtrend beiden of-<lb/> te een van beiden, ons wel ofte quaalik gequeeten hebben-<lb/> de, bevinden, dat wy door de geheugenisse van dien, in ons<lb/> gemoed gerust ofte ongerust zijn, ende dat het derhalven on-<lb/> se pligt is, onse eigen rust te souken, ende die onrust ofte<lb/> knaaging des gewissens te vermijden, met ons daar omtrend<lb/> wel te draagen.<lb/> Ende aangaande alle andere Menschelijke Saaken, die wy<lb/> oordeelen voor ons Leeven, Siele, Lighaame, ende Eere, dien-<lb/> stig te zijn, die tragten wy niet alleen te eigenen, maar op<lb/> dat sy by ons langduurig souden weesen, soo tragten wy die<lb/> <pb n="embstma_add132_fac156"/> allesins te behouden, ende ten dien einde aan die saaken of-<lb/> te dingen, soo veel goeds te doen, als in ons vermoogen is.<lb/> Ende als deese uitwerkingen geschieden omtrend andere<lb/> Menschen, soo werden dat naar geleegendheid van Saaken,<lb/> genaamd werken der Liefde, Vriendschap, ofte Barmhertigheid, soo<lb/> nogtans, dat deselve werken altijds haar opsigt ende begin be-<lb/> hoorden te hebben op ende van ons selven, naamelik, met<lb/> altijds indagtig te zijn, dat wy die goede Werken doende ofte<lb/> laatende, waarelik onse pligt voldoen, ofte daar in naa-laatig<lb/> zijn.<lb/> Dus bewijsd men liefde aan sijn eigen wijf, om dat het ei-<lb/> gen is, ende op hoope van weeder-liefde te sullen verkrijgen,<lb/> ende ook aan de gemeene Kinderen, om dat sy eigen zijn, en-<lb/> de op hoop, dat sy het dankbaarlik erkennen sullen, ende<lb/> aan sijne Vrienden, op hoope van soo goed weer-om te sullen<lb/> genieten: Ende eindelik aan mindere ellendige Menschen, uit<lb/> ooverdenkinge der gemeene Menschelikheid, ende dat het<lb/> ons, in den selven Stande, ofte in de selve ellende vervallen wee-<lb/> sende, seer aangenaam weesen soude, door eenige weldaadige<lb/> Menschen daar uit geholpen te werden.<lb/> Sulks wanneer eenige Menschen op den Tooneele deeses<lb/> Weerelds koomen, met dien schijn, als of sy haare Werken der<lb/> liefde deeden, alleen ten voordeele van andere Menschen, en-<lb/> de gants niet ten voordeele van haar eigen selfs, die onge-<lb/> woonheid alleen haar verdagt, ende ons indagtig behoorde<lb/> te maaken, dat op dien gronde, dat, indien bejaardag Men-<lb/> schen niet voor haar selven sorgden, sy seekerlik verlooren<lb/> souden gaan, ende dat daar en booven, wanneer sulks onder<lb/> de gemeene Menschen naargevolgd wierd, gewisselik het ge-<lb/> heele menschelik geslagt in de uiterste verwerringe soude ver-<lb/> vallen: welk quaad niet, dan van ondeugende Menschen ver-<lb/> oorsaakt ende verwagt kan werden, ende ook eene seekere<lb/> saak is, dat volgens de Leere des H.Apostels, eens wel gegronde<lb/> de Liefde altijds van sijn eigen selfs begind.<lb/> Derhalven noodsaakelijk zijnde, dat de Menschen voor allen<lb/> eerst sig selfs, ende daar na die van haaren Huise, ende alle de Inge-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac157"/> seetenen haares Vaaderlands, om dat sy daar van een deel zijn, lief<lb/> moeten hebben, jaa dat sy ook de allervreemste Menschen onge-<lb/> veinsdelik, gelijk sy sig selfs, ende die van haaren Huise beminnen,<lb/> moeten lief hebben, naar geraade, dat yder van dien haar be-<lb/> staat; Soo zijn die Menschen, welke soodaanig haare eigene<lb/> vrienden zijn, dat sy met eenen Vrienden van alle de weereld<lb/> blijven, die geene, welke God almagtig hier ofte hier naa, met<lb/> sijnen Seegen kroonen sal. Want dit is Goodes Wil, ende<lb/> by gevolge, de ordre der Natuure, door welke naar te koo-<lb/> men ofte te schenden, de Menschen gerust ofte ongerust in haar<lb/> gemoed te weesen, bevonden werden.<lb/> Ende werd teegen deese ordre meest gesondigd door Men-<lb/> schen, die soo Beestagtig zijn, dat sy meenende aan de gemeene<lb/> menschelijke maatschappie niet verbonden te zijn, niemand<lb/> dan sig selfs agten, ende by gevolge sig daar van af schei-<lb/> dende, oopenbaarelik voor niemand als voor haar eigen selfs<lb/> sorgen, ende ook niemand anders lief hebben. Welk, in-<lb/> dien geene Koningen ofte Vorsten zijn, aanstonds meest alle<lb/> Menschen versoeid werden, ende derhalven weinig gevolgs heb-<lb/> ben. Maar daar zijn nog andere Menschen, die waarelik dee-<lb/> sen daar in gelijk zijn, dat sy voor niemand als sig selven, sorgen,<lb/> ende nogtans den Menschen tragten te doen gelooven, dat sy<lb/> niet dan ter grootere gloorie Goodes, ende ter liefde van andere<lb/> Menschen, alle haare sorge, vlijt ende tijd besteeden, ende dat sy<lb/> voorbedagtelik, om het eeuwige te bekoomen, sig van alle ge-<lb/> makken ende vermaaken deeser Weereld onthouden: ende hoe-<lb/> wel wijse Menschen, uit haare werken, hoe seer sy die ook be-<lb/> dekken, wel merken konnen, dat dit enkele geveinsdheid is,<lb/> om onder dien Mantel, leui, lekker, in groot aansien ofte hoo-<lb/> ge agtinge, ende gemakkelik ten laste der onnoosele Menschen,<lb/> te leeven, ende met eenen van de selven seer ge-eerd ende ge-<lb/> diend te werden; soo werden des niet te min meest alle een-<lb/> voudige Menschen van deese Schijn-Heiligen bedroogen.<lb/> Ende vermits deese Schijn-Heiligen altijds eenen grooten aan-<lb/> hang van ondeugende ende een-voudige Menschen hebben,<lb/> soo heeft men dat van alle oude tijden af sien pleegen van<lb/> <pb n="embstma_add132_fac158"/> de Geesteliken, by de Heidenen, Jooden, Christenen, ende Maho-<lb/> metanen, ende sal de Weereld nooit soo gelukkig zijn, van dit<lb/> oolikste gespuis van Menschen ontslaagen te werden. Hoewel<lb/> het de pligt is aller Menschen, ende insonderheid der Ongeestelij-<lb/> ken, sig wel te wagten van die Schijn-Heiligen, ende sig ook des<lb/> te meer te wagten, hoe sy meer schijnen teegen den ordre der<lb/> Natuure ende goede Wetten van dien aan te gaan, op dat sy van<lb/> die Schijn-Heiligen niet schandelik bedroogen werden. Gelijk<lb/> in deeser FABULE de Minne-Broeders sig voor soodaanige<lb/> heilige Menschen uitgeevende, van deesen Ambagts-man, ten<lb/> naadeele van sig selfs ende die van sijnen Huise, geene Aalmis-<lb/> sen verkrijgen konnen, maar de Ambagts-man alle sijn goed ten<lb/> nutte van sig selfs ende sijn geheel Huisgesin blijfd behouden.<lb/> </p>

28

embstma_add132

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_add132_pic153.jpg

emblempictura

embstma_add132_emblem027

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

A carpenter refuses to give alms to mendicant monks, advising them to earn their keep by labour

embstma_add132.xml

Papen, monniken en bagijnen, zijn zo heilig niet als zij schijnen

embstma_add132_fac153

<p>Aliud in titulo aliud in pixide.</p>

emblem pictura

11P164

11P315(MENDICANTS)

11Q22

41A7112

53DD1:46A2120

57AA611:11Q0

47B1611

47B1611(+32)

embstma_add132_emblem025

<p>Papen, Monniken ende Bagijnen,<lb/> Zijn soo heilig niet als sy schijnen.</p>

embstma_add132_emblem026

Aliud in titulo aliud in pixide