$
TEXT_EXPL_XML <p>33. De Duiker ende Land-Voogels.<lb/>
                                EEn Duiker, des nagts het schijnsel der Sterren in een<lb/>
                                Vis-rijk Waater siende, meende dat het blinkende<lb/>
                                Vissen waaren, sulks hy, om die te vangen, den geheelen<lb/>
                                nagt te vergeefs arbeide; ende daar naa by daage waare-<lb/>
                                lik eenige Vissen in den waatere siende, die hy soude heb-<lb/>
                                ben konnen vangen, om sig daar meede te spijsigen, soo<lb/>
                                vreesde hy weederom te vergeefd te arbeiden, ende be-<lb/>
                                droogen te sullen zijn. Ende murmureerde hy vervolgens<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac190"/>
                                oover den grooten arbeid die hy deede, om sijn aas soo diep<lb/>
                                van onder het waater te haalen, ende dat met perijkul van<lb/>
                                eenmaal daar door te sullen verdrinken: Derhalven hy be-<lb/>
                                sloot, dat Ambagt van Vissen niet meer te doen; maar hem<lb/>
                                by andere Voogelen te vougen, die sonder eenigen arbeid<lb/>
                                haaren lekkeren kost op het Land vonden: des begaf hy<lb/>
                                sig onder andere soorten van Voogelen, op het Land,<lb/>
                                alwaar hy, door ongewoonte, soo wel als die Land-Voo-<lb/>
                                gelen, de lekkerste ende voor hem noodsaakelikste ofte<lb/>
                                dienstigste spijse niet kende, ende die nog min vinden<lb/>
                                konde. Ende het ergsten van allen was, dat hy aldaar,<lb/>
                                als een seer behouftige arme Vreemdeling, veragt wier,<lb/>
                                ende dat hy in haare Spijse geene smaak vond; SUlks hy<lb/>
                                maager wierd, ende wenste weederom als voor deesen,<lb/>
                                sijnen kost in den Waatere te vinden: Maar, ten deele,<lb/>
                                om dat hy sijne eerste gewoonte hadde verleerd, ende<lb/>
                                afgewend; ende ten deele, om dat sijn lighaam tot soo<lb/>
                                swaaren arbeid, door sijn uit-teeren ende quijnen, al te<lb/>
                                swak geworden was, derfde hy sig niet meer tot het dui-<lb/>
                                ken in den Waatere oovergeeven, waarom hy sturf van<lb/>
                                honger ende gebrek.<lb/>
                            </p>
                        
; <p>Uitlegging der Woorden.<lb/>
                                Met een DUIKER hebben de Ouden verstaan,<lb/>
                                een Man, die met sijne handen te arbeiden, sijnen<lb/>
                                kost gewint.<lb/>
                                Met LAND-VOOGELEN, werden hier verstaan,<lb/>
                                Menschen die meest met haare gedagten arbeiden, of-<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac191"/>
                                te Leedig-gaanders, die door eenige konsten haaren<lb/>
                                kost winnen.<lb/>
                                Om dat wy onse eigene Saaken ooverleggende, altijds meer<lb/>
                                gevoelen het teegenwoordige Quaadem als het Goeden, dat<lb/>
                                daar in steekt, ende dat wy daar en teegen in anderer Menschen<lb/>
                                Saaken altijds eerst ende meer vermerken het Goeden als het Quaa-<lb/>
                                den, dat daar in is: Soo ontstaat hier uit, dat wy in onse eigene<lb/>
                                Saaken, wanneer wy die by anderer Menschen Saaken vergelij-<lb/>
                                ken, niet wijs genoug zijnde, om wel te besluiten, wat van<lb/>
                                beiden eigendlik te houden zy; wy dien volgende oover Saaken,<lb/>
                                daar ietwes aan geleegen is, behoorden raad te pleegen met an-<lb/>
                                dere Menschen, die wy meenen ons gonstig te zijn, ende die<lb/>
                                Saaken, welke wy haar voordraagen, wel te verstaan. Ende in-<lb/>
                                sonderheid is dat raad-pleegen noodig in de aller-gewigtigste Saa-<lb/>
                                ken, waar onder deese drie werden geteld: De eerste met wat<lb/>
                                beesigheid men sig behoorde te erneeren, om sijn leeven met ee-<lb/>
                                ren door te brengen. De tweede, of ende in welke gevallen men<lb/>
                                in eenen Lande, daar men gebooren ende opgevoed is, behoord<lb/>
                                te blijven ofte van wooninge te veranderen, ende waar sig ter<lb/>
                                needer te setten. De derde, of ende met wien men sig in den<lb/>
                                Houweliken Staate behoorde te begeeven. Ook is in alle Saaken<lb/>
                                wel aan te merken, dat, om de selven wel te konnen ooverwee-<lb/>
                                gen, noodig is, eerst te hooren den raad der geenen, die men<lb/>
                                meend dat de voorgestelde Saak in het geheel afraaden sullen, op<lb/>
                                dat men uit die mooge hooren alle de gebreeken ende ongemakken<lb/>
                                van dien; ende dat ook noodig is, daar naa meede gehoord wer-<lb/>
                                de den raad der geenen, die der selve Saake toegedaan zijn; op<lb/>
                                dat die ons bekend moogen maaken alle deugden, voordeelen ende<lb/>
                                gemakken, welken in die Saake souden moogen weesen. Het<lb/>
                                welk gedaan zijnde, ende kennelik weesende, dat geene wee-<lb/>
                                reldse Saaken volmaakt zijn; maar dat sy alle, hoe soet ende<lb/>
                                schoon sy ons toe schijnen, haare gebreeken hebben: soo is het als-<lb/>
                                dan het werk des Raad-pleegende, te maaken twee bysondere<lb/>
                                Lysten, ende in de eene te stellen alle de bygebragte ofte beden-<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac192"/>
                                kelijke Voordeelen, ende in de andere Lijste alle bygebragte ofte beden-<lb/>
                                kelijke naadeelen der Saake, waar oover men raad gepleegd heeft;<lb/>
                                om alle de voor-ende naa-deelen by sig selven rijpelik te ooverwee-<lb/>
                                gen, ende daar naa te besluiten, wat gedaan ofte gelaaten behoord<lb/>
                                te werden; altijds indagtig weesende, dat het in Saaken, die twij-<lb/>
                                felagtig zijn, ende die van niemanne dan van onse eigene keure<lb/>
                                altijds hangen; Sulks die altijds in ons vermoogen sullen weesen,<lb/>
                                het ook altijds veel beeter is, de selven in dien stande van Saa-<lb/>
                                ken te laaten als te doen, het gunt daar naa niet weederom door<lb/>
                                ons on-ofte ver-daan sal konnen werden. Ende dat daar en tee-<lb/>
                                gen in Saaken, die van eene twijfelagtige uitslag schijnen te wee-<lb/>
                                sen, ende die ook van andere Menschen ofte enige voorvallen-<lb/>
                                de geleegendheeden hangen, doorgaans beeter is die te doen als<lb/>
                                te laaten; om dat, wanneer de geleegendheid, om sulks te kon-<lb/>
                                nen doen, voor by gegaan is, op soodaanig laaten gemeentelik volgd,<lb/>
                                een al te laat Berow, welk of schoon in ons ontstaat uit eene Men-<lb/>
                                schelijke swakheid omtrend onse oordeelen, soo is het nogtans<lb/>
                                voor ons beeter een drouvig Berow voor te komen, als daar meede<lb/>
                                belaaden te zijn. Om nu deese gemeene Reeden-kaavelinge aan<lb/>
                                bysondere gevallen toe te passen, soude te lang zijn: derhalven wy,<lb/>
                                by onser FABULE blijvende, alleen sullen spreeken van veran-<lb/>
                                deringen van Landen ende beesigheeden ofte Neerinen, in volgender<lb/>
                                wijse.<lb/>
                                Oovermits het geval van gebooren ende opgevoed te werden in<lb/>
                                deesen ofte dien Lande, als ook de Beesigheid om sig te erneeren,<lb/>
                                hangd van de keure onser Ouderen; soo is waarelik het grootste<lb/>
                                geluk ofte ongeluk der Kinderen, gebooren ende opgevoed te<lb/>
                                zijn in seer bloejende rijke, ofte in quijende arme Landen en-<lb/>
                                de Steeden, ende in het geen minder geluk ofte ongeluk, dat<lb/>
                                ook onse Ouders voor ons hebben verkooren soodaanige beesig-<lb/>
                                heeden, als met de geleegendheid onser Landen ende Steeden,<lb/>
                                als ook met onsen eigen aard best oover een koomen; oft wel<lb/>
                                dat die daar teegen strijden. Want een groot gedeelte onses<lb/>
                                leevens besteed zijnde, om ons aan ende tot soodaanige Landen<lb/>
                                Steeden ende Neeringen bequaam te maaken ende te gewennen;<lb/>
                                Soo hebben wy waarelk by veranderingen van dien, genoug-<lb/>
                                saam den aller-bequaamsten tijd onses leevens verlooren. Ende<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac193"/>
                                daar en booven soo heeft gemeenelik die lange gewoonte ook soo-<lb/>
                                daanige kraft op ons, dat wy in andere Landen, ende te gelijk tot<lb/>
                                andere beesigheeden oover gebragt zijnde, ons seer swaarelik<lb/>
                                daar naar konnen schikken.<lb/>
                                Ende op dat de Menschen in deesen bequaamer mogten wee-<lb/>
                                sen, om wel te oordeelen, wat daar omtrend wel gedaan ofte<lb/>
                                gelaaten zy, leeren ons de Wijsen seer dienstig te weesen, in on-<lb/>
                                se jeugd veele omleggende Landen, Taalen, ende wijsen van<lb/>
                                leeven der Menschen, gehanteerd, geleerd, ende besien te heb-<lb/>
                                ben: met die ooverlegginge, of men sig daar naar soude konnen<lb/>
                                schikken ofte niet. Ende ten anderen leeren de selve Wijsen, dat<lb/>
                                men sig niet alle te gelijk mag ter woone needer setten in eenen<lb/>
                                Lande, daar de forme van Regeeringe, Wetten ende Gewoon-<lb/>
                                ten, ons onbekend zijn; ende dat men sig voor eerst in eenen<lb/>
                                vreemden ons onbekenden Lande niet als ter prouve, ende om<lb/>
                                daar van eenige kennisse te krijgen, ter needer behoorde te set-<lb/>
                                ten. Ende dat men daar beneevens sijne oude wijse van Leeven,<lb/>
                                Hand-teeringe ende Neeringe niet plotselik in het geheel be-<lb/>
                                hoorde te verlaaten, maar ten deele ook sijne voorgaande te be-<lb/>
                                houden; op dat, indien de niewe, beproufd zijnde, niet bee-<lb/>
                                ter als de oude te weesen, bevonden werd; men in 't geheel<lb/>
                                by het oude soude moogen blijven, ende sig alsoo ernee-<lb/>
                                ren.<lb/>
                                alle deese voorsieningen derhalven noodig zijnde by de<lb/>
                                best beraadene Menschen; Soo is voorwaar geen wonder, dat<lb/>
                                Menschen, die met geene andere wijse Menschen raad-plee-<lb/>
                                gen, ende niet weeten, dat Menschen altijds met haare gedag-<lb/>
                                ten ofte met den lighaame moeten arbeiden, ofte dat sy ander-<lb/>
                                sins sig selfs veel quaads veroorsaaken, veeltijds alleen sien op<lb/>
                                de naadeelen hunnes Vaaderlands ofte haarer Neeringe, ende daar<lb/>
                                en teegen ook alleen sien op anderer Landen ende Neeringen<lb/>
                                Voordeelen, sonder daar en teegen haare eigene Voordeelen ook<lb/>
                                teegen de Naadeelen der anderen in der waag-schaale te leggen;<lb/>
                                Soo is het, seggen wy, geen wonder, dat deese onvoorsigtige<lb/>
                                Menschen haar Vaaderland ofte Neeringen teegen andere wisse-<lb/>
                                lende, gemeenelik in plaatse van te verbeeteren, een seer<lb/>
                                drouvig einde hebben.<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac194"/>
                                Alle het welken ons leerd deese Duiker, welke, sonder ee-<lb/>
                                nige voorgaande raad-pleegingen met andere Duikeren, uit<lb/>
                                suivere leuiheid ende lekkernie, van het Waater op het Land<lb/>
                                vliegende, ende sig aldaar met die Land-Neeringen, onder die<lb/>
                                vreemde Land-Voogelen niet geagt siende, ofte sig konnende er-<lb/>
                                neeren, al quijende komt te sterven.<lb/>
                            </p>
                        
SEQ 35
PARENT embstma_add132
HIM FABLES
; GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
URL_IMAGE embstma_add132_pic189.jpg
TIPE emblempictura
NEXT embstma_add132_emblem034
IIHIM FABLES
; GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
CAPTION_EN reserved for caption
SOURCE_FILE embstma_add132.xml
MOTTO_NL_NORM Werp geene oude Schoenen weg, eer gy niewen hebt
LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac189
MOTTO_LA <p>Omnis mutatio periculum habet.</p>
                        
TYPE emblem pictura
PREV embstma_add132_emblem032
MOTTO_NL <p>Werp geene oude Schoenen weg,<lb/>
                                eer gy niewen hebt.</p>
                        
ID embstma_add132_emblem033
MOTTO_LA_NORM Omnis mutatio periculum habet
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0