$ TEXT_EXPL_XML

35. Diana, Acteon, ende sijne Honden. Wanneer de Jaagers aan Diana in haaren Tempel offerhande deeden, soo liet sy met haare Nimphem sig aldaar nooit sien dan alle gekleed in witte Kleederen. Ende als sy met haare Nimphen ter Jagt ging, waaren sy alle gekleed in purpere bonte Rokken, omtrend den Halse ende Schouderen geestig ofte swierig gepest, ende ook tot aan de Knien opgeschort met goude Gespen, ende daar en booven waaren sy op den Rugge voorsien met volle en- de kostelijke Pijl-kookers, ende treffelijke Boogen in haare handen. Sulks alle Jaagers, geene andere gedag- ten van haar hadden, dan dat sy van seer groote kennis- se, wijsheid, ende suiverheid van leeven zijnde, daar en booven eene eigene aangeboorene groote magt had, en- de hadden. Ende in deesen stande der saaken gebeur- de, dat Acteon, een seer yverig Jaager zijnde, door sij- ne Honden een Hert tot in het binnenste ende duisterste der Bosschaadjen vervolgende, Diana ende haare Nim- phen aldaar sag sig naakt baaden, ende haare vuiligheeden af-wassen, waarom sy alle, merkende dat Acteon haare vui- ligheid ende mismaaktheid gesien had, ende vreesende, dat hy hare naaktheid, mismaaktheid ende onsuiverheid gesien hebbende, die ook aan anderen Jaageren bekend maaken, ende dat Diana ende haare Nymphen daar door hare Eere ende Offerhanden missen soude, sy Diana hem, door eene daar op aanstonds volgens toorn, een Herts-vel om den lijve wierp, ofte in een Hert veranderde, als ook sijne Vrienden ende Honden, soo uitsinnig ende dol maakte, ende teegen haaren eigen onschuldigen Heere soodaanig ophitste, dat sy hem als een Hert handelden, ende niet jeegenstaande alle het onschuld ende bewijs sijner onnooselheid, naar welk st, mits haare beroerde sinnen, ofte uitsinnigheid, niet luisteren wilden ofte konden, hem al juigende ende met groote Vreugde verscheurden ende op-aaten. Ende duurde opgemelde Vreugd der Hon- den niet langer, dan tot dat sy vermerkten, naa het mis- sen van haaren goeden Heere, ook haar daageliks Brood ende Vlees, welke sy door sijne Voorsorge ende Iagt plagten te genieten, te moeten missen.

;

Uitlegging der Woorden. Met JAAGERS, hebben de Ouden hier verstaan, gemeene Menschen ofte gemeene Onderdaanen./ DIANA ende haare NYMPHEN, zijn by de Ouden alle seer aansienelijke Menschen, ende insonderheid Koningen ofte Koninginnen, ende haar gevolg: als ook daar meede verstaan konnen werden de Beveinsde Gee- stelijken, ofte de Bestierders der kerkelijke Saaken. Witte KLEEDEREN, Wijsheid ende Deugd. Purpere KLEEDEREN, Goude GESPEN, PYL- KOOKER ende BOOG, eene soo groote Magt, die door gemeene Menschen niet weederstaan kan wer- den. NAAKTHEID ende ONSUIVERHEID, is Onwee- tenheid ende Dwaasheid, Ondeugd ende Gebreeken. Met HONDEN, werden verstaan Dienaars, ofte ge- meene Ingeseetenen. Met VRIENDEN, goede Bekenden. Met een HERTS-VEl, een Lak die men ieman oplegt. Met een HERT, een seer vrees-agtig vlugtig Mensch. ALle Menschen, beesig weesende met de Waar-ofte Onwaar- heid, Nut-ofte Onnutheid eener Saake te ondersouken, bevin- den, dat het haar verdeeld, lang op eene ende de selve Saaken te denken: Ende dat sy daarom meest seer haast besluiten, eer sy de behoorelijke tijd ende moeite hebben genoomen, om selfs die Saken wel te ondersouken, ende dat sy by naast altijds naar den uiter- lijken Schijn, ofte uit krafte van eenige hare Voor-oordeelen, ofte ook naar het gunt andere menschen, die sy hoog agten, waar ofte onwaar, nut ofte onnut, seggen te zijn, haar oordeel vellen. Ende besluiten sy dus, met veele grootere haast ende onbedagtheid als wel behoord; sonder te bedenken, dat als de Saaken selfs haar tijd, om die te ooverdenken, toelaaten, het alsdan veel beeter is, sijn oordeel oover die Saaken op te schorten, dan sijn oordeel te vellen op geene, ofte geen genougsaam vaste gronden. Uit welke geschaa- penheid des menschelijken oordeels wijders ontstaat, dat veele boose Menschen, deese haare swakheid, niet tragten te beete- ren, met seer yverig ende naarstiglik alle de voorkomende Saa- ken, wel te ondersouken, ende alsoo haare Kennisse, Wijsheid ende Deugd allengs te vermeerderen, maar wel met seer ligt-en de alle te gelijk den schijn van seer Geleerd, Wijs ende Deugdsaam te zijn, te bekoomen; ende daar door ook by alle de gemeene Menschen voor soodaanigen gehouden te werden. Ende oovermits Menschen, die met eene seer groote magt gebooren werden, ofte daar naa sig daar meede bekleed vinden, door quade volgende opvoedinge ende ommegange met Menschen, die haar vleyen ende bedriegen, allerwijdst af zijn van alle Kennisse, Wijs- heid ende Deugd; Soo siet men ook daageliks, dat sy ende haa- re Hoovelingen, sig niet dan met den schijne der selven beklee- den. Waar door de Menschelijke Saaken, ende regte agtingen van dien, soodaanig zijn vervallen, dat in 't gemeen de aller-be- veinste grootste Schelmen, voor de aller-opregtste, heiligste, ende Deugdsaamste Menschen gehouden werden: Ende dat daar en tee- gen Menschen, die sig geener Schelmstukken nogte eenigen quaden voorneemens bewust zijn, ende derhalven op dat gewissen steunende, opregt ende oopenhertig leeven, sonder eenigen Cieraade, Bedrog ofte konstige Beveinstheid te gebruiken; voor Vry-Geesten, Atheìsten, ende Menschen van een seer schandelik ofte aanstootelik lee- ven by de gemeene Menschen doorgaan. Ende bevinden wy daar beneevens, dat die, welke de ge- veinstheid der opgemelde gemerkt hebbende, daar en booven on- derneemen, deselve aan anderen te ontdekken, den haat der Be- veinsden seekerlijk op haare halsen haalen, sonder de gemeene Menschen, die dog bedroogen willen zijn, wijser te konnen maaken, maar met in teegendeel van deselve ook veele onge- makken te moeten lijden, ende dat alle anar geraade de Beveins- den ende haaren aanhang, groot van vermoogen zijn. Sulks oo- vermits de magt der Koningen, Vorsten ende Hoovelingen, ende by- sonderlik ook der ondeugende beveinsde Kerkelijken, onweeder- staandelik is, voor eenen gemeenen Onderdaane, ende dat sy die magt nogtans niet langer konnen behouden, dan soo lange sy door Beveinstheid ofte het Mom van Wijs ende Deugdsaam te zijn, haa- re onweetenheid ende seer groote gebreeken, voor den gemeenen Onderdaanen konnen bedekken: Soo siet men, dat sy meest alle niet alleen ter dood toe, haaten ende vervolgen, alle die voorbe- dagtelik haare Gebreeken ondersoukenm ende haar het Mom af- trekken, maar ook alle, die by gevallen kennisse van haare Vui- ligheeden gekreegen hebben, ende die nog niet hebben laaten blijken, de selve gebreeken te willen oopenbaren. Want oovermits sy weeten, dat de gemeene menschen van onbekende Saaken altijds eene groote verwagtinge hebben, ende bekende Saaken klein ag- ten: Soo hebben de meeste opgemelde Koningen ende Vorsten, als ook de Phariseeuse Kerkeliken, die alleen door het Mom-aansigt van Wijsheid ende Deugd, voor soodaanigen werden gehouden, daar sy waarelik onweetende, dwaase, ende ondeugende menschen zijn; groote reden om wel te besorgen, dat haar dat Mom niet afgetrokken kan werden, door eenige gemeene Onderdaanen, die door het Mom heen hare Schelmstukken ofte vuilen aard, gesien hebben. Gelijk soodaanige Koningen, Vorsten ende Hoovelingen, als ook de opgemel- de Phariseeuse Kerkeliken, niet plagten te versuimen, ten deesen einde haar uiterste vermoogen aan te wenden, om desen onnooselen Men- schen, die kennisse van hare Vuiligheeden gekreegen hebben, een Lak op te leggen, met die van der misdaad der gequetser majesteit, het zy Menschelike het zy Goddelike, als Land-verraaders ende ketters te doen beschuldigen ende dooden, door, ende op het aanbrengen der Vrien- den ende Dienaren, ofte door het oproer des Graaws, daar toe ten Hove omgekost, ofte door die boos-aardige, beveinsde Geestelken bekald. Sulks deese onnoosele Onderdaanen, alleen om dat sy de Hoofsche of- te Kerkelike gebreeken gesien hebben, niet weetende op wien en- de waar sig te mogen vertrouwen, als vrees-agtige ende vlugtige Herten om swerven, tot dat eindelik, in de strikken der bosen Ko- ningen ende Vorsten, ofte der beveinsde Kerkeliken, gevangen werden. Ende is de sin deeser FABULE, dat in het gemeen, de aller-aan- sienelikste Menschen, door Geveinstheid ende schijn van Deugden, die by haar waarelik niet zijn, haare magt verkrijgen ende behouden: ende dat sy alle, die deese Vuiligheeden der aansienelikste Men- schen hebben vermerkt, daar door in ongemakken doen verval- len, ende insonderheid leerd ons deese FABUL, dat als die On- deraanen, die in haaren Staate de aansienelikste zijn, derven raaken, sy alsdan tot onbedenkelike Quellingen vervallen, om dat sy alsdan van haare Vrienden ende eigene Dienaaren verraaden, aangebragt, beschuldigd, ende van de slegste oproerig ofte dol gemaakte Inge- seetenen, ofte van daar toe uitgesogte ende gestelde Regteren, onder schijn van Regt, gedood plagten te werden.

SEQ 37 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic201.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem036 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN reserved for caption SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Seg maar dat eenes anderen Mans Hond dol is, ende smijt hem dan veilig dood LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac201 MOTTO_LA

Crimen Majestatis eorum qui crimine carent.

TYPE emblem pictura PREV embstma_add132_emblem034 MOTTO_NL

Seg maar dat eenes anderen Mans Hond dol is, ende smijt hem dan veilig dood.

ID embstma_add132_emblem035 MOTTO_LA_NORM Crimen Majestatis eorum qui crimine carent CHILDREN CHILDREN_SQRT 0