$ TEXT_EXPL_XML

40. De leevendige ende doode Leew. EEn Leew ontsag sig niet, geduurende sijn geheel Lee- ven, sonder eenige andere reeden, dan ter versaadi- ginge van sijnen honger, ofte om sijne uitsteekende kragten te doen sien, ende met eenen te toonen, dat hy niet als een gemeen Dier, aan eenige Wetten ofte Handvesten verbon- den was, andere minderen, het zy vlees-het zy gras-ee- tende Dieren te jaagen, te vangen ende te verslinden; Sulks sy alle, om sijne gonst te bekoomen, ofte om sij- nen toorne te ontgaan, hem seer eerden ende vleiden, ofte wanneer sy niet gesind waaren, van hem eenige gonst te beedelen, ten besten sy konden, vlooden. Onder de Vleyers waren insonderheid de Wolven, Beeren, Vossen ende Apen, seggende, dat sy gaarne den Leew voor Opper-Jaa- germeester erkennen, ende hem ter Jagt, op de gras-eeten- de Dieren, behulpsaam weesen souden, mits yder van haar een klein gedeelte van het gevangene vlees der onnoosele Dieren, mogte genieten, ende dat middeler wijle ook de Apen haar oover taafel ende andersins vermaakende, ten loone van dien, sig met den afvalle souden moogen voeden. Het welk de Leew aannam, ende sy daar op alle de gras-eetende Dieren eenigen tijd gejaagd, ende soo veele van dien als sy konden, verslonden hebbende, quam de Leew, op wiens sterkte ende gonsten alle deese boos-aardige Beesten vertrouwende, seer veele moorden hadden derven begaan, te sterven; ende de andere ver- slindende Dieren onderlinge te twisten ende te vegten, wie in des ooverleeden plaatse Opper-laagermeester weesen sou- de. Sulks alle de gras-eetende Dieren middeler wijle niet gejaagd werdende, maar in vreede ende ruste sig oover- vloedig voedende, seer in sterkte ende weelde toenaa- men, ende des te luider uitriepen, dat met die verslin- dende Beesten, welke niet wilden leeven naar eenige goede reeden, Billikheid, ende Wetten, maar die in teegendeel alle vreedsaame Dieren vertreeden, van haar voedsel berooven, Ofte verslinden wilden; ende dat men haar dien volgende, als niet leevens-waardige Gedrogten zijnde, uit der weereld, immers buiten alle graasige Velden behoorde te houden. Ende ging dat geroup onder alle de vreedsaame onnoosele Dieren soo hoog, dat selfs de allerminsten van dien, sig met grooter vreugde spoedigden, om te toonen, hoe wei- nig een verslindend Beest, wanneer het van sijne sterkte ontbloot is, geagt word. Weshalven de Haas op den lij- ve des dooden Leeuwe sprong, plukte ende rukte hem sijnen baard van den monde, spotte met sijne doode tan- den ende klaauwen, ende wrong des selfs staart, terwijl de Eezel fen Leew met voeten trad, ende hem met sijnen hou- ve after uit voor den koppe sloug; met byvoeginge dee- ser woorden; ,,Deese slag geef ik u nu, om dat gy my ,,ende mijne kinderen soo meenigmaalen veragt, bespot ,,ende verongelijkt hebt; deese slag geef ik u, om dat gy ,,ons soo meenigmaalen uit onse eigene graafige Velden ,,gedreeven ende als Ballingen in vreemde Landen doen swerven hebt. Ende deese laatste aller-felste slag geef ik ,,u nu, ter gedagtenisse, dat gy in uw leeven soo veele ,,van mijne Kinderen ende onnoosele Maagen verslonden ,,ende in uwen vervloukte Buike verteerd hebt.* *Die de 10, Satyra van Luvenalis, spreekende van Sejanus.

;

Uitlegging der Woorden. De Ouden hebben hier verstaan met den Leew, een onder anderen uitsteekend Mensch, die uit sijn eigen Inkoomen niet, maar door anderen geweld aan te doen, leefd; als ook Koningen, Dwingelanden, Vorsten. Met WOLVEN ende BEEREN, Krijgsgeluiden die eenen uitsteekenden Mensche in sijne gewelde behulpsaam zijn. Met Vossen ende APEN, Hoovelingen, die eenen uitsteekenden Mensche raad geeven ende eenig vermaak aanbrengen. Met Gras-eetende DIEREN, alle Ingeseetenen eenes Lands, die door geen Geweld, maar van haar eigen Inkoomen ofte Arbeid leeven. Met den HAASE, een beleesen ende ervaaren Mensch, die sonder ieman te beschaadigen leefd. Met den EESELE, alle Arbeiders ende Ambagts-als ook insonderheid Koophandel drijvende Luiden. Op welke FABULE de volgende Reeden kan werden gepast. Waarhaftige Eer is eene betuiging met WOorden, Gebaar, of- te Werken van hooge agtinge ende liefde, die men innerlik van, ende voor iemans Deugden heeft. Waarhaftige Schande is eene betuiging met Woorden, Gebaar, ofte Werken, van de Veragtinge ende Haat, die men innerlik van ende voor iemans ondeugden heeft. Valsche Eer ende Valsche Schande, is als die uiterlijke betuigingen werden gedaan van Menschen, die van den Ge-eerden ofte Ge- hoonden geheel anders gevoelen als sy spreeken ofte gebaar maa- ken. Ende gelijk de waarhaftige Eere ofte Schande niet geschied dan aan den geene diese waarelik verdiend, ofte ten minsten aan den gee- ne die men meend, dat waarelik die Eere ofte Schande verdiend heeft: Soo gebeurd ook niemanne valsche Eere ofte valsche Schande, dan die de waare Eere ofte Schande niet verdiend, ofte die men meend, dat de waarhaftige Eere ofte Schande niet verdiend heeft. Naamentlik, wanneer ieman van soo een groot vermoogen is, dat hy schelmstukken pleegen kan, sonder daar oover gestraft te wer- den, ende in teegendeel beloonen ofte straffen kan de geenen, die hem daar oover prijsen ofte laaken, ende insonderheid alle de geenen, die hem in pleegen sijner Schelmstukken behulp- saam zijn ofte eenigen teegenstand doen: Soo ontbreeken nooit Menschen, die soo eenen Schelme valsche Eere bewijsen, ende vind men ook altijds eenige Menschen soo Eedelmoedig, dat liever van eenen Schelme valsche Straffe ende Schande lijden, als aan den selvem eene valsche Eere bewijsem willen. Sulks om nu hier het eigen ende waare oogmerk deeser FABULE voor te draagen, soo verbeeld u onder die Ingeseetenen van eene Vrye Republike, een seer aansienlik Ingeseeten, wiens kosten van huishoudinge, sijne In- komsten verre te booven gaan, sulks ter herstellinge sijner verloo- pene Saken, geen raad is, dan met in die Republike verwerringe te maken, ende daar door tot groter gesag komende, sig selven, ende ook anderen tegen de Wetten door Officien ende Beneficien ofte ook wel door gemeene Schattingenn, Scheeringen, ende als die niet genoug- saam zijn, door verbeurt maaken, ofte openbaren gewelde ende plon- deringen der rijkste ende vreedsaamste Ingeseetenen,te konnen ver- grooten ende verrijken. Ende verbeeld u ook, dat die Persoon als een ander Catilina, van soo een groot aansien is, dat de Ordi- naris Regters niet magts ende moeds genoug hebben, om hem te kon- nen straffen oover sijne misdaaden ende schelmstukken, die hy ten nadeele der Vry-ende Geregtigheeden der Republike, ofte ten naadeele eeniger Ingeseetenen van dien, in het bysonder bedreven heeft. Want men alsdan bevinden sal, dat alle andere mindere In- geseetenen. dat Spil-peningen ofte behouftige Menschen, ende in- sonderheid Vreemden zijn; aanstonds dien Tyranne behulpsaam sullen weesen, om de allerwijste, deugdsaamste, ende rijkste Ingesee- tenen te beschuldigen, te dooden, ofte uit den Lande te jaagen, ende sig met haare Goederen te verrijken, gelijk deselve ook sig draagende als Hoovelingen ende Krijgsknegten des Tyrans, ende niet hunner Republike, daar sy hare Soldie van trekken, dit alles binnen des Lands uitgeregt hebbende, daar naa om in die ooverdaadige wijse van leeven te konnen voortgaan, niet versuimen, oorlogen tegen de nabuuren te veroorsaken, die so lange als haar mogelijk is te rekken, ofte oorlogen uit oorlooge te saajen, om aldus door een geduurig middel van waapenen, alle de mindere Ingeseete- nen, als door noodsaakelijke Imposten ende Schattingen te konnen scheeren ende villen. Terwijle die Hoovelingen ende Krijgsluiden dee- sen Tyran, ten hoofsten weegens groote Wijsheid, Deugden ende Couragie prijsen, ende gulde Beelden opregten, sulks de andere Menschen of uit onkunde het selven geloovende, of uit vreese van in des Tyrans ongenaade te sullen vallen, veinsende , dien Tyranne alle bedenkelijke Eere aandoen, ende als eenen God aanbidden. Welk veinsen, hoewel gemeenelik de waarhaftige Eerbieding van eenvoudigen verre te booven gaat, nogtans selden soo kan wer- den gepleegd, dat niet ergens aan te merken zy, dat nietwes vrywillig, maar dat door dwang alle die eere beweesen werd. Ende insonderheid siet men seer klaar, wie dat den Tyranne uit eigene beweegingen uiterlik ge-eerd, ofte valsche ende afgedwongene eerbiedigheid beweesen heeft, wanneer hy sonder eenen gewel- digen Successeur naa te laaten omt te sterven, ende dat die voor- maals vrye Ingeseetenen haare vryheid weeder bekomen. Dan siet men eerst de waarhaftige Blijdschap uit de oogen van de Besten ende verstandigste Regenten, gelijk meede van alle goede Ingeseetenen, dan leeft men eerst het ware leeve ende bedrijf, namentlik ook de ge- breeken ende niet alleen de LOftuiterien van dien Tyran, dan werden sijne Beelden om verre geworpen, en somstijds sijn Lijk verscheurd en langs der straten gesleept. Dan roepen alle wjse en deugdsame Inge- seetenen, Daar legt die Moordenaar, die om eigene Grootheid te bejagen, sig vermaakt heeft in wijse ende deugdsaame Ingeseetenen te doen moorden, en soo veel onnoosel Bloeds in sijne moedwillige oorlogen te doen storten. Daar legt die schelmse Roover, welke soo veele Weeduwen ende Weesen gemaakt ende schandelik beroofd heeft, niet haare Mannen ende Vaaders te doen vermoorden. Daar legt die vuile Ver- kragter van schoone Jongelingen ende mooje eerbaare Vrouwen. Daar legt dat verslindend ende versoejelik Gedrogt, welke ten verdrie- te van alle wijse ende deugdsaame Ingeseetenen leefde, ende ten vreugde van alle deselven gestorven is. * In het korte gesegt, dit zijn de sprongen van den wijsen ende deugdsaamen Haase, ende de slagen van den onnooselen arbeidsamen Eezele, wanneer de Leew gestor- ven is. Gelijk onse Voor-Ouders in de voorgaane Eewe daar van een staalken in de Neederlanden hebben gesien aan Philipus de tweede, Koning van Hispanien, welke door de Historie-Schrijveren der oover- Heerde Neederlanden, in sijn leven ende sterven als een Heilige Job gepreesen, ende door de Schrijveren der Vereenigde Neederlande, als een ander Antiochus afgemaald werd. Ende is dit ook met eenen de eigendlijke leer ende sin onser FABULE, die wy derhalven niet naarder op den einde onser Ree- denkaavelinge, als naar derhalven niet naarder op den einde onder Ree- denkaavelinge, als naar onse gewoonte op meest alle onse Fabulen geschied is, ende geschieden sal, behouven uit te drukken. *Vide Satyr: X. JUvenal: de Casu Sejani. ut & Sallust: Crijp: Bel:Catilin:

SEQ 42 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic233.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem041 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN reserved for caption SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Als het diep verloopt, soo verset men de baakens LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac233 MOTTO_LA

Mortuo Leoni et Lepores insultant.

TYPE emblem pictura PREV embstma_add132_emblem039 MOTTO_NL

Als het diep verloopt, soo verset men de baakens.

ID embstma_add132_emblem040 MOTTO_LA_NORM Mortuo Leoni et Lepores insultant CHILDREN CHILDREN_SQRT 0