$
TEXT_EXPL_XML <p>42. De voorsigtige Slang, ende andere haar<lb/>
                                vyandige Dieren.<lb/>
                                Seekere voorsigtige Slang aangemerkt hebbende, dat,<lb/>
                                indien sy uit vermaak, ofte om de lekkere kost te sou-<lb/>
                                ken, breed uitweiden wilde, sy alsdan gewisselik veele<lb/>
                                moeiten soude hebben, om alle de onderweege voorkoo-<lb/>
                                mende saaken naar haaren sinne te schikken; ende dat<lb/>
                                hier daar en booven seer veele andere Dieren waren, die op<lb/>
                                het selfden aasden, daar sy Slang sig selven gaarne meede<lb/>
                                voeden soude: ende eindelik aangemerkt hebbende, dat<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac246"/>
                                sy ook veele Vyanden had, die magtig waaren haar niet<lb/>
                                alleen te beschaadigen, maar ook te dooden, ende tot<lb/>
                                haare spijse te gebruiken; So koor sy, om dit alles voor te<lb/>
                                komen, omtrend een graasig veld, daar sy haar behoor-<lb/>
                                lik voedsel vinden konde, in eenen ontoegankeliken Hole<lb/>
                                eener Rotse, haare vaste wooning; daar sy in der stillig-<lb/>
                                heid haar met allen die van haaren Huisgesinne onder-<lb/>
                                houden, ende tegen allen aanvallen beschermen konde, en<lb/>
                                waar sy ook waarelik seer langen tijd sig onderhiel, ende<lb/>
                                beschermde; om dat sy aldaar nog van agteren, nogte ter<lb/>
                                sijden, van haare Vyanden konde werden besprongen;<lb/>
                                ende dat sy voor uit hare ooren ende oogen gedurig wakker<lb/>
                                hield, om alle onheil te konnen afkeeren, ende de quade<lb/>
                                Dieren, die haar al te naa by-quamen, met haar Slangen-<lb/>
                                vergif te konnen dooden: Waarom ook andere Dieren,<lb/>
                                dat hare Vyanden waren, sienden, dat sy die voorsigtige<lb/>
                                Slang niet sonder eigen gevaar konden te naar komen, op-<lb/>
                                hielden van middelen te bedenken ende in den werke te<lb/>
                                stellen, ten haren naadeele, also sy met groote reden hun<lb/>
                                genougeden, met te konnen vermijden so een Dier, dat<lb/>
                                sy niet, dan met selfs schaade te lijden, souden konnen<lb/>
                                in dat Hol aanranden. Sulks die Slang aldaar voortaan<lb/>
                                gerustelik leevende, ende van naaby haaren kost souken-<lb/>
                                de, tijds genoug ten oover had, om all ehet geweld der<lb/>
                                andere Dieren onder malkanderen, ende de onderlinge<lb/>
                                smerte, daar uit ontstaande, wel te ooverdenken; ende<lb/>
                                sig mitsdien seer gelukkig te agten, dat sy daar van be-<lb/>
                                vrijd zijnde, in der stilte allangs oud worden, ende ein-<lb/>
                                delik in het byzijn van Wijf ende Kinderen, gerustelik<lb/>
                                haar leeven eindigen soude.<lb/>
                            </p>
                        
; <p>Uitlegging der Woorden.<lb/>
                                Een Voorsigtige SLANG, is een seer wijs ende omsigtig<lb/>
                                Mensch, ofte seer voorsigtige Regenten eener Vrye<lb/>
                                Republike.<lb/>
                                Een On-toegankelik Hol, is een yders eigen Huis; ofte<lb/>
                                wel eene sterke onwinbaare Stad.<lb/>
                                Andere Vyandige Dieren, zijn de gemeene Menschen,<lb/>
                                die sonder eenige vaste regulen van leeven te hebben, on-<lb/>
                                der malkanderen woelen: of wel Koningen, Vorsten,<lb/>
                                Hoovelingen, Krijgsluiden, &amp;c.<lb/>
                                De saaken ende gevallen deeses weerelds oneindelik zijnde<lb/>
                                ende sy alle meestendeel booven ofte buiten ons vermoogen<lb/>
                                weesende, soodaanig dat wy die niet naar onsen sinne verschikken<lb/>
                                konnen: ende daar en teegen ons bekend zijnde, dat een yder<lb/>
                                sijne gedagten ende wille, soodaanig in sijn vermoogen heeft, dat<lb/>
                                geene magt deeses weerelds, hoe groot die ook zy, hem kan be-<lb/>
                                letten sijne wille te vougen, om ten besten te genieten, ofte te<lb/>
                                willen draagen, alle de voor-ende teegen-spoeden, die hem oo-<lb/>
                                verkomne, ende welken die Goddelijke Voorsienigheid hem toegvougd,<lb/>
                                ofte opgelegt heeft: Soo is het dien volgende de pligt eenes Men-<lb/>
                                schen, in alle den loope sijns leevens, omtrend alle, het zy in<lb/>
                                voor- het zy in teegen-spoede hem voorkomende saaken, de al-<lb/>
                                lergrootste wijs-ende voorsigtidheid wel te gebruikeen alle gaven,<lb/>
                                die de goede God hem gegeeven heeft: ende is het insonderheid<lb/>
                                sijne pligt, meer te arbeiden op dat eenig ding, namentlik sij-<lb/>
                                ne eigene Siele ende Wille, seekerlik ende ten besten des doe-<lb/>
                                nelik, de behaagelikheeden der saaken deeses weerelds geniete.<lb/>
                                Gelijk het aan de andere sijde de pligt eenes Menschen is, sig te<lb/>
                                schikken, om kloukkelik ende standvastig te willen draagen, een<lb/>
                                quaad dat hy niet heeft konnen afweeren, ende dat eindelijk door<lb/>
                                hem moet ende sal gedraagen werden: Sulks het sig selven leerd,<lb/>
                                dat het alle sins meer geraaden is te arbeiden op een ding alleen,<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac248"/>
                                dat ons soo naaby ende in ons vermoogen is, dan gte willen arbei-<lb/>
                                den omtrend oneindelik veele taaken, met een geduurig woelen, en-<lb/>
                                de met meest in der weere te zijn, om te verkrijgen verre afge-<lb/>
                                leegene saaken, of wel om alle andere ons voorkoomende saaken,<lb/>
                                te willen schikken ende tragten te stieren naar onse bysondere ge-<lb/>
                                neegendheid, ende nogtans voor het meestendeel, ja by naast al-<lb/>
                                tijds, in onse hope bedroogen te werden, sonder ons voorneemen<lb/>
                                te konnen uitwerken.<lb/>
                                Dit dan zijnde de eerste ende grootste Wijsheid, omtrend alle wee-<lb/>
                                reldse saaken; soo is onses eragtens de tweede, dat naademaal een<lb/>
                                Mensch in deese weereld niet kan leeven in eenen stande, die<lb/>
                                volkoomentlik goed ende sonder gebrek zy, ende dat de voorspoe-<lb/>
                                den ofte goede saaken, hem soo veele vreugd niet, als wel de<lb/>
                                quaade saaken ende teegenspoeden hem veel grooter verdriet aan-<lb/>
                                brengen; hy ten minsten moet tragten te leeven in eenen stande,<lb/>
                                waar in by so verre hem geene groote vreugd ontmoet, hem niet veel<lb/>
                                quaads ende verdriets gebeuren sal. Dat niet kan verkreegen wer-<lb/>
                                den dan van eenen Mensche, die vastelik beslooten heeft, alleen<lb/>
                                voor sijn selven, ende niet dan voor de geene die God ende de Na-<lb/>
                                tuure ofte Reeden hem aanbevoolen heeft te sorgen, de weereld sij-<lb/>
                                nen gang te laaten gaan, ende vermits sy onbeeterlik is, die te laa-<lb/>
                                ten gelijk men die gevonden heeft. Want men is soo eenen stande<lb/>
                                weinige saaken nodig hebbende, ende het weinige dat men heeft,<lb/>
                                wel gebruikende, met weinig rijk ende eenigsins Goode geljk<lb/>
                                werd, ende, als een stil vergeeten Borger, op sijn eigen haard, ende<lb/>
                                naar sijnen sinne leeven kan: sonder door de nijd ende dwersdrij-<lb/>
                                vingen van anderen, in sijn voorneemen gestut, ende daar oover<lb/>
                                bedroufd te werden. Om welken gerustigen stand te verkrijgen, wy<lb/>
                                sien, dat seer veele Griekse en Roomsche Helden, langen tijd de hoogste<lb/>
                                Amten hunner Republike, het zy in oorloge, het zy in vreede, loffelik<lb/>
                                bediend hebbende, des net te min haaren rust eindelk gesogt en-<lb/>
                                de gevonden hebben, niet te boeren, ende haar eigen landeken te<lb/>
                                bebouwen. * Daar in teegendeel de geenen, de sig aan de be-<lb/>
                                geerlikheeden deeses weerelds, naamentlik des vlees, der oogen, ende<lb/>
                                der grootsheid des leevens oovergeeven, om door Wellusten, Geld-<lb/>
                                gierigheid ende Heerssugt, sig te versaadigen, groot gewoel te maa-<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac249"/>
                                ken, ende oover andere haars gelijken te konnen beerssen, nooit<lb/>
                                versaadigd werdende, ofte een einde van haare begeerlikheeden<lb/>
                                siende; geduurig soo haast sy het eene verkreegen hebben, naar<lb/>
                                het andere tragten, ende ook geduurig in het uitwerken van haar<lb/>
                                voorneemen, haare teegenstreevers vinden. Sulks sy in geduurige<lb/>
                                oorloogen, strijden, buyen ende stormen geleefd hebbende, el-<lb/>
                                lendglik haar leeven eindigen, sonder ooit eene geruste vreedsaa-<lb/>
                                me seekere haaven te beseilen, ende in der stilte aldaar soo wel<lb/>
                                haar eigen voorgaande gevaarelik gewoel, als dat van anderen Men-<lb/>
                                schen, met bedaarde sinnen te ooverdenken, om sig alsoo ten uit-<lb/>
                                gange uit di rampsaalige leeven, ende ten geluksaaligen toekoo-<lb/>
                                menden te bereiden.<lb/>
                                Ende gelijk men dit aldus siet in enkelde Mensche, soo siet men<lb/>
                                ook in geheele Familien, dat die geslagten langer in stande ende<lb/>
                                aansiene blijven, welke meer haar eigen rust ende stilte, als eene<lb/>
                                geduurige vermeerdernge van geld, magt, ende staat souken. En-<lb/>
                                de insonderheid siet men het selven geheele Steeden ofte Republiken.<lb/>
                                Naamentlik, dat die men het haren te vreeden zijn, ende geene<lb/>
                                meerdere grootsheid ofte magt oover andere Landen, Steeden ende<lb/>
                                Volkeren te oeffenen begeeren, maar onderwijlen haare Stad ofte<lb/>
                                Steeden wel versterken, om sig met eene welgewaapende Borgerie,<lb/>
                                daar in wel geslooten te houden, sonder sig te bemoejen met an-<lb/>
                                dere Staaten, Koningen ofte Vorsten, verbonden te maaken, om die<lb/>
                                geenen, welken sy allermeest vreesen, eeven magtig te houden, of-<lb/>
                                te die teegen malkanderen op te hitsen, veel langer in weesen blij-<lb/>
                                ven. Derhalven wy besluiten, dat opgemelde Landen ende Steeden,<lb/>
                                welke alles sins de Vreede souken, ende ook geene anderen dan die<lb/>
                                selven, seer langen tijd in ruste ende vreede, sonder Schattigen,<lb/>
                                leeven ende bloejen konnen. Daar in teegendeel Koningen ende<lb/>
                                vorsten, die geduurig haaren lof ende vermaak souken in meer te<lb/>
                                begeeren, ook in geduurige onrusten leeven, ende malkanderen<lb/>
                                niet min als haare Onderdaanen, door oorloogen ellendig maken.<lb/>
                                Gelijk dat blijken kan aan de Italiaanse ende Switserse Republiken, die<lb/>
                                gedurig in haar Hol blijven, sonder sig met andere Republiken ofte<lb/>
                                Koningrijken te bemoejen, ende derhalven in seer groote rute lee-<lb/>
                                ven; daar in teegendeel de Koningen van Vrankrijk ende Hispanien, als<lb/>
                                ook de Turkse ende Duitse Keisers, mitsgaders andere Koningen ende<lb/>
                                <pb n="embstma_add132_fac250"/>
                                Versten in geduurige onrusten leeven, ende nu de eene, dan de an-<lb/>
                                dere in geduurige oorlooge ende vreese is, van door eenen sijnen<lb/>
                                magtigen Naabuure, uit sijne Landen verdreeven, ende van sijnen<lb/>
                                Staate ontset te werden. Ende op hoe gladden yse de hoogste Die-<lb/>
                                naars van Staat in Republiken, daar een Vorst groot gesag heeft, ofte<lb/>
                                insonderheid onder Koningen staan, is onnoodig aan te wijfsen; alsoo<lb/>
                                daar van geheele Bouken geschreeven zijn, ende de geheugenisse<lb/>
                                van dien insonderheid oover de twee-aller-besten die wy ooit gehad<lb/>
                                hebben, in deese Landen soo smertelik ende vers is, dat ondien-<lb/>
                                stig soude weesen, daar van hier omstandige verhaalen te maaken.<lb/>
                                Waarom wy onse Reedenkaavelinge ook aldus besluiten:<lb/>
                                Een ander sy te Hoof ten glibbrig top gesteegen,<lb/>
                                My baagd in stilt en rust te leeven aller weegen.<lb/>
                                In 't weeten wat ik ben, eer't leeven my verlaat.<lb/>
                                Die sig nooit, maar een aar kend, sterfd in drouver staat.<lb/>
                                Sulks de eigendlijke sin deeser FABULE is, aan te wijsen, dat<lb/>
                                Menschen, die naar een stil verseekerd gerust leeven tragten, met<lb/>
                                haar vergenougen te souken in haar eigen selfs, sonder de goede-<lb/>
                                ren, ofte staat van anderen te begeeren, ende daar door haare rust<lb/>
                                te stooren, de allerwijste ende gelukkigste Menschen zijn, om dat<lb/>
                                sy veel, meer als die andere Menschen, haar goed oogwit bekoo-<lb/>
                                men, ende sig daar in vervrooliken, tot dat sy eindelik dit ellen-<lb/>
                                dig onvolmaakt, teegen een eewig-duurend geluksaalig leeven<lb/>
                                verwisselen.<lb/>
                                * Stet quicunque volet, Potens<lb/>
                                Aulae culmine Lubrico:<lb/>
                                Me dulcis saturet quies.<lb/>
                                Obscuro positus loco<lb/>
                                Leni per fruar otio.<lb/>
                                Nullis nota Quiritibus<lb/>
                                AEtas per tacitum fluat.<lb/>
                                Sic cum transierint mei<lb/>
                                Nullo cum strepitu dies,<lb/>
                                plebeius moriar senen.<lb/>
                                Ill mors gravis incubat.<lb/>
                                Qui notus  nimis omnibus<lb/>
                                Ignotus moritur sibi.<lb/>
                                Seneca in Thyste-act.<lb/>
                            </p>
                        
SEQ 44
PARENT embstma_add132
HIM FABLES
; GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
URL_IMAGE embstma_add132_pic245.jpg
TIPE emblempictura
NEXT embstma_add132_emblem043
IIHIM FABLES
; GUL
; MNE
; EMBLEMS
; ILL_BOOK
CAPTION_EN reserved for caption
SOURCE_FILE embstma_add132.xml
MOTTO_NL_NORM Een vergeeten Borger is best
LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac245
MOTTO_LA <p>Nusquam tutu fides.</p>
                        
TYPE emblem pictura
PREV embstma_add132_emblem041
MOTTO_NL <p>Een vergeeten Borger is best.</p>
                        
ID embstma_add132_emblem042
MOTTO_LA_NORM Nusquam tutu fides
CHILDREN 
CHILDREN_SQRT 0