$ TEXT_EXPL_XML

54.De Schildpad, Haas, ende Kikvors. DE Schildpad wel eer over hare traagheid van den Haase bespot zijnde, had, om die spot in het toekomende niet meer onderworpen te zijn, eene wedding aangegeaan met den Haase, dat sy, niet jeegenstaande haare traagheid, de selve reise eerder als hy, soude afleggen: waar op sy ook, seer vroug opstaande en gestaadig voortgaande, de wed- ding had gewonnen; terwijle de Haas, op sijne snelheid betrouwende, laat opstond, ende ook onderweege sijnen tijd in der Herberge versuimde, om sijne lusten te versadigen. Ende daar en booven wist de Schildpad, dat de Hasen ook wel eer in haare Vergaderinge rijpelik ooverlegt heb- bende, dat sy van Menschen, Honden, ende Grijp-voo- geen geduurig vervolgd wierden, sonder sig te konnen beschermen, ofte haare Vyanden beleedigen; ende dat sy daarom hadden beslooten, gelijkelik in eener diepe poe- le te springen, om aldus een eind van haar altijds be- kommerlik leeven te maaken. Dog dat sy alle sterkelik ten dien einde derwaarts loopende, hadden gesien, dat de Kikvorssen, haaren aanval vreesende, alle waaren ge- sprongen in den watere, om sig aldaar te verbergen. En- de dat derhalven een der wijste Haasen het selven opmer- kende, had aangeweesen, dat hier leevendige Schepse- len waaren, die nog meer Vyanden, als sy hadden; Jaa dat die ook de Haasen vreesden, en des niet te min haar le- en sorgvuldiglik bewaarden, met tijdelik te vlugten naar hunne sterkten, en sig aldaar te onthouden, tot dat die nood oover was. Dat sy Haasen, snelder dan de Kikvorssen zijn- de, het selven ook beeter doen konden. Gelijk die Schild- pad daar beneevens wist, dat de Haasen op deese ver- maninge hadden beslooten, voortaan ten besten des doe- nelik, hare Vyanden te vermijden, en besprongen werden- de in hoolen haar leeven te bergen: Ende dat het selfden haar soo wel was gelukt, dat het geslagt der Haasen tot heeden toe in weesen was gebleeven. Eindelik wist ook de Schildpad, dat sy sig in haare schild verborgene houdende, meenig-werven van Grijp- voogelen, ende andere Vyanden, aangegreepen was ge- weest, maar nooit verslonden had konnen werden, ende dat sy derhalven op haar van Jupiter ten gaste ge- noodigd zijnde, alle andere derwaarts gegaan, ende sy alleen ten huise gebleeven was, met die verontschuldigin- ge, dat Oost West,'t Huis best was. Dat die verontschul- diging Jupiter ook soo wel had bevallen, dat hy haar des- weegen had gebooden, voortaan haar Huis altijds, ende ook oover alle, derwaarts sy begeerde, met sig te dragen; ten einde sy van geene Grijp-vogelen verslonden, ofte van quaade Buuren gequollen soude werden. Dit alles niet jeegenstaande, soo gebeurde daar naa, dat sy de Kikvorssen ten lande seer snel springen, ende in den waatere seer snel swemmen siende, waande die seer gelukkig, ende sig selven seer ellendig te zijn, tot dat sy bemerkte, hoe de Kik-vorssen, des niet te min, ten lan- de van seer veele Woud-voogelen, ende ten waatere van veele nog snelder swemmende Water-voogelen, Slangen, ende Vissen, verrast ende verslonden wierden: als wanneer sy ten regte oordeele, seer gelukkig te sullen weesen, indien sy, naar den stand, daar sy in was, sig wilde vou- gen, sonder de standen der andere Dieren te benijden ofte te wenschen: ende derhalven soo besloot sy, ende nam standvastelik voor, hare kennisse omtrend saaken die haar eigen wel-weesen mogten betreffen, soo veele haar doe- nelik was, voortaan te vermeerderen, ende sig daar in al- tijds naar de maate haarer weetenschap te draagen.

;

Uitlegging der Woorden. Met SCHILD-PADDEN, hebben de Ouden ver- staan, trage dog vlijtige ende arbeidsame Menschen. Met HASEN, al te haastige dog wel bereisde ende belee- sene Menschen. Met KIK-VORSSEN, Boeren, ende andere gering ofte gemeen Volk, dat haastig opspringd ende weder haast duikt. WAnneer men op den verscheiden aard der Menschen agt neemd, soo bevind men, dat eenige van dien geswind in haare ligha- melike beweegingen, ende ook seer vaardig in alle hare gedagten ofte oordeelen zijn: ende dat dese twee saken den selven, als ook anderen Menschen, in den beginne altijds soo een groot behaa- gen geeven, dat sy, door opgemeld behaagen, gemeenelik wer- den opgewekt, om hoogere ende grootere saaken, dan die sy be- sitten, ofte haar betamen, te begeeren. Want oovermits soo- daanige hooge saaken niet dan by geluk, ende met onverdrietige sorge ende geduurigen arbeid plagten verkreegen te worden; en- de dat die standvastigheid selden by die vlugge lighaamen ende ge- swinde geesten ofte verstanden gevonden werden: Soo siet men oook veeltijds dat sy door het groot gevoelen, welke sy van haare eigene bequaamheeden hebben, saaken onderneemen derven, die sy door haare sorgeloosheid, versuim, ende afkeer van eenen ge- staadigen arbeid, niet bereiken konnen. Als wanneer sy alle ha- ren moed verliesende, ook haare uitwerkingen in het geheel ver- brooken werden, ende sy niet alleen vermerken, dat sy beneeden de trage Menschen, die sy voormaals te versmaden plagten, behoor- den geagt te werdenl maar sig ook als dan inbeelden de aller-ramp- saaligste onder alle de Menschen des gantsen Aardboodems te zijn. Daat en teegen bevind men, dat andere Menschen, die traag in haare lighaamelike beweegingen, ende ook in haare gedagten ende oordeelen zijn, daar door, soo by sig selven, als by andere Menschen, in seer klein agtinge weesende, niet derven groote ende hooge saaken, die haar souden konnen ontschieten, begee- ren: ende dat sy daarom tragtende maar mindere saaken, die haar betaamen, deselve allangs, ende treede voor treede, met eene soo groote sorgvuldigheid ende gestaadigen arbeid bejaagen, dat sy veeltijds hun oogwit bekoomen, ende als dan eerst bemerken, dat het eind onser werken, ende onses leevens, waarelik alle on- se voorgaande werken, ende alle ons geheel leeven kroond: als meede van haar als dan eerst vermerkt werd, dat die vlugge ende hoog-vliegende Menschen, die sy wel eer te benijden plagten, selden haar oogwit bereikende, ende veeltijds een drouvig einde maakende, waarelik niet gelukkiger als sy, maar veel ongelukki- ger zijn. Want dan vermerken sy eerst, dat men sig waarelik ge- lukkig maakt, wanneer men sijne gedagten niet soo seer laat gaan op het goed, dat een ander heeft, ende ons ontbreekt; als wel op het gunt een ander derfd ende wy besitten. Ende insonderheid bevinden sy als dan, dat men sig gelukkig maakt, wanneer men tragt, sig met sijn eigen lot te verheugen, ende stil te leven, son- der gedurig naar eenen anderen stand te haaken. Alle het welken wy meenen, door onse daagelikse ervaaringe omtrend ons eigen selven, ende andere enkelde Menschen Menschen, soo bekend te weesen, dat ten dien einde geene aanwijsinge vereist werd. Maar wel diend hier aangeweesen te werden, dat het self- de onderscheid ook in geheele Volkeren gevonden werd: Namelik, wanneer wy de grove lighamen ende de trage verstanden der Duit- sen aanmerken, ende die vergelijken met de vlugge lighaamen ende geswinde oordeelen der Francoisen; soo behaagd ons in den Begin- ne een Fransman altijds meer als een Duitsert: Maar als wy daar na rijper ooverleggen, wie van beiden in den geheelen loope sijnes leevens, meer goeds ofte quaads, baat ofte schaade, gemak ofte ongemak, sig selven ende den gantsen menschelijken geslagte aan- doed: Ende wie van beiden by gevolge door sijne eigene deugd ofte schuld, met weer genougen ofte misnougen, sijn leven be- hoorden te eindigen, Soo meenen wy, dat de prijs van dien den Francoisen niet behoorde te werden gegeeven. Immers dien wy, dat de Volkeren van Europa, die traag in hare bewee- gingen en gedagten zijn geweest, als Grieken, Romeinen, Schieten, Celten, Duitsen, Etc. Republike Regeeringen, ten voordeele der gemeene Ingeseetenen, hebben opgeregt, ende aller-langst behouden hebben, terwijle andere vlugge Volkerenm en seer schrandere Verstanden, tot ee- ne Monarchale Regeeringe, meest altijds ten voordeele van eenen Mensche, en ter onderdrukkinge aller Onderdanen strekt, vervallen zijn. Gelijk wy nog heeden sien, dat de schranderste bewooners van geheel Italien. haare gemeene Vryheid verlooren hebben, terwijlen die grove Ve- netianen ende Genueesen, als ook die trage Switsers de selve behou- den. Gelijk wy meede sien, dat geene Volkeren in geheel Europa met eene swaardere slaavernie onder eene Monarchale Regeeringe werden gedrukt, als de vlugge Francoisen, terwijle die trage Duit- sen, indien niet alle, immers ten meesten, deele hare gemeene Vry- heid naar siele ende lighame, kloukmoediger beschermen. Derhalven leerd ons deese FABUL, dat de Schildpad, dat is de traage, neederige, ende in Vryheid leevende Menschen, veel ge- lukkiger zijn als de geswinde Hasen, dat is, seer vlugge ende hoog- hertige Menschen, die veeltijds van haare Vyanden gedood, ofte als de hoog-springende Kikvorssen, van haare eigene Koningen en- de Vorsten verslonden werden.

SEQ 56 PARENT embstma_add132 HIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK URL_IMAGE embstma_add132_pic321.jpg TIPE emblempictura NEXT embstma_add132_emblem055 IIHIM FABLES ; GUL ; MNE ; EMBLEMS ; ILL_BOOK CAPTION_EN reserved for caption SOURCE_FILE embstma_add132.xml MOTTO_NL_NORM Een die met klein beslag Sijn leeven einden mag, Heeft meen'gen blijden dag, En selden groot geklag LINK_FACSIMILE embstma_add132_fac321 MOTTO_LA

Vivitur exiguo melius si noveris uti.

TYPE emblem pictura PREV embstma_add132_emblem053 MOTTO_NL

Een die met klein beslag Sijn leeven einden mag, Heeft meen'gen blijden dag, En selden groot geklag.

ID embstma_add132_emblem054 MOTTO_LA_NORM Vivitur exiguo melius si noveris uti CHILDREN CHILDREN_SQRT 0