<p>63. De Vissers ende het beroerd Water.<lb/> Seekere oude Vissers in een keer klaar ende beslooten<lb/> Water haare Netten uitgespreid hebbende, ende daar<lb/> in uitneemend veele seer jong kleine Vissen, ende niet<lb/> meer groote als haare noodrust vereiste, beslooten, en-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac390"/> de die alle aan den lande gehaald hebbende, behielden<lb/> sy de weinige groote tot haare spijse, ende lieten alle de<lb/> kleine Vissen, op datse grooter werden souden, vry swem-<lb/> men: Sulks deese oude Vissers op de selve wijse van tijde<lb/> ten tijde haare neering doende, veele groote Vissen vin-<lb/> gen, ende sig daar by seer wel bevonden.<lb/> Waar naa eenige jonge Vissers haare netten des gelijks<lb/> uitwerpende, eeven diergelijke vangst deeden, ende al-<lb/> soo sy geene teering na neering stellen, maar ook lekker<lb/> ende ooverdadig eeten wilden, soo greppen sy beide groo-<lb/> ten ende kleinen: waarom een der selve kleine Vissen die<lb/> Visschers aldus aansprak: ,,Mannen, gy hebt albereids tot<lb/> ,,uwes arbeids loon soo veele groote Vissen gevangen, dat<lb/> ,,gy ende uw huisgesin daar meede genougsaam gevoed<lb/> ,,kan werden, ende is aan een van die groote meer spijse<lb/> ,,als aan duisend onser die ook eeven soo groot staan te <lb/> ,,werden, indien gy ons hier laat leven, tot dat gy ende<lb/> ,,wy ouder zijn gewordenl; als wanneer gy ons altijds in<lb/> ,,dit uw beslooten waater sult konnen vangen. Laat dog<lb/> ,,uwe dwaasheid soo groot niet zijn, dat sy in uwe Ou-<lb/> ,,derdom duisend groote Vissen sult moeten missen in<lb/> ,,plaatse van eenen, die wy nu naweliks opweegen.<lb/> Maar niet jeegenstaande deese goede reedenen, ver-<lb/> slonden ende vernielden deese jonge Visters allangs de groo-<lb/> te ende ook alle de kleine Vissen. Sulks die selve Vissers<lb/> daar na weederom groote netten uitgeworpen, ende son-<lb/> der ietwes te vangen, den gantsen nagt gearbeid hebben-<lb/> de, treurig met haar Toorsligt huiswaarts voeren, als<lb/> wanneer eenige Toninen, zijnde seer groote Vissen dog<lb/> van geene goede smaak, waanende dit ligt de Son te wee-<lb/> sen, wiens ligt sy seer beminnen, in haare Schuit spron-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac391"/> gen ende aldus gevangen wierden. Waar oover die Vis-<lb/> sers sig soo seer verblijden, dat sy seiden onnodig te zijn,<lb/> sig oovr den kost seer te bekommeren.<lb/> Gelijk sy eenigen tijd daar na weederom het Net uit-<lb/> geworpen hebbende, ende dat naar sig trekkende, be-<lb/> vonden dat het uitneemend swaar om trekken was, sulks<lb/> sy door de hoope, dat daar in seer veele groote Vissen sou-<lb/> den weesen, sig daar oover seer verblijden, dog einde-<lb/> lik het Net aangehaald, ende daar in niet dan eene seer<lb/> swaare steen gevonden hebbende, die vreugd schielik in<lb/> droufheid veranderde.<lb/> Weshalven terwijle sy malkanderen seer bedrukt aan-<lb/> saagen, een der selven, die niet de wijste ende beste,<lb/> maar de ooverdaadigste, behouftigste, ende welspreeken-<lb/> ste Visser was, de anderen aldus aansprak: ,,Voor dee-<lb/> ,,sen hebben wy met kleinen arbeide, ja al soet singende,<lb/> ,,die meenigvuldige Kleene Vissen in onse Netten gekree-<lb/> ,,gen, ende die alle vernield. Daar naa zijn by geluk,<lb/> ,,sonder eenig ons toedoen, eenige Toninen in onse Schuit<lb/> ,,gesprongen SUlks nu geene ooverig zijn, dan andere<lb/> ,,groote Vissen, die sig door geene soete stemme ofte eenig<lb/> ,,dwaal-ligt laaten vangen, alsoo sy door ervaarendheid<lb/> ,,in de klaarheid des Waters onse Netten hebben leeren<lb/> ,,kennen, ende soo haast sy die vermerken, soo vlieden sy<lb/> <pb n="embstma_add132_fac392"/> ,,haalen konnende, eindelik soo mak sullen werden, dat<lb/> ,,wy die met onse eigene handen grijpen, dooden, ende<lb/> ,,alsoo weederom tot onse voorgaande weelde geraaken<lb/> ,,sullen.<lb/> Deese raad beviel deesen Jongen behouftigen Visseren<lb/> soo wel, dat sy dien aanstonds in het werk stelden, ende<lb/> soo veele groote Vissen vongen ende dooden, dat sy daar<lb/> meede eenen geruimen tijd in alle ooverdaad ende vreug-<lb/> de leefden, ende daar naa niet dan te laat bemerkten,<lb/> dat het Water door haare Beroerten in het geheel Visse-<lb/> loos geworden was, sulks sy daa naa aldaar geene Vissen<lb/> meer konnende vangen, van Vissers Landloopers wier-<lb/> den, ende van arremoede in vreemde Landen stierven.<lb/> </p>

<p>Uitlegging der Woorden.<lb/> Met VISSERS hebben de Ouden hier verstaan,<lb/> Leeraars ofte Herssugtige Menschen.<lb/> TONINEN, zijn aansienelike domme Ingeseetenen, die<lb/> weinige Goederen hebben.<lb/> Groote VISSEN, zijn de meest gegoede ende wijste In-<lb/> geseetenen, die door geen bedrog, maar alleen door op-<lb/> roer ende geweld, ooverheerd ende gevangen konnen<lb/> werden.<lb/> ALe gegoede Menschen, die aan eene wijse van leeven gewoon<lb/> zijn, in welke sy, door rust ende vreede, haaren stand ende<lb/> goederen best konnen behouden, zijn ook gemeenelik vreedsaam,<lb/> <pb n="embstma_add132_fac393"/> ende soo oopenhertig, dat sy dien aangaande ietwes, dat haar ofte<lb/> eenen anderen raakt, willende verkrijgen, het selven, door ande-<lb/> re Menschen klaarelik te ooverreeden, tragten te bekoomen,<lb/> ende onderwijlen ook seer afkeerig zijn, van ten dien einde ofte<lb/> ter verbeeteringe van haaren stande, bedrog, ofte geweld te willen <lb/> gebruiken, alsoo sy selfs geen bedrog ofte geweld van andere<lb/> Menschen lijden souden willen. Daar enteegen bevinden wy, dat<lb/> ongegoede Menschen, die soodaanige wijse van leeven hebben<lb/> aangevangen, in welke sy niet konnne blijven, dan door andere<lb/> Menschen van haare goederen ofte amten te berooven, ende de<lb/> selven ten dien einde te verleiden, ende te verraaden, ofte te<lb/> ooverrompelen, ende te dwingen: alsoo afkeerig zijn van alle oo-<lb/> penhartig, ende goede reedenkaavelinge als sy wel in teegen-<lb/> deel geneegen zijn, om door duistere ende opgepronkte woor-<lb/> den ofte teekenen, het goed oordeel ofte verstand der Menschen<lb/> te bedwelmen, ende die daar na ook te leeren, te raaden ofte te<lb/> gebieden, alle het gunt ter grootmakinge der opgemelde behouf-<lb/> tige Menschen, ende Leeraren, ote Gebiederen strekken kan.<lb/> Dit in het gemeen van alles Menschen gesegt hebbende, soo<lb/> vinden wy goed den sinne onser FABULE naarder te koomen, <lb/> met den Leesere indagtig te maken, dan onse eerste Heilige Leeraars,<lb/> in onse Heilige Schriften werden genaamd Vissers der Menschen, ende<lb/> de Leer des Euangeliums, een Visnet, dat ten voordeele der geenen,<lb/> die daar meede bevangen werden, uitgeworpen is. Als meede aan te<lb/> merken is, dat dese goede Vissers hebben geleerd ende onderweesen,<lb/> eenen reedeliken Christeliken Godsdienst, die vremd van alle dwang<lb/> is; ende dat daar en teegen alle die dwang gebruiken, zijn Jaagers,<lb/> Geweldenaars, ofte soodaanige boose Vissers onser FABULE, die<lb/> alle het gunt sy bejaagen ofte Vissen, verslinden.a<lb/> Dit to eenen vasten gronde gesteld weesende, behoorden de<lb/> Leesers wijderds aan te merken, dat de Heilige Apostelen ende hare eer-<lb/> ste Navolgers, in aller eenvoudigheid ende klaarheid hebbende ge-<lb/> leerd, dat de god Abrahams, die Heemel ende Aarde geschaapen<lb/> had, was de eenige waarhaftige God, ende ook verkondigd heb-<lb/> bende, dat Jesus Christus was de waare Messias ende Saaligmaaker,<lb/> <pb n="embstma_add132_fac94"/> wel eerdoor de Heilige Propheten voorseid ende beloofd, daar mee-<lb/> de seer veele, dog meest seer geringe Menschen hebben bekeerd,<lb/> genietende onderwijlen by de meest Gegoeden de sobere kost voor <lb/> haaren arbeid.<lb/> Gelijk meede wel aan te merken is, dat door deese klare ver-<lb/> kondiginge des Evangeliums, alle die versierde Godsdiensten,<lb/> Oraculen ende Mirakulen der Heidense Romeinen ende Grieken vernie-<lb/> tigd, verstomd ende after gebleeven zijn.a<lb/> Dog is, God beeter het, niet te min aan te merken, dat naa<lb/> deese eenvoudige Christen Leeraars, gevolgd zijn andere Leeraars, die<lb/> met haare niewe spitsvindige Leere niet soo seer de Saaligheid haa-<lb/> rer Leerlingen, als wel hare Eere, van met een doordringend klouk<lb/> verstand begaaf te zijn, ende insonderheid ook haare eigene tijde-<lb/> lijke grootheid, beoogd hebben. Ende dat sy daar en booven,<lb/> om dit oogwit te bereiken, de reeden ende het verstand der Men-<lb/> schen, soo veel in haar was, hebben verduisterd met seer veele<lb/> wonderen ende geheimnissen b in te voeren, ende dat allangs op<lb/> deese wijse, naamentlik met soo van Goode Almagtig ende onse<lb/> Ziele te spreeken, te leeren ende te onderwijsen; als of soo wel<lb/> God als onse Zielen geen Geest maar Lighamen waren, ende ook som-<lb/> tijds weederom naar de waarheid van dien. Ende desgelijks som-<lb/> tijds van beesten, als of sy een menschelik verstand ende Ziele hadden,<lb/> ende somtijds ook van de Menschen, gelijk of in haar nietwes dan<lb/> beestelik was. Sulks haare eenvoudige Leerlingen uit soodaanige te-<lb/> gen een strijdende leere nietwes van Goodes, der Zielen, en-<lb/> de der Menschen weesen hebben konnen begrijpen.<lb/> Ende kan wijders eenen ydere bekend zijn, dat opgemelde on-<lb/> trouwe Christen Leeraars, op dese duistere gronden hebben gebowd <lb/> haar Rijk der Duisternissen, waar in sy hebben konnen doen geloven<lb/> alle hare versierde Miraculen, verschijningen van Engelen, DUivelen, Hei-<lb/> lige Zielen uit den Heemele, ende klagende Zielen uit den Vageviere.<lb/> Sulks die wel eer eenvoudige reedelike, Heilige, ende klare ver-<lb/> kondiging des Evangeliums, by haar allangs is veranderd gewor-<lb/> den in Heidense Konsten ofte verborgendheden, by haar Mysteria ge-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac395"/> naamd, alsoo sy die met geen verstand ofte reeden ondersogt, maar<lb/> dommelik alle geloofd wilden hebben. a<lb/> Christenen, hebben weeten te misbruiken, om voor haar uit te<lb/> werken die veelvudige, onder armoeds schijn weelderige Monni-<lb/> ken ende Nonnen, rijke Abten, magtige Biskoppen, trotse Cardinalen,<lb/> ende een soo schrikkelik Hoofd oover alle de selven, dat het uit sijne<lb/> gemaakte Duisternisse donderde ende blixemende, by naast alle<lb/> Menschen heeft verbaasd en doen buigen, behalven de allerwijste,<lb/> welke sig van tijden ten tijden daar teegen kloukmoediglik ge<lb/> steld hebben, b ende om welke van tijden ten tijden ook te be-<lb/> vangen, door die Roomse Geesteliken geduurige beroerten onder de<lb/> Onderdaanen, ende oorloogen tegen den wettigen OOver-Heer ver-<lb/> oorsaakt zijn geworden, waar door ook eindelik by naast alle die<lb/> Menschen aan deese duistere Leeraren onderworpen zijn gewor-<lb/> den, ende sy Leeraars dus waarelik Vissers van Menschen zijn ge-<lb/> worden, niet om die als volgens de Leere der Heilige Apostelen, be-<lb/> hoorde vry naar Lighame ende Siele, maar om daar van volgens de<lb/> Leere der Tyrannen, waarelik naar Siele ende Lighame haar slaven te<lb/> maken. Sulks dit eigendlik zijn de Vissers onser FABULE, die<lb/> het Waater beroeren ende alle Vissen verslinden.<lb/> En sien wy de waarheid onser FABULE ook gedurig in an-<lb/> dere Menschen, wiens Ouders spaarsaam uit haare eigene Inkom-<lb/> sten geleefd hebben, wanneer die Kinderen des niet te min<lb/> door Pragt, Ooverdaad, ofte Lekkernie, rijp ende groen vertee-<lb/> ren, ende onderwijlen by gevalle ende geluk eenige ervenisse of-<lb/> te goed tot onderstand bekoomende, eeven gelijk de Vissers onser<lb/> FABULE hare Toninen vangen, daar na nog in hare quistagtige huis-<lb/> houdinge voortgaanl; SUlks sy sig eindelik daar door genoodsaakt<lb/> vinden, niet min als deese boos-aardige jonge Vissers het Water, en-<lb/> de als nieuwe Nimrods ende geweldige Jaagers, de Republik, waar<lb/> in sy woonen, te beroeren, om, door dat middel, het Wild dat sy<lb/> bejaagen, namentlik de kraft der Regeeringe, ende die profijtelijkste<lb/> Amten van dien, te bekomen ende te verkopen, ofte onstentenisse<lb/> van dien, den Brand die sy in der Republike hebben aangesteeken, ge-<lb/> <pb n="embstma_add132_fac396"/> lijk wel eer de Roomse Catilina, met haare ende der Republike<lb/> ondergang, dat is met beider ondergang ende verderf tragten uit<lb/> te blussen ende te eindigen.<lb/> Sulks de sin deeser FABULE is, dat alle Menschen, ende by-<lb/> sonderlik de Heerssugtigen, het zy Kerkelike Leeraars, het zy Politi-<lb/> ke Regeerders, met een weinig behoorden te vreeden te zijn, of-<lb/> te dat sy anders sins door haare ooverdaad ende door die Heerssugt,<lb/> beiden sig selven als ook de Kerken ende Republiken verderven.<lb/> </p>

65

embstma_add132

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

embstma_add132_pic389.jpg

emblempictura

embstma_add132_emblem064

FABLES

GUL

MNE

EMBLEMS

ILL_BOOK

reserved for caption

embstma_add132.xml

Daar Rust is ende Vree, Heeft God altijds sijn Stee, Daar Twist regeerd en Nijt Is men Gods Seegen quijt

embstma_add132_fac389

<p>In discordiis pessimo cuique plurima vix pax<lb/> et quies bonis artibus indigent. Tacit.</p>

emblem pictura

embstma_add132_emblem062

<p>Daar Rust is ende Vree,<lb/> Heeft God altijds sijn Stee,<lb/> Daar Twist regeerd en Nijt<lb/> Is men Gods Seegen quijt</p>

embstma_add132_emblem063

In discordiis pessimo cuique plurima vix pax et quies bonis artibus indigent